ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਲਾਲਪੁਰਾ

ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਲਾਲਪੁਰਾ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਫ਼ਰਵਰੀ 1953 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਕੇਡਰ ਦਾ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਆਈਪੀਐੱਸ ਅਫ਼ਸਰ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਆਗੂ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ 2021 ਤੋਂ ਕੌਮੀ ਘੱਟਗਿਣਤੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਰਿਹਾ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੁਲਿਸ ਤੈਨਾਤੀਆਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਣਾਉਂਦਾ ਹੈ: ਏਆਈਜੀ ਸੀਆਈਡੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਐੱਸਐੱਸਪੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਿਟੀ, ਐੱਸਐੱਸਪੀ ਤਰਨ ਤਾਰਨ, ਐੱਸਐੱਸਪੀ ਕਪੂਰਥਲਾ, ਐੱਸਐੱਸਪੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਿਹਾਤੀ ਅਤੇ ਏਆਈਜੀ ਸੀਆਈਡੀ ਜਲੰਧਰ, ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 1978 ਦੇ ਸਿੱਖ-ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਤਫ਼ਤੀਸ਼ੀ ਅਫ਼ਸਰ ਸੀ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਪੁਲਿਸ ਮੈਡਲ ਹੈ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 1981: ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਮੁਤਾਬਕ ਅਪ੍ਰੈਲ 1981 ਵਿੱਚ ਉਹ ਤਿੰਨ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੀ ਉਸ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜੋ ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ; ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦੇਣ ਲਈ ਮੰਨ ਗਏ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੰਗ ਰੱਖੀ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਅਫ਼ਸਰ ਹੀ ਕਰਨ। ਬਾਕੀ ਦੋ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਚਾਹਲ ਅਤੇ ਐੱਸਡੀਐੱਮ ਬੀ.ਐੱਸ. ਭੁੱਲਰ ਸਨ। ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਉਦੋਂ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਆਫ਼ ਪੁਲਿਸ ਸੀ। ਤਾਰੀਖ਼ ਪੱਕੀ ਨਹੀਂ: ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਲਾਲਾ ਜਗਤ ਨਰਾਇਣ ਦੇ 9 ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਕਤਲ ਮਗਰੋਂ 20 ਸਤੰਬਰ 1981 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੀ ਕਿਸੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
• 2012: ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਬੀਜੇਪੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਬੁਲਾਰਾ ਬਣਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਬੀਜੇਪੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਸੰਭਾਲੇ, ਅਤੇ ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਅਗਸਤ 2022 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪਾਰਲੀਮਾਨੀ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ।
• 8 ਸਤੰਬਰ 2021: ਪੰਜਾਬ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੌਮੀ ਘੱਟਗਿਣਤੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੀਆਂ 14 ਕਿਤਾਬਾਂ ਗਿਣਾਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਇਕ ਵਿਚਾਰ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਕਥਾ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ ਖ਼ਾਲਸਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
• 16 ਸਤੰਬਰ 2022: ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ “ਸਾਡੇ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗਾ ਸਿੱਖ” ਕਿਹਾ, ਅਤੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘੇ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬਲੈਕਲਿਸਟ ਵਿੱਚੋਂ ਹਟਾਉਣ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਭਰਨ ਲਈ ਸੱਚ ਅਤੇ ਮੇਲ-ਮਿਲਾਪ ਕਮਿਸ਼ਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਰੱਖੀ, ਅਸਲ ਸਮੱਸਿਆ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਪ੍ਰੌਕਸੀ ਵਾਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚੇ ਦੌਰਾਨ “ਸਿੱਖ ਬਨਾਮ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ” ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਵਾਰਥੀ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੋਦੀ ਬਾਰੇ ਇਸ ਟਿੱਪਣੀ ਦੀ ਨੁਕਤਾਚੀਨੀ ਹੋਈ।
• 2 ਨਵੰਬਰ 2022: ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਬਰਖ਼ਾਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਇਹ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿ ਉਹ ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
• ਅਪ੍ਰੈਲ 2025: ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। 16 ਜੁਲਾਈ 2026 ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ ਨੂੰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਨਵਾਂ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ।

ਕਿਸ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਸਿੱਖ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰ ਵਜੋਂ, ਜੋ 1981 ਦੇ ਇੱਕ ਫ਼ੈਸਲਾਕੁਨ ਮੋੜ ਉੱਤੇ ਤੈਨਾਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਬੀਜੇਪੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹਿੱਤ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਅਫ਼ਸਰ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸਰਗਰਮ ਬੰਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਗਏ ਉਸ ਦੌਰ ਬਾਰੇ ਬਿਆਨ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹਨ।