ਰਾਣਾ ਅਯੂਬ

ਰਾਣਾ ਅਯੂਬ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ 1984 ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਜੋ ਦ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਲਈ ਗਲੋਬਲ ਓਪੀਨੀਅਨਜ਼ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਵਜੋਂ ਲਿਖਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਇਸ ਲਈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ 2002 ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ 1984 ਬਾਰੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਕਰਕੇ। ਉਹ ਇੱਕ ਜਿਉਂਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਉਹੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੇ, ਹੱਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ, ਕੋਰਟਾਂ ਨੇ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਜਿਵੇਂ ਰਿਪੋਰਟ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਹਰ ਦਾਅਵੇ ਦੇ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 2010 ਤੋਂ 2016: ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਜਰਨਲਿਸਟਸ ਫ਼ਾਰ ਫ਼੍ਰੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ 2010 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਰਕੂ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਸ ਬਦਲ ਕੇ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਗੁਜਰਾਤ ਫ਼ਾਈਲਜ਼: ਐਨਾਟਮੀ ਆਫ਼ ਏ ਕਵਰ ਅੱਪ (2016) ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਮੈਥਿਲੀ ਤਿਆਗੀ ਨਾਂ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮਸਾਜ਼ ਬਣ ਕੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ (ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ)।
• 2019: ਦ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਕੰਟ੍ਰੀਬਿਊਟਿੰਗ ਗਲੋਬਲ ਓਪੀਨੀਅਨਜ਼ ਰਾਈਟਰ ਬਣਦੀ ਹੈ (ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ)।
• ਫ਼ਰਵਰੀ 2022: ਇਨਫ਼ੋਰਸਮੈਂਟ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਕੋਵਿਡ ਰਾਹਤ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਪੈਸੇ ਦੀ ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਹੇਠ ਉਸ ਦਾ ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਫ਼੍ਰੀਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਕੇਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ। 21 ਫ਼ਰਵਰੀ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਦੋ ਸਪੈਸ਼ਲ ਰੈਪੋਰਟਰਾਂ, ਆਇਰੀਨ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਮੈਰੀ ਲੌਲਰ, ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਧਮਕੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਹੈ; ਜਨੇਵਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਵਾਜਬ ਕਿਹਾ।
• 29 ਮਾਰਚ 2022: ਮੁੰਬਈ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਉੱਤੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਧਿਕਾਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਲੰਡਨ ਦੀ ਉਡਾਣ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਮਹਿਲਾ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਆਨਲਾਈਨ ਹਿੰਸਾ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਨਫ਼ੋਰਸਮੈਂਟ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ (ਕਮੇਟੀ ਟੂ ਪ੍ਰੋਟੈਕਟ ਜਰਨਲਿਸਟਸ)।
• 2022 ਅਤੇ 2024: ਨੈਸ਼ਨਲ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਲੱਬ ਉਸ ਨੂੰ 2022 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜੌਨ ਔਬੂਸ਼ੌਨ ਸਨਮਾਨ ਲਈ ਚੁਣਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ। 2024 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਜਰਨਲਿਸਟਸ ਫ਼ਾਰ ਫ਼੍ਰੀ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਦਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਪ੍ਰੈੱਸ ਫ਼੍ਰੀਡਮ ਐਵਾਰਡ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
• 2 ਨਵੰਬਰ 2025: ਲਗਭਗ 20 ਮਿੰਟਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਫ਼ੋਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਕਾਲਾਂ, ਵੀਡੀਓ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸੁਨੇਹੇ ਆਏ, ਜਿਸ ਨੇ 1984 ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋਈ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਕਤਲ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਾਲਮ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਪਤਾ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ (ਕਮੇਟੀ ਟੂ ਪ੍ਰੋਟੈਕਟ ਜਰਨਲਿਸਟਸ, ਪੈੱਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ)। ਪੈੱਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮੁਤਾਬਕ ਧਮਕੀਆਂ 1984 ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਪੋਸਟ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ। ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਮੁਤਾਬਕ ਫ਼ੋਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ ਤਸਵੀਰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਗੈਂਗਸਟਰ ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਦੀ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਸੀ; ਕਮੇਟੀ ਟੂ ਪ੍ਰੋਟੈਕਟ ਜਰਨਲਿਸਟਸ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ। ਉਸ ਨੇ 3 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ; ਨਵੀਂ ਮੁੰਬਈ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਗ਼ੈਰ-ਸੰਗੀਨ ਜੁਰਮ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ। ਪੈੱਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖ ਕੇ ਰਸਮੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।

ਰਿਕਾਰਡ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕਿੱਥੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵੇਖੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਫ਼ੋਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੀ। ਹੱਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮਾਹਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪੈ ਰਹੇ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਨੇਵਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦਾਅਵੇ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਹਨ ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਨਫ਼ੋਰਸਮੈਂਟ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਦਾ ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ ਦਾ ਕੇਸ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ।