ਆਮ ਆਦਮੀ ਕਲੀਨਿਕ

ਆਮ ਆਦਮੀ ਕਲੀਨਿਕ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਦੀ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ('ਆਪ') ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁਹੱਲਾ ਕਲੀਨਿਕਾਂ ਦੀ ਤਰਜ਼ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਸਿਹਤ ਕਲੀਨਿਕ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਉਦਘਾਟਨ ਮੌਕੇ ਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਰ ਕਲੀਨਿਕ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 100 ਕਿਸਮ ਦੇ ਟੈਸਟ ਅਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਦਵਾਈਆਂ ਮਿਲਣਗੀਆਂ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਹੋਣਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐੱਮਬੀਬੀਐੱਸ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੈਬ ਟੈਕਨੀਸ਼ੀਅਨ ਹੋਵੇਗਾ। 2022 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 'ਆਪ' ਆਗੂ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ 16,000 ਮੁਹੱਲਾ ਕਲੀਨਿਕ ਚਾਹੀਦੇ ਹੋਣਗੇ, ਹਰ ਪਿੰਡ ਲਈ ਇੱਕ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਮਾਰਚ 2023 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਕਿ 500 ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲਦੇ ਹਨ: ਕਲੀਨਿਕ ਸੂਬੇ ਦੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਬਹੁਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰ, ਜਾਂ ਹੈਲਥ ਐਂਡ ਵੈੱਲਨੈੱਸ ਸੈਂਟਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਾਂ ਨਾਂ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਆਲੋਚਨਾ ਇਹੀ ਹੈ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 15 ਅਗਸਤ 2022: ਮਾਨ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ 75 ਕਲੀਨਿਕ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਬਾਰੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਿਆਂ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਇਮਾਰਤਾਂ ਖੰਡਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।
• 27 ਜਨਵਰੀ 2023: ਮਾਨ ਅਤੇ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ 400 ਹੋਰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਿਣਤੀ 500 ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ ਸਟੰਟ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜਾ ਵੜਿੰਗ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਲੀਨਿਕਾਂ ਉੱਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਫ਼ੋਟੋ ਕਿਉਂ ਹੈ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਕਾਹਲੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਉਦਘਾਟਨ ਲਈ ਸਟਾਫ਼ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿ ਨਿਯਮਿਤ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਜਾਂਚਾਂ ਨੇ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਜਾਨ ਪਾਈ।
• ਫ਼ਰਵਰੀ 2023: ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਲਥ ਮਿਸ਼ਨ (ਐੱਨਐੱਚਐੱਮ) ਦੇ ਲਗਭਗ 546 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਰੋਕ ਲਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੂਬੇ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਉਲਟ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਹੈਲਥ ਐਂਡ ਵੈੱਲਨੈੱਸ ਸੈਂਟਰਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਕਲੀਨਿਕ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਫ਼ੋਟੋ ਲਾ ਦਿੱਤੀ।
• 13 ਅਗਸਤ 2024: ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਐੱਨਐੱਚਐੱਮ ਦੀਆਂ 933.16 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀਆਂ ਗਰਾਂਟਾਂ ਗੁਆ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। 2023-24 ਲਈ ਅਲਾਟ ਹੋਏ 457.9 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਨੂੰ 91.49 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਮਿਲੇ, ਅਤੇ 2024-25 ਲਈ 588.8 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਿਰਫ਼ 22.05 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ। ਮਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।
• 13 ਨਵੰਬਰ 2024: ਖ਼ਬਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਦੋਵੇਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਸਹਿਮਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕਲੀਨਿਕਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਗੋ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਫ਼ੋਟੋ ਹਟਾਈ ਜਾਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਲਗਭਗ 650 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਮਿਲਣ ਦੀ ਆਸ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਲਗਭਗ 870 ਕਲੀਨਿਕ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ ਅੱਧੇ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਨ।
• 23 ਜਨਵਰੀ 2025: ਐੱਨਐੱਚਐੱਮ ਅਧੀਨ ਚੱਲਦੇ ਕਲੀਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਆਰੋਗਿਆ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦਾ ਨਵਾਂ ਨਾਂ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ 2023 ਤੋਂ ਰੁਕੇ ਹੋਏ ਲਗਭਗ 1,200 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 190 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
• 28 ਮਾਰਚ 2026: ਮਾਨ ਅਤੇ ਕੇਜਰੀਵਾਲ 109 ਹੋਰ ਕਲੀਨਿਕਾਂ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ 990 ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਾਨ ਲਗਭਗ 400 ਹੋਰ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਹੁਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ: ਕਲੀਨਿਕ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਨਵੇਂ ਨਾਵਾਂ ਹੇਠ। ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਅੰਕੜੇ ਉਹ ਹਨ ਜੋ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਛਾਪੇ; ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਕਲੀਨਿਕਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹੈ।