ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ
ਭਾਈ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਵਡਾਲਾ
ਕੀਰਤਨੀਆ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਹਜ਼ੂਰੀ ਰਾਗੀ। 2015 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਦੀ ਤਨਖ਼ਾਹ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ; 328 ਸਰੂਪਾਂ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਪੰਜਾਬ ਦਲ ਬਣਾਇਆ।
ਭਾਈ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਵਡਾਲਾ ਕੀਰਤਨੀਆ ਅਤੇ ਪੰਥਕ ਮਸਲਿਆਂ ਲਈ ਸਰਗਰਮ ਆਗੂ ਹਨ। ਉਹ 2015 ਤੱਕ, ਜਦੋਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰੀ ਰਾਗੀ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਿੱਖ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦਲ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹਨ। ਜੂਨ 2024 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ, ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਪੰਜਾਬ ਦਲ, ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- ਸਤੰਬਰ 2015, ਜੀਂਦ ਬਦਲੀ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਸਾਬਕਾ ਬੈਂਕਰ ਹਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 3 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਤਨਖ਼ਾਹ ਉੱਤੇ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਲਾਏ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਵਡਾਲਾ ਨੇ ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਨੂੰ ਗ਼ੈਰ-ਜ਼ਰੂਰੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਮਨੋਰਥ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ। 11 ਸਤੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਦਲੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਜੀਂਦ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨੌਵੀਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਦਮ ਨੂੰ "ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੋਲਣ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਭੰਗ ਕਰਨ" ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਵਡਾਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਅਸੂਲਾਂ ਨਾਲ ਹੈ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
- 2016, ਮੁਅੱਤਲੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦਲ। ਮਾਰਚ 2016 ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਸਿਆਸਤ ਨੇ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਮੱਕੜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਪੰਥ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। 22 ਮਾਰਚ 2016 ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦਲ ਦੀ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਵਿੱਚ ਵਡਾਲਾ ਨੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਲਹਿਰ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਟੋਲੇ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਬਦਨਾਮ ਨਰੈਣੂ ਮਹੰਤ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਜੂਨ 2016 ਤੱਕ ਸਿੱਖ ਸਿਆਸਤ ਨੇ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਹਜ਼ੂਰੀ ਰਾਗੀ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 15 ਜੂਨ 2016 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਅਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
- 2016, ਬੰਦੀ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ। ਫ਼ਰਵਰੀ 2016 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਦਲ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਬੰਦੀ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾ ਸਕੀ। ਅਗਸਤ 2016 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਆਪਣੀ ਸਾਰਾਗੜ੍ਹੀ ਸਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕੰਪਨੀ ਤੋਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਭਾਅ ਨਾਲੋਂ ਮਹਿੰਗਾ ਫ਼ਰਨੀਚਰ ਖ਼ਰੀਦ ਰਹੀ ਹੈ; ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਧੀਕ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਇਸ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ।
- 328 ਸਰੂਪ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ 328 ਲਾਪਤਾ ਸਰੂਪਾਂ ਦੀ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਮੰਗਦਿਆਂ ਪੰਥਕ ਹੋਕਾ ਰੋਸ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਸਿਆਸਤ ਪੰਜ ਸਾਲ ਲੰਮੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। 