ਜਥੇਬੰਦੀ
ਹਿੰਦੂ ਅਮਰੀਕਨ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ (ਐੱਚਏਐੱਫ਼)
ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਪੈਰਵੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਮਰੀਕੀ ਜਥੇਬੰਦੀ, ਜੋ 2003 ਵਿੱਚ ਬਣੀ। ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਦੇ ਐੱਸਬੀ 509 ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਬਾਰੇ ਇਸ ਦੇ ਰੁਖ਼ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਖ ਅਮਰੀਕਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕੀ ਹੈ: ਹਿੰਦੂ ਅਮਰੀਕਨ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ (ਐੱਚਏਐੱਫ਼) ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਗ਼ੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਸੰਸਥਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਅਮਰੀਕਨਾਂ ਲਈ "ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪੈਰਵੀ ਦੀ ਜਥੇਬੰਦੀ" ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸੇ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਪੱਖੀ ਨਹੀਂ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਨੂੰ 2003 ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਾਡੈਲਫ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਅਮਰੀਕਨਾਂ ਨੇ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਹਿਰ ਮੇਘਾਨੀ, ਅਸੀਮ ਸ਼ੁਕਲਾ, ਸੁਹਾਗ ਸ਼ੁਕਲਾ ਅਤੇ ਨਿਖਿਲ ਜੋਸ਼ੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕਾਂ ਉੱਤੇ ਕੰਮ, ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ, ਮੀਡੀਆ ਗਾਈਡਾਂ ਅਤੇ ਕੋਰਟ ਕੇਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸੁਹਾਗ ਸ਼ੁਕਲਾ ਇਸ ਦੀ ਐਗਜ਼ੈਕਟਿਵ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮੀਰ ਕਾਲੜਾ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ (ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ; ਦ ਵਾਇਰ)।
ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਐੱਚਏਐੱਫ਼ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਸਿਆਸਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵੱਲੋਂ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂਤਵ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਰਚੀ-ਮਿਚੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਜਾਤ ਬਾਰੇ ਇਸ ਦੇ ਸਟੈਂਡ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਗੱਲਾਂ ਇੱਥੇ ਕਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ: ਐੱਚਏਐੱਫ਼ ਸਿੱਖ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖ ਅਮਰੀਕਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਏ ਝਗੜਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- 2 ਅਕਤੂਬਰ 2024: ਸਿੱਖ ਕੋਲੀਸ਼ਨ, ਜਕਾਰਾ ਮੂਵਮੈਂਟ, ਸਾਲਡੈਫ਼ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਨ ਸਿੱਖ ਕਾਕਸ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਐੱਚਏਐੱਫ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਆਊਟਰੀਚ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੇ ਇਸ ਇਸ਼ਾਰੇ ਤੋਂ ਉਹ ਭੜਕ ਉੱਠੇ ਹਨ ਕਿ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦਾ ਨਸ਼ਿਆਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਜਥੇਬੰਦ ਜੁਰਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਮਾਫ਼ੀ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਜਵਾਬ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ।
- ਜੂਨ 2025: ਫ਼ਰੀਮਾਂਟ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਕੀਲ ਰਾਹੀਂ ਅਟਾਰਨੀ ਜਨਰਲ ਪੈਮ ਬੋਂਡੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਕਿ ਕੀ ਐੱਚਏਐੱਫ਼ ਨੂੰ ਫ਼ਾਰਾ ਕਾਨੂੰਨ ਹੇਠ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਏਜੰਟ ਵਜੋਂ ਰਜਿਸਟਰ ਹੋਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਅੰਬੈਸੀ ਅਤੇ ਬੀਜੇਪੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਤਹਿਤ ਮਿਲੇ ਇੱਕ ਜਵਾਬ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਬੈਸੀ ਨੇ ਐੱਚਏਐੱਫ਼ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਈਮੇਲਾਂ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ "ਭਰੋਸੇ ਦੀ" ਕਿਹਾ। ਐੱਚਏਐੱਫ਼ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨੂੰ "ਦੋਹਰੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਦਾ ਤਾਜ਼ਾ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਲਜ਼ਾਮ" ਕਿਹਾ, ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਾਲਮੇਲ ਨੂੰ "ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਰੱਦ ਕਰਦੀ ਹੈ", ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨੂੰ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਮਾਇਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ। ਜੁਲਾਈ 2025 ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਤੱਕ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਆਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਨੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਟਿੱਪਣੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ (ਮਦਰ ਜੋਨਜ਼; ਅਮੈਰਿਕਨ ਕਹਾਣੀ)।
- 13 ਅਕਤੂਬਰ 2025: ਗਵਰਨਰ ਨਿਊਸਮ ਨੇ ਐੱਸਬੀ 509 ਉੱਤੇ ਵੀਟੋ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਦਮਨ ਬਾਰੇ ਪੁਲਿਸ ਸਿਖਲਾਈ ਦਾ ਬਿੱਲ ਸੀ ਅਤੇ ਸੈਨੇਟ ਵਿੱਚ 38-0 ਅਤੇ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ 47-0 ਨਾਲ ਪਾਸ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਐੱਚਏਐੱਫ਼ ਅਤੇ ਕੋਲੀਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਹਿੰਦੂਜ਼ ਆਫ਼ ਨਾਰਥ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਧੁੰਦਲੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪੱਖਪਾਤ ਨੂੰ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਾਲੜਾ ਨੇ ਵੀਟੋ ਨੂੰ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਿਵਲ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਕਿਹਾ (ਸਕਰੋਲ)।
- 19 ਫ਼ਰਵਰੀ 2026: ਕਾਲੜਾ ਨੇ ਐੱਚਏਐੱਫ਼ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਗੁਰਪਤਵੰਤ ਸਿੰਘ ਪੰਨੂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦੀ ਨਾਲਾਇਕੀ ਦਾ ਮਖੌਲ ਉਡਾਇਆ। ਸਿੱਖ ਕੋਲੀਸ਼ਨ, ਸਾਲਡੈਫ਼ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂਜ਼ ਫ਼ਾਰ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਤੋਂ ਜਾਪਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਮੰਨ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਦ ਵਾਇਰ ਨੇ ਐੱਚਏਐੱਫ਼ ਦਾ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਰਿਪੋਰਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ (ਦ ਵਾਇਰ)।
ਅੱਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ: ਐੱਚਏਐੱਫ਼ ਸਰਗਰਮ ਹੈ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਇਹ ਵੀ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਸਤੰਬਰ 2022 ਵਿੱਚ ਸਿਸਕੋ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਜਾਤ ਵਾਲੇ ਕੇਸ ਕਾਰਨ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਦੇ ਸਿਵਲ ਰਾਈਟਸ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਉੱਤੇ ਕੇਸ ਕੀਤਾ।
ਸਰੋਤ
- About HAF (the organisation's own description), Hindu American Foundation. hinduamerican.org
- Hindu American Foundation (used for the 2003 founding, founders, leaders and the 2022 lawsuit; also for how scholars describe HAF), Wikipedia. en.wikipedia.org
- Joint Sikh organizational statement on anti-Sikh sentiments and narratives in California (2 October 2024), Sikh Coalition. sikhcoalition.org
- Sikh temple accuses Hindu American Foundation of operating as an unregistered foreign agent (28 July 2025), American Kahani. americankahani.com
- Hindu American Foundation FARA complaint (2 July 2025), Mother Jones. motherjones.com
- Explained: Why the veto of a bill by the California governor has divided Indian American groups, Scroll.in. scroll.in
- Nikhil Gupta guilty plea: HAF mocks India's intelligence agencies, condemned, The Wire. m.thewire.in