ਵਿਸ਼ੇ

ਪਰਵਾਸੀ ਸਿੱਖ

ਬਾਹਰਲੇ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਸਿੱਖ, ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਤੋਂ ਅੱਜ ਦੇ ਕਤਲਾਂ ਅਤੇ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਤੱਕ।

ਟਾਈਮਲਾਈਨ ’ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾ ਵੇਖੋ

1. ਜਨਵਰੀ 1908ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆਪੈਸੇਫ਼ਿਕ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਪਰਵਾਸੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਲੱਗੀਆਂ
2. 1911ਗੁਰ ਸਿੱਖ ਟੈਂਪਲ, ਐਬਟਸਫ਼ੋਰਡਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਖੜ੍ਹਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ
3. 1912ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਸਟਾਕਟਨਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ
4. 1913ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾਪੈਸੇਫ਼ਿਕ ਕੰਢੇ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਪਾਰਟੀ ਕਦਮ-ਦਰ-ਕਦਮ ਖੜ੍ਹੀ ਕੀਤੀ: 1912 ਵਿੱਚ ਪੋਰਟਲੈਂਡ, 30 ਮਈ 1913 ਦੀ ਐਸਟੋਰੀਆ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ, 1 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਗ਼ਦਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅੰਕ, ਅਤੇ 31 ਦਸੰਬਰ 1913 ਦੀ ਸੈਕਰਾਮੈਂਟੋ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ।
5. 23 ਮਈ 1914ਕਾਮਾਗਾਟਾ ਮਾਰੂ ਦਾ ਸਾਕਾਪਰਵਾਸ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਸਦਮਾ
6. 23 ਜੂਨ 1985ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਫ਼ਲਾਈਟ 182 ਵਿੱਚ ਬੰਬ ਧਮਾਕਾਓਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਬੰਬ ਨੇ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਫ਼ਲਾਈਟ 182 ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਸਵਾਰ ਸਾਰੇ 329 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨੇ ਤਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਪਰਮਾਰ ਅਤੇ ਬੱਬਰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ।
7. 1998 ਤੋਂ ਬਾਅਦਸਰੀ ਦੀ ਵਿਸਾਖੀ ਪਰੇਡ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਵਧ ਕੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਖ਼ਾਲਸਾ ਡੇਅ ਇਕੱਠ ਬਣ ਗਈ1998 ਤੋਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦਸਮੇਸ਼ ਦਰਬਾਰ ਸਰੀ ਦੇ ਨਿਊਟਨ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਖ਼ਾਲਸਾ ਡੇਅ ਪਰੇਡ ਕੱਢਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਲਗਭਗ 16,000 ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 450,000 ਤੋਂ 550,000 ਤੱਕ ਦੇ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਇਕੱਠਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
8. 5 ਅਗਸਤ 2012ਓਕ ਕ੍ਰੀਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀਬਾਰੀ, ਵਿਸਕਾਨਸਿਨਨਵ-ਨਾਜ਼ੀ ਸਬੰਧਾਂ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਬੰਦੂਕਧਾਰੀ ਨੇ 5 ਅਗਸਤ 2012 ਨੂੰ ਓਕ ਕ੍ਰੀਕ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਟੈਂਪਲ ਆਫ਼ ਵਿਸਕਾਨਸਿਨ ਵਿੱਚ ਛੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਨਫ਼ਰਤੀ ਜੁਰਮਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
9. 2012 ਤੋਂ ਬਾਅਦ1984 ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ ਨੂੰ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿਵਾਉਣ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ2012 ਦੀ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਪਟੀਸ਼ਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਓਂਟਾਰੀਓ ਦੇ 2017 ਦੇ ਮਤੇ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ 2018 ਦੇ ਮਤੇ ਤੱਕ: ਨਵੰਬਰ 1984 ਦੇ ਕਤਲਾਂ ਨੂੰ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਕਹੇ ਜਾਣ ਦੀ ਮੰਗ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਅੱਗੇ ਵਧੀ।
10. 1 ਨਵੰਬਰ 2013ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਜਨੇਵਾ ਵਿੱਚ ਯੂਐੱਨ ਕੋਲ 1984 ਦੀ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ1 ਨਵੰਬਰ 2013 ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਜਨੇਵਾ ਵਿੱਚ ਯੂਐੱਨ ਕੋਲ ਲਗਭਗ ਦਸ ਲੱਖ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਵਾਲੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਵੰਬਰ 1984 ਦੇ ਕਤਲਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ।
