ਘਟਨਾ
ਕਾਕਰੋਚ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅੰਦੋਲਨ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ, ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਵੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ
ਜੰਤਰ ਮੰਤਰ 'ਤੇ 36 ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਸੀਜੇਪੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨੇ 25 ਜੁਲਾਈ 2026 ਨੂੰ ਧਰਮਿੰਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦਾ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ। ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸਿੱਖਸ ਫ਼ਾਰ ਜਸਟਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਕੌਣ: ਕਾਕਰੋਚ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਸੀਜੇਪੀ), ਜੋ ਅਭਿਜੀਤ ਦਿਪਕੇ ਨੇ 16 ਮਈ 2026 ਨੂੰ ਆਨਲਾਈਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ; ਕੇਂਦਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਧਰਮਿੰਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ; ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਜੇ.ਪੀ. ਨੱਡਾ ਅਤੇ ਜਿਤੇਂਦਰ ਸਿੰਘ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ; ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚਾ (ਐੱਸਕੇਐੱਮ), ਬੀਕੇਯੂ (ਏਕਤਾ ਉਗਰਾਹਾਂ), ਅਕਾਲੀ ਦਲ, ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਸ ਫ਼ਾਰ ਜਸਟਿਸ।
ਕੀ ਹੋਇਆ: ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਰੱਦ ਹੋਈ ਨੀਟ-ਯੂਜੀ ਮੈਡੀਕਲ ਦਾਖ਼ਲਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਅਤੇ 15 ਮਈ ਨੂੰ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਦੀ "ਕਾਕਰੋਚਾਂ" ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀ ਤੋਂ ਉੱਠਿਆ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਜਾਅਲੀ ਡਿਗਰੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸੀ। 6 ਜੂਨ ਨੂੰ ਜੰਤਰ ਮੰਤਰ 'ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਇਕੱਠ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੀਜੇਪੀ ਨੇ 20 ਜੂਨ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਧਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ ਨੇ 26 ਦਿਨ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਰੱਖੀ। 20 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵੱਲ ਮਾਰਚ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਅੱਥਰੂ ਗੈਸ ਅਤੇ ਲਾਠੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਵਾਚ ਨੇ ਤਾਕਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਹੱਦੋਂ ਵੱਧ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖ਼ਬਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਟੈਲੀਕਾਮ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮੋਬਾਈਲ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਜਨਤਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਪੱਥਰ ਸੁੱਟੇ। 25 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਕਿ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ "ਦੇਸ਼-ਵਿਰੋਧੀ ਤਾਕਤਾਂ" ਇਸ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਨਾ ਉਠਾਉਣ, ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੀਜੇਪੀ ਨੇ ਧਰਨਾ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਐਲਾਨੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਇਹ ਸਨ: ਐੱਫਆਈਆਰਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ, ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ "ਸਨਮਾਨਜਨਕ" ਮੁਆਵਜ਼ਾ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੇ ਪੰਜ-ਨੁਕਾਤੀ ਚਾਰਟਰ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ। ਸੀਜੇਪੀ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਸੌਰਵ ਦਾਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਮੰਨ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਧਰਨਾ "ਨੇਕ ਨੀਅਤ ਨਾਲ" ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਕਿ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 13 ਜੂਨ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਗੋਲਡਨ ਗੇਟ ਵਿਖੇ ਰੈਲੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਪਕੇ ਪੁਲਿਸ ਐਸਕੌਰਟ ਹੇਠ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦੀ ਕੋਈ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸੀ। 4 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਐੱਸਕੇਐੱਮ ਨੇ ਚਿੱਠੀ ਰਾਹੀਂ ਇਕਜੁੱਟਤਾ ਜਤਾਈ, ਅਤੇ 5 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਫ਼ਦ ਜੰਤਰ ਮੰਤਰ ਗਿਆ। 21 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਮਾਨ ਨੇ ਕੇਂਦਰ 'ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ। ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਦਿਆਂ ਮਾਨ 'ਤੇ "ਨਕਲੀ ਇਕਜੁੱਟਤਾ" ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਭਰਤੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਹੋਏ ਹਨ। 22 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਯੂਏਪੀਏ ਤਹਿਤ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਸਿੱਖਸ ਫ਼ਾਰ ਜਸਟਿਸ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਮਾਲੀ ਮਦਦ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸੀਜੇਪੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰੇ; ਈਟੀਵੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਮੁਲਾਕਾਤ ਜਾਂ ਪੈਸੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸੀਜੇਪੀ ਦਾ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ। 24 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਬੀਕੇਯੂ (ਏਕਤਾ ਉਗਰਾਹਾਂ) ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ 27 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਜੋੜਿਆ, "ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲੇਟ ਹਾਂ।" ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸੀਜੇਪੀ ਨੇ ਧਰਨਾ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ।
ਕਿੱਥੇ: ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਜੰਤਰ ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਰਸਤਾ; ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡਨ ਗੇਟ।
ਇਹ ਅਹਿਮ ਕਿਉਂ ਸੀ: ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਨੇ 36 ਦਿਨ ਚੱਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਇਸ ਨੇ ਵਿਖਾਇਆ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਦੇਸ਼ ਪੱਧਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਜੁੜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
ਟਾਈਮਲਾਈਨ ’ਤੇ ਪੜ੍ਹੋਇਸਦੇ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਵੇਖੋ
ਸਰੋਤ
- CJP calls off agitation after govt accepts all demands; next round of talks after 4 weeks (PTI, July 25, 2026), The Tribune. tribuneindia.com
- Timeline: from 'cockroach' remark to Pradhan's resignation (July 25, 2026), The Tribune. tribuneindia.com
- Education Minister Dharmendra Pradhan resigns (July 25, 2026), News On AIR. newsonair.gov.in
- India: excessive force used against student protesters (July 23, 2026), Human Rights Watch. hrw.org
- CJP's Abhijeet Dipke in Amritsar: our youth movement cannot succeed without Punjab's support (June 13, 2026), The Tribune. tribuneindia.com
- SKM backs protest at Jantar Mantar, announces solidarity visit (July 4, 2026), The Tribune. tribuneindia.com
- Bharti Kisan Union (Ekta Ugrahan) to join Jantar Mantar protest on July 27 (July 24, 2026), The Tribune. tribuneindia.com
- SAD chief targets CM Mann over paper leak (July 22, 2026), The Tribune. tribuneindia.com
- Punjab CM Mann accuses Centre of trying to suppress youth over paper leak protests (PTI, July 21, 2026), ThePrint. theprint.in
- Banned SFJ announces financial support for CJP protest campaign (July 22, 2026), ETV Bharat. etvbharat.com
- Cockroach Janata Party: top Indian judge's comment sparks satire protest (May 20, 2026), Al Jazeera. aljazeera.com