ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਬੀਜੇਪੀ)

ਇਹ ਕੀ ਹੈ: ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ 6 ਅਪ੍ਰੈਲ 1980 ਨੂੰ ਬਣੀ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤੀ ਜਨ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜੋ 1951 ਵਿੱਚ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਬੀਜੇਪੀ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਨਾਲ ਜਥੇਬੰਦਕ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਨੇ 1998 ਤੋਂ ਐੱਨਡੀਏ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ 26 ਮਈ 2014 ਤੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਹਨ, ਅਤੇ 2019 ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਗੱਠਜੋੜ ਦੇ ਸਹਾਰੇ 2024 ਵਿੱਚ, ਮੁੜ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਿਤਿਨ ਨਬੀਨ ਹਨ।

ਅਕਾਲੀ ਗੱਠਜੋੜ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬੀਜੇਪੀ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭਾਈਵਾਲ ਰਹੀ। 1996 ਦੀ ਮੋਗਾ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵੱਲੋਂ ਗ਼ੈਰ-ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਖੋਲ੍ਹਣ ਮਗਰੋਂ ਦੋਵਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਗੱਠਜੋੜ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1997 ਦੀ ਚੋਣ ਜਿੱਤੀ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਇਸ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੀ ਵਾਜਪਾਈ ਨਾਲ ਨੇੜਤਾ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਗੱਠਜੋੜ ਨੇ “ਖਾੜਕੂਵਾਦ” ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਮਗਰੋਂ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਸਰਕਾਰ ਦਿੱਤੀ; ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਉਸੇ ਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਠਜੋੜ 2007 ਤੋਂ 2017 ਦੀਆਂ ਬਾਦਲ ਸਰਕਾਰਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ ਅਤੇ 26 ਸਤੰਬਰ 2020 ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਖੇਤੀ ਬਿੱਲਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਉੱਤੇ ਐੱਨਡੀਏ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।

ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ: ਸਤੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਨੇ ਤਿੰਨ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਕੀਤੇ। ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ 26 ਨਵੰਬਰ 2020 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਉੱਤੇ ਮੋਰਚੇ ਲਾ ਦਿੱਤੇ। 19 ਨਵੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ 29 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਸਦਨਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦਾ ਬਿੱਲ ਪਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਨੋਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਯੂ-ਟਰਨ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ। ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ 700 ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਗਈ; ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਰਕਾਰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 18 ਸਤੰਬਰ 2023: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਸਟਿਨ ਟਰੂਡੋ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਕਾਮਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਦੇ ਕਤਲ ਨਾਲ “ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਏਜੰਟਾਂ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਸਬੰਧ ਦੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ” ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ “ਬੇਤੁਕੇ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਲਾਏ ਗਏ” ਕਿਹਾ।
• ਜੂਨ 2024: ਦ ਵਾਇਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਬੀਜੇਪੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੀਟ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 18.55 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ।
• 28 ਮਈ 2026: ਇਸ ਨੇ ਸੁਨੀਲ ਜਾਖੜ ਦੀ ਥਾਂ ਕੇਵਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਬਰਨਾਲਾ ਤੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਧਾਇਕ ਹਨ ਅਤੇ 2022 ਵਿੱਚ ਬੀਜੇਪੀ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਇੰਡੀਆ ਟੀਵੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਇਸ ਚੋਣ ਨੂੰ 2027 ਦੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਚਿਹਰਾ ਅੱਗੇ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
• 29 ਅਗਸਤ 2026: ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਏ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਗਿਆਨੀ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਇੱਕ ਤੈਅ ਏਜੰਡੇ ਉੱਤੇ ਬੀਜੇਪੀ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਬੀਜੇਪੀ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸਟੈਂਡ ਰਿਪੋਰਟ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
• ਅਕਤੂਬਰ 2026: ‘ਆਪ’ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਕਿ 10 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਜੁੱਤੀਆਂ ਸਮੇਤ ਅਤੇ ਨੰਗੇ ਸਿਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੰਗਲਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਈ, ਅਤੇ ‘ਆਪ’ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵਫ਼ਦ ਨੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਬੀਜੇਪੀ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਆਰ.ਪੀ. ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ‘ਆਪ’ ਨੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨੂੰ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।

ਅੱਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ: 2020 ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬੀਜੇਪੀ ਦਾ ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਭਾਈਵਾਲ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ 2024 ਵਿੱਚ ਉਹ ਉੱਥੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀ ਕੋਈ ਸੀਟ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕੀ। ਅਗਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ 2027 ਵਿੱਚ ਹੋਣੀ ਹੈ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਅਗਸਤ 2026 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਧੁੰਮਾ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬੀਜੇਪੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।