4 ਨਵੰਬਰ 2020 ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿੱਖ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦਲ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਅਕਾਲ ਬੁੰਗਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਹੈਰੀਟੇਜ ਸਟਰੀਟ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਰਾਹ ਹੈ, ਧਰਨਾ ਲਾਇਆ; ਜਨਵਰੀ 2021 ਵਿੱਚ ਧਰਨਾਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦਾ ਘਿਰਾਓ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਅਗਸਤ 2022 ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸੰਗਰੂਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਨੇੜੇ ਦਲ ਦਾ ਧਰਨਾ ਰਾਤ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਤ, ਵਡਾਲਾ ਮੁਤਾਬਕ, ਧਰਨਾਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬੱਸਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰ ਕੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜੇਲ੍ਹ ਲਿਜਾਣ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਪਹਿਲੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਐਂਟਰੀਆਂ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 7 ਦਸੰਬਰ 2025 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਥਾਣਾ ਸੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਐੱਫਆਈਆਰ ਨੰਬਰ 168/2025 ਦਰਜ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 16 ਜਣੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਡਾ. ਰੂਪ ਸਿੰਘ ਵੀ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਐੱਫਆਈਆਰ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਦਖ਼ਲ ਕਿਹਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧਾਮੀ ਨੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੇ।
- ਜੂਨ 2024, ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਪੰਜਾਬ ਦਲ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ 185ਵੀਂ ਬਰਸੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਵੀਂ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 328 ਲਾਪਤਾ ਸਰੂਪਾਂ, ਮੁਫ਼ਤ ਸਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਹੋਟਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ, ਲੰਗਰ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਬਾਰੇ ਕਥਿਤ ਘੁਟਾਲਿਆਂ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਆਦਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨਾਕਾਮੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੱਤਾ ਵਾਲੀ ਪਾਰਟੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਦੱਸੇ ਟੀਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦੀ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਧੜੇ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨਾ, ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਨਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਸਿੱਖ, ਹਿੰਦੂ, ਮੁਸਲਮਾਨ ਤੇ ਈਸਾਈ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉਹ ਕਿਸ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਅਤੇ ਤਨਖ਼ਾਹ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਬਦਲੇ ਜਾਣ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਬਾਹਰੋਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਸੇ ਅਤੇ ਸਰੂਪਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਬਾਰੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣ ਲਈ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਸਟੈਂਡ ਹੈ ਕਿ 2025 ਦਾ ਕੇਸ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਦਖ਼ਲ ਹੈ। ਵਡਾਲਾ ਨੇ ਐੱਫਆਈਆਰ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਪੰਥਕ ਰੋਸ ਦੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਮਗਰੋਂ ਆਈ।
ਸਰੋਤ
- Ragi Bhai Baldev Singh Wadala shifted to Jind as 'punishment' for opposing SGPC chief secretary, Sikh Siyasat News, 14 Sep 2015. sikhsiyasatnews.net
- Bhai Baldev Singh Wadala suspended by SGPC, Sikh Siyasat News, 24 Mar 2016. sikhsiyasatnews.net
- Ragi Bhai Baldev Singh Wadala apprehended by Punjab police, Sikh Siyasat News, 15 Jun 2016. sikhsiyasatnews.net
- Ragi Bhai Baldev Singh Wadala released by police, Sikh Siyasat News, 15 Jun 2016. sikhsiyasatnews.net
- Raghi Bhai Baldev Singh Wadala takes on Badal government on Sikh political prisoners issue, Sikh Siyasat News, 21 Feb 2016. sikhsiyasatnews.net
- Former Ragi Baldev Singh Wadala alleges Saragarhi Sarai 'Furniture Scam' by SGPC, Sikh Siyasat News, 10 Aug 2016. sikhsiyasatnews.net
- FIR Against 16 in 328 Missing Saroops Case After Five Years; Former SGPC Chief Secretary Dr. Roop Singh Also Booked, Sikh Siyasat News, 9 Dec 2025. sikhsiyasatnews.net
- Copy of FIR Against 16, including SGPC Officials, in 328 Missing Saroops Case, Sikh Siyasat News, 8 Dec 2025. sikhsiyasatnews.net
- State of Affairs at SGPC: Bhai Baldev Singh Wadala's Interview After FIR in 328 Saroops Case, Sikh Siyasat News, 18 Dec 2025. sikhsiyasatnews.net
- Former Hazoori Ragi Baldev Singh Wadala steps into politics, announces formation of Sher-e-Punjab Dal, Yes Punjab, 28 Jun 2024. yespunjab.com
- Sikh activists gherao residence of city Police Commissioner Gill, The Tribune. tribuneindia.com
- Sikh Sadbhawna Dal demands CBI probe into missing saroops, The Tribune. tribuneindia.com