11. 6 ਅਪ੍ਰੈਲ 2017ਓਂਟਾਰੀਓ ਦੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੇ 1984 ਦੀ ਸਿੱਖ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਮੋਸ਼ਨ 46 ਪਾਸ ਕੀਤਾਓਂਟਾਰੀਓ ਦੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੇ 34 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 5 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1984 ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ ਨੂੰ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਮਤਾ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਗੁਮਰਾਹਕੁੰਨ ਕਹਿ ਕੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
12. ਨਵੰਬਰ 2017ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰਪਰਵਾਸੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਕੇਸ, ਤਸੀਹੇ ਦੇਣ ਦੇ ਦੋਸ਼
13. ਅਗਸਤ 2021 ਤੋਂ ਬਾਅਦਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਮਗਰੋਂ ਅਫ਼ਗਾਨ ਸਿੱਖ ਦੇਸ਼ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜੇ15 ਅਗਸਤ 2021 ਨੂੰ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਕਾਬੁਲ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਫ਼ਗਾਨ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਰੂਪਾਂ ਸਮੇਤ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਲਿਆਂਦਾ। ਜਨਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਲਗਭਗ 140 ਸਿੱਖ ਬਾਕੀ ਗਿਣੇ।
14. 31 ਅਕਤੂਬਰ 2021ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਰੈਫ਼ਰੈਂਡਮ ਵੋਟਿੰਗਸਿੱਖਸ ਫ਼ਾਰ ਜਸਟਿਸ ਨੇ ਲੰਡਨ ਦੇ ਕੁਈਨ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਸੈਕਿੰਡ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਗ਼ੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਰੈਫ਼ਰੈਂਡਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 30,000 ਵੋਟਰਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ। ਕੋਈ ਆਜ਼ਾਦ ਗਿਣਤੀ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
15. 18 ਸਤੰਬਰ 2022ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਬਰੈਂਪਟਨ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਰੈਫ਼ਰੈਂਡਮ ਦੀ ਵੋਟਿੰਗਸਿੱਖਸ ਫ਼ਾਰ ਜਸਟਿਸ ਦੇ ਰੈਫ਼ਰੈਂਡਮ ਦਾ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਗੇੜ: ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਬਰੈਂਪਟਨ ਦੇ ਗੋਰ ਮੈਡੋਜ਼ ਵਿੱਚ 1,10,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਰ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ, ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਇਸ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਜਤਾਇਆ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਓਟਵਾ ਕੋਲ ਇਤਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ।
16. 29 ਜਨਵਰੀ 2023ਮੈਲਬੌਰਨ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਰੈਫ਼ਰੈਂਡਮ ਦੀ ਵੋਟਿੰਗ, ਝੜਪਾਂ ਵੀ ਹੋਈਆਂਸਿੱਖਸ ਫ਼ਾਰ ਜਸਟਿਸ ਦੇ ਰੈਫ਼ਰੈਂਡਮ ਦਾ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਾਲਾ ਗੇੜ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ ਸਕੁਏਅਰ 'ਤੇ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਡਾ ਇਕੱਠ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਪੱਖੀ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਦੋ ਵਾਰ ਹੱਥੋਪਾਈ ਹੋਈ; ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦੋ ਬੰਦੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ।
17. 18 ਜੂਨ 2023ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਦਾ ਸਰੀ ਵਿੱਚ ਕਤਲਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਤਾਰ ਭਾਰਤੀ ਏਜੰਟਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜੇ
18. 10 ਸਤੰਬਰ ਅਤੇ 29 ਅਕਤੂਬਰ 2023ਨਿੱਝਰ ਦੇ ਸਰੀ ਵਾਲੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਰੈਫ਼ਰੈਂਡਮ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਸਰੀ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਰੈਫ਼ਰੈਂਡਮ ਦੇ ਦੋ ਗੇੜ ਹੋਏ। ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ 2 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ।
19. ਸਤੰਬਰ 2023 ਤੋਂ ਜੂਨ 2025ਨਿੱਝਰ ਦੇ ਕਤਲ ਕਾਰਨ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿਗੜੇਸਤੰਬਰ 2023 ਵਿੱਚ ਟਰੂਡੋ ਵੱਲੋਂ ਨਿੱਝਰ ਦੇ ਕਤਲ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਭਾਵੀ ਸਬੰਧ ਹੋਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਕੱਢੇ ਗਏ, ਵਪਾਰਕ ਗੱਲਬਾਤ ਰੁਕ ਗਈ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਠੰਢ ਪੈ ਗਈ, ਜੋ ਜੂਨ 2025 ਵਿੱਚ ਪਿਘਲਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।
20. ਨਵੰਬਰ 2023ਪੰਨੂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਦੋਸ਼ ਪੱਤਰ ਜਨਤਕਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਨਾਕਾਮ ਹੋਈ, ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਨਿੱਝਰ ਦੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਇਆ
21. ਜਨਵਰੀ 2024 ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ 20252024 ਅਤੇ 2025 ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਰੈਫ਼ਰੈਂਡਮ ਦੇ ਗੇੜਸਾਨ ਫ਼ਰਾਂਸਿਸਕੋ ਤੋਂ ਕੈਲਗਰੀ, ਆਕਲੈਂਡ ਅਤੇ ਓਟਾਵਾ ਤੱਕ, ਸਿੱਖਸ ਫ਼ਾਰ ਜਸਟਿਸ ਗ਼ੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਵੋਟਾਂ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਰਹੀ। ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਉਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕੀਤੀ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਕੜੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਆਏ।
22. 3 ਮਈ 2024ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਦੇ ਕਤਲ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਜਣਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਤਲ ਦੇ ਦੋਸ਼ਮਈ 2024 ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਨਿੱਝਰ ਦੇ ਕਤਲ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਉੱਤੇ ਫ਼ਰਸਟ ਡਿਗਰੀ ਕਤਲ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਏ। ਕੇਸ ਹਾਲੇ ਸੁਣਵਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਤਲ ਦਾ ਹੁਕਮ ਕਿਸ ਨੇ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਹਾਲੇ ਵੀ ਵਿਵਾਦ ਹੈ।
23. 5-16 ਫ਼ਰਵਰੀ 2025ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਡਿਪੋਰਟੇਸ਼ਨ ਜਹਾਜ਼ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਉੱਤਰੇਫ਼ਰਵਰੀ 2025 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਤਿੰਨ ਜਹਾਜ਼ 330 ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪਹੁੰਚੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਨ, ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਉਡਾਣ ਦੇ ਸਿੱਖ ਡਿਪੋਰਟੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੱਗਾਂ ਲਾਹ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ।
24. 4 ਮਾਰਚ 2025ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਬਰੀਮੋਗਾ ਦੀ ਕੋਰਟ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਿੱਖ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਚੱਲ ਰਹੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਫ਼ੈਸਲੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੋਰ ਕੇਸਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਤੰਬਰ ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਵਿੱਚ ਜ਼ਮਾਨਤ ਅਤੇ ਰਿਹਾਈ ਤੱਕ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੇ।
25. 29 ਸਤੰਬਰ 2025ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਗੈਂਗ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਨੂੰਨ ਹੇਠ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆਕੈਨੇਡਾ ਨੇ 29 ਸਤੰਬਰ 2025 ਨੂੰ ਕਤਲ, ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਅਤੇ ਫਿਰੌਤੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਗੈਂਗ ਨੂੰ "ਅੱਤਵਾਦੀ ਇਕਾਈ" ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਆਰਸੀਐੱਮਪੀ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਗੈਂਗ ਦੇ ਤਾਰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਏਜੰਟਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।
26. 13 ਅਕਤੂਬਰ 2025ਨਿਊਸਮ ਨੇ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਦੇ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਦਮਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵਾਲੇ ਬਿੱਲ 'ਤੇ ਵੀਟੋ ਕੀਤਾਗਵਰਨਰ ਨਿਊਸਮ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਦਮਨ ਬਾਰੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬਿੱਲ ਐੱਸਬੀ 509 'ਤੇ ਵੀਟੋ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਦਕਿ ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਸਦਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀ ਵਿਰੋਧੀ ਵੋਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪਾਸ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕੀਤੀ, ਹਿੰਦੂ ਅਮਰੀਕਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਵਿਰੋਧ।
27. 13 ਫ਼ਰਵਰੀ 2026ਨਿਖਿਲ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਗੁਰਪਤਵੰਤ ਸਿੰਘ ਪੰਨੂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਕਬੂਲਿਆਗੁਪਤਾ ਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਭਾੜੇ ਦੇ ਕਾਤਲ ਰਾਹੀਂ ਕਤਲ ਅਤੇ ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਿਆ। ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ; ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਐਲਾਨ 20 ਨਵੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਹੋਣਾ ਹੈ।
28. 27 ਫ਼ਰਵਰੀ ਤੋਂ 2 ਮਾਰਚ 2026ਕਾਰਨੀ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਦੌਰੇ ਨਾਲ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਮੁੜ ਲੀਹ 'ਤੇ, ਨਿੱਝਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂਰਾਜਦੂਤ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਤੋਂ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਕਾਰਨੀ ਅਤੇ ਮੋਦੀ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਕੈਨੇਡਾ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਿੱਝਰ ਦੇ ਕਤਲ ਦੀ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
29. 22 ਮਾਰਚ 2026ਸਿਐਟਲ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਰੈਫ਼ਰੈਂਡਮ ਦੀ ਵੋਟਿੰਗਸਿੱਖਸ ਫ਼ਾਰ ਜਸਟਿਸ ਨੇ ਸਿਐਟਲ ਦੇ ਸਿਟੀ ਹਾਲ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਵੋਟਿੰਗ ਕਰਵਾਈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਲਗਭਗ 27,000 ਵੋਟਾਂ ਪੈਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ। ਗੁਰਪਤਵੰਤ ਸਿੰਘ ਪੰਨੂ ਵੱਲੋਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੰਘਰਸ਼ ਬਾਰੇ ਕੀਤੀ ਟਿੱਪਣੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਰਹੀ।
30. 9 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 2025 ਲਈ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਨਫ਼ਰਤੀ ਜੁਰਮਾਂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਅੰਕੜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ 2025 ਦੇ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਨਫ਼ਰਤੀ ਜੁਰਮ 228 ਦੱਸੇ ਗਏ। ਐੱਫਬੀਆਈ ਦਾ ਅਗਸਤ ਦਾ ਡੇਟਾ ਇਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸੀ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ 2024 ਤੋਂ ਵੱਧ। ਅਮਰੀਕੀ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਇੱਕ ਬਿੱਲ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਨਫ਼ਰਤ ਬਾਰੇ ਜਸਟਿਸ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਦੀ ਟਾਸਕ ਫ਼ੋਰਸ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
31. 22 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026ਯੂਐੱਨ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ: ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਮਾਨਸਿਕ ਤਸ਼ੱਦਦ ਹੈਯੂਐੱਨ ਦੇ ਦਸ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ 2017 ਤੋਂ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਇਸ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ; ਇੱਕ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਐੱਨਆਈਏ ਦੇ ਕੇਸ ਇੱਕੋ ਕਥਿਤ ਇਕਬਾਲੀਆ ਬਿਆਨ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਹਨ (ਰਿਪ੍ਰੀਵ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਅੱਠ, ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸੱਤ)।

ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹੋਰ

• AfghanistanCountry where a once large Sikh community has shrunk to a few hundred people or fewer after war, the Taliban and Islamic State attacks on Kabul's gurdwaras in 2020 and 2022; counts vary widely.
• Aਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ (2019 ਤੋਂ); ਬੀਜੇਪੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ
• Bਬਾਬਾ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕਾਰਕੁਨ; ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਖਾਲੜਾ ਦੇ ਦਾਦਾ
• Bਬਾਬਾ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘਸਟਾਕਟਨ ਦੇ ਆਲੂਆਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨ; ਸਟਾਕਟਨ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਬਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ; ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ
• Bਬਾਬਾ ਵਸਾਖਾ ਸਿੰਘਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ; ਸਟਾਕਟਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ; ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ (1934)
• ਬਲਤੇਜ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਸੈਨੇਟਰ (2025 ਤੋਂ); ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਆਰਸੀਐੱਮਪੀ ਅਫ਼ਸਰ, ਡਿਊਟੀ ਦੌਰਾਨ ਪੱਗ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ
• ਬੇਸਿਕਸ ਆਫ਼ ਸਿੱਖੀਯੂਕੇ ਦਾ ਸਿੱਖ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ, ਜੋ 2012 ਵਿੱਚ ਜਗਰਾਜ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜੋ ਸਿੱਖੀ ਨੂੰ ਸੌਖੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਉਂਦੀਆਂ ਯੂਟਿਊਬ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਾਨ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।
• Jਭਾਈ ਜਗਰਾਜ ਸਿੰਘਐਵਰੀਥਿੰਗਜ਼ 13 ਅਤੇ ਬੇਸਿਕਸ ਆਫ਼ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਬਾਨੀ; ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਚਾਰਕ; ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਆਰਮੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਅਫ਼ਸਰ
• ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਬੀਜੇਪੀ)2014 ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਪਾਰਟੀ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਹ 1997 ਤੋਂ 2020 ਤੱਕ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭਾਈਵਾਲ ਰਹੀ, ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਆਧਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਰਲੇ-ਮਿਲੇ ਰਹੇ ਹਨ।
• BramptonCity west of Toronto where Sikhs were 25.1 percent of residents in 2021; site of the 2017 Ontario motion on 1984 and the first Canadian Khalistan referendum vote in 2022.
• ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਿੱਖ ਕੌਂਸਲਯੂਕੇ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਚੈਰਿਟੀ, ਜੋ 2002 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਿਕਲੀਗਰ, ਵਣਜਾਰੇ ਅਤੇ ਸਤਨਾਮੀ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਗੁਰਦੁਆਰੇ, ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਮਕਾਨ ਬਣਾਏ ਹਨ।
• CanadaHome of the world's second largest Sikh community, 771,790 in the 2021 census; from the Komagata Maru and the 1947 vote to Air India 182, Ontario's 1984 motion and the Nijjar killing.
• Canadian Race Relations Foundation (CRRF)Federal anti-racism foundation created from the Japanese Canadian redress agreement. It funded the World Sikh Organization of Canada's April 2026 report on anti-Sikh hate.
• Central Gurdwara (Khalsa Jatha) LondonLondon's Khalsa Jatha, formed in 1908, opened a gurdwara in 1911 with the Maharaja of Patiala and has been at Queensdale Road since 1969. It calls itself the UK's oldest Sikh place of worship.
• Coalition of Hindus of North America (CoHNA)A Hindu advocacy group in the US and Canada. It opposed California's SB 509 on transnational repression, which the Sikh Coalition backed, and welcomed the October 2025 veto.
• Dਦਾਨਿਸ਼ ਸਿੰਘਪ੍ਰਧਾਨ, ਵਰਲਡ ਸਿੱਖ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਕੈਨੇਡਾ
• ਦਸਵੰਧ ਨੈੱਟਵਰਕ (ਡੀਵੀਐੱਨ)ਸਿੱਖ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਅਮਰੀਕੀ ਗ਼ੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ, ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਦੀ ਕੋਈ ਫ਼ੀਸ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। 2024 ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਉੱਤੇ 2.44 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੋਰਡ ਨੇ 570,000 ਡਾਲਰ ਦੀਆਂ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।
• ਕੀ ਭਾਰਤੀ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਏਜੰਟਾਂ ਨੇ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕੀਤਾ?ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ 2023 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਏਜੰਟਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ, ਭਾਰਤ ਇਸ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੁਲਾਈ 2026 ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਦੋਸ਼ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਕੋਰਟ ਨੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਵਕਤ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ, ਅਤੇ ਪੰਥਕ ਜਵਾਬ।
• Dਡਾ. ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਡਿਪਟੀ ਸਪੀਕਰ ਅਤੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ; ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜਲਾਵਤਨ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ; ਖ਼ਾਲਸਾ ਰਾਜ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਬਾਨੀ
• Dਡਾ. ਕਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂਮਲੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸਿੱਖ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਬੁਲਾਰੇ; ਦ ਸਿੱਖ ਬੁਲੇਟਿਨ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਪਾਦਕ; ਸਿੱਖੀ ਵਿਚਾਰ ਫ਼ੋਰਮ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ
• Dਡਾ. ਰਣਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂਲੇਖਕ ਅਤੇ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੀਆਂ ਤਕਰੀਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦਕ; ਓਹਾਇਓ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸੀ ਸਿੱਖ ਕਾਰਕੁਨ
• Dਡਾ. ਜਸਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਬਲਸੈਂਟੇਨੀਅਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਚਾਈਲਡ ਐਂਡ ਫ਼ੈਮਿਲੀ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੇ ਚੇਅਰ; ਵਰਲਡ ਸਿੱਖ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੇ ਓਂਟਾਰੀਓ ਅਹੁਦੇਦਾਰ
• Dਡਾ. ਰਾਜਵੰਤ ਸਿੰਘਈਕੋਸਿੱਖ ਦੇ ਬਾਨੀ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਪ੍ਰਧਾਨ; ਸਿੱਖ ਕੌਂਸਲ ਆਨ ਰਿਲੀਜਨ ਐਂਡ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ
• Everything's 13A UK Sikh charity founded by Bhai Jagraj Singh; it is the parent of Basics of Sikhi, Mighty Khalsa, Kiddie Sangat and the Sikh Press Association.
• ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪੈਸੇਫ਼ਿਕ ਕੋਸਟ ਉੱਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਪਾਰਟੀ, ਜੋ 1913 ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਗ਼ਾਵਤ ਰਾਹੀਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਹਕੂਮਤ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣੀ। ਇਸ ਦੀ 1914 ਤੋਂ 1915 ਦੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
• Gur Sikh Temple (Abbotsford)The gurdwara built by Sikh pioneers at Abbotsford, British Columbia, completed in 1911 and opened in 1912; a National Historic Site of Canada since 2002.
• Gਗੁਰਬਾਜ ਸਿੰਘ ਮੁਲਤਾਨੀਮੁਲਤਾਨੀ ਬਨਾਮ ਕਮਿਸ਼ਨ ਸਕੋਲੇਅਰ ਮਾਰਗਰੀਟ-ਬੁਰਜ਼ੁਆ (2006), ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਕਿਰਪਾਨ ਵਾਲੇ ਫ਼ੈਸਲੇ, ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿਚਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ
• ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦਸਮੇਸ਼ ਦਰਬਾਰ (ਸਰੀ)ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਸਰੀ ਦੇ ਨਿਊਟਨ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ, ਜਿਸ ਨੇ 1998 ਵਿੱਚ ਸਰੀ ਵਿਸਾਖੀ ਪਰੇਡ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਇਹ ਪਰੇਡ ਇਸੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 2025 ਵਿੱਚ ਭੀੜ 5,50,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੱਸੀ ਗਈ।
• ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਸਟਾਕਟਨਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨ, ਜੋ 1912 ਵਿੱਚ ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਦੇ ਸਟਾਕਟਨ ਵਿੱਚ ਜਵਾਲਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਵਸਾਖਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ।
• Gurdwara Sahib Yuba City (Sikh Temple Gurdwara)California gurdwara at 2468 Tierra Buena Road, begun in 1969 on donated almond-orchard land. Its early-November Nagar Kirtan drew 160,000 to 250,000 people in 2022, by the temple's own estimate.
• ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਸਿੰਘ ਸਭਾ, ਸਾਊਥਾਲਪੱਛਮੀ ਲੰਡਨ ਦਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਭਾ 1964 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਸਾਊਥਾਲ ਵਜੋਂ ਬਣੀ। ਹੈਵਲੌਕ ਰੋਡ ਵਾਲੀ ਇਮਾਰਤ 30 ਮਾਰਚ 2003 ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੀ; ਸਭਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੀ ਮੋਹਰੀ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ।
• ਗੁਰਮਤ ਅਕੈਡਮੀ (ਓਂਟਾਰੀਓ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦਰਬਾਰ)ਮਿਸੀਸਾਗਾ ਦੇ ਓਂਟਾਰੀਓ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਸਿੱਖ ਵਿਰਸੇ ਦੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ: ਗੁਰਮੁਖੀ, ਗੁਰਬਾਣੀ, ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ, ਗੁਰਮਤ ਸੰਗੀਤ, ਦਸਤਾਰ ਸਜਾਉਣੀ ਅਤੇ ਗਤਕਾ, ਫ਼ੀਸ 50 ਡਾਲਰ ਮਹੀਨਾ।
• Gਗੁਰਪਤਵੰਤ ਸਿੰਘ ਪੰਨੂਵਕੀਲ ਅਤੇ ਸਿੱਖਸ ਫ਼ਾਰ ਜਸਟਿਸ ਦੇ ਜਨਰਲ ਕੌਂਸਲ; ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਰੈਫ਼ਰੈਂਡਮ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ
• Guