ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ
ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ
ਸਰੀ (ਬੀ.ਸੀ.) ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਰੈਫ਼ਰੈਂਡਮ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 18 ਜੂਨ 2023 ਨੂੰ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਏਜੰਟਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਹੋਣ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ; ਭਾਰਤ ਇਸ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਅਕਤੂਬਰ 1977 ਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਫਿਲੌਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਭਾਰ ਸਿੰਘ ਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਹ 1997 ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਆ ਗਏ। ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਈ ਸਾਲ ਪਲੰਬਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। 2019 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਰੀ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ, ਵਿੱਚ 120 ਸਟਰੀਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖਸ ਫ਼ਾਰ ਜਸਟਿਸ ਦੀ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸ਼ਾਖਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਰੈਫ਼ਰੈਂਡਮ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੰਭਾਲਿਆ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਨਕਾਰ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਨਿੱਝਰ ਉੱਤੇ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਟਾਈਗਰ ਫ਼ੋਰਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ। ਗਲੋਬਲ ਨਿਊਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ 2016 ਦੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ “ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਕੈਂਪ” ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਰਸੀਐੱਮਪੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। 2018 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚਣ ਦਾ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਨੇ 2020 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਰੋਕੂ ਕਾਨੂੰਨ (ਯੂਏਪੀਏ) ਹੇਠ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨ ਏਜੰਸੀ (ਐੱਨਆਈਏ) ਨੇ 2022 ਵਿੱਚ ਇਨਾਮ ਰੱਖਿਆ। ਨਿੱਝਰ ਵੱਖਰੇ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦੇ ਸਨ ਪਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਸਟਿਨ ਟਰੂਡੋ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖ ਕੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਅਤੇ ਘੜੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਆਰਸੀਐੱਮਪੀ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਲਾਏ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਮੁੱਖ ਪੜਾਅ
- 18 ਜੂਨ 2023: ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਪਾਰਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ 8:30 ਵਜੇ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋ ਨਕਾਬਪੋਸ਼ ਬੰਦੂਕਧਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ 45 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ। ਗਲੋਬਲ ਨਿਊਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਈ ਦੀ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਧਮਕੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ 2022 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਤਲ ਦੀ ਸੰਭਾਵੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
- 18 ਸਤੰਬਰ 2023: ਟਰੂਡੋ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਕਾਮਨਜ਼ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਏਜੰਟਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਕਤਲ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਭਾਵੀ ਸਬੰਧ ਦੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਬੇਤੁਕਾ ਅਤੇ ਮਨੋਰਥ-ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਨੂੰ ਕੱਢ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਕੈਨੇਡਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਾਅ ਦੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਮੁਖੀ ਪਵਨ ਕੁਮਾਰ ਰਾਏ ਨੂੰ ਕੱਢ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਅਮਰੀਕਾ, ਬਰਤਾਨੀਆ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੇ ਇਸ ਇਲਜ਼ਾਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੁਹਰਾਇਆ, ਪਰ ਪੂਰੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।
- 29 ਅਕਤੂਬਰ 2024: ਕੈਨੇਡਾ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤੀ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਅਤੇ ਪੰਜ ਹੋਰ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਕੱਢੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਡੇਵਿਡ ਮੌਰੀਸਨ ਕਾਮਨਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦੇ ਹਮਾਇਤੀ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਜਿਸ ਭਾਰਤੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦਾ ਨਾਂ ਆਇਆ, ਉਹ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਹਨ। 2 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸ਼ਾਹ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ ਬੇਤੁਕੇ ਅਤੇ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਕਿਹਾ, ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਇਸ਼ਾਰੇ ਲੀਕ ਕਰਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ। ਸਕਰੋਲ ਨੋਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
- 24 ਦਸੰਬਰ 2025: ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਅਟਾਰਨੀ ਜਨਰਲ ਫ਼ੈਡਰਲ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਤਲ ਦੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੌਮੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕੁਝ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੋਕ ਲਈ ਜਾਵੇ, ਇਹ ਦਲੀਲ ਦੇ ਕੇ ਕਿ ਖ਼ੁਲਾਸਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਏਗਾ।
- 7 ਜੁਲਾਈ 2026: ਐੱਫਬੀਆਈ ਅਤੇ ਆਰਸੀਐੱਮਪੀ ਅਮਰੀਕੀ ਦੋਸ਼ ਪੱਤਰਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਦੋਸ਼ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਅਤੇ ਸਤਿੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਜੋ ਗੋਲਡੀ ਬਰਾੜ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਆਗੂ ਦੇ ਕਤਲ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਸਿਰਫ਼ ਐੱਚ.ਐੱਸ.ਐੱਨ. ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਨਿਊਜ਼ ਨਿੱਝਰ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਬਿਆਨ ਮੁਤਾਬਕ ਦੋਸ਼ ਪੱਤਰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕਿਸੇ ਭੂਮਿਕਾ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦਾ।
ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਕੇਸ। ਚਾਰ ਬੰਦਿਆਂ, ਅਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ, ਕਰਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ, ਕਰਨ ਬਰਾੜ ਅਤੇ ਕਮਲਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ, ਉੱਤੇ ਕਤਲ ਅਤੇ ਕਤਲ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਹਨ। ਗਲੋਬਲ ਨਿਊਜ਼ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ ਕਿ ਕੇਸ ਖ਼ਬਰਾਂ ਛਾਪਣ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹੇਠ ਮੁਕੱਦਮਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੀ ਕੋਈ ਤਾਰੀਖ਼ ਤੈਅ ਨਹੀਂ। ਗਲੋਬਲ ਨਿਊਜ਼ ਇਹ ਵੀ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਰਸੀਐੱਮਪੀ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਤਲ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਨੂੰ ਵਰਤਿਆ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਿਸੇ ਭੂਮਿਕਾ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਦਿਸਿਆ।
ਇਸ ਵੇਲੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਕਿੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਟਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਨਕਾਰ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਦੋਸ਼ ਪੱਤਰ ਜੋ ਗੈਂਗ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸਭ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ ਮੁਕੱਦਮੇ ਵਿੱਚ ਪਰਖ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
ਸਰੋਤ
- President of Sikh gurdwara shot and killed in Surrey parking lot, B.C. Sikh community reports, Global News. globalnews.ca
- Why Canada lacks allies' support on claim India killed Hardeep Singh Nijjar, Al Jazeera. aljazeera.com
- Hardeep Singh Nijjar, Wikipedia. en.wikipedia.org
- Canada alleges Amit Shah was behind plot to kill Sikh separatists, Scroll.in. scroll.in
- Canada's allegations about Amit Shah absurd and baseless, says foreign ministry, Scroll.in. scroll.in
- Canada seeks to keep sensitive national security information out of Nijjar trial, Global News. globalnews.ca
- Gangster Lawrence Bishnoi charged with ordering B.C. Hardeep Singh Nijjar hit, Global News. globalnews.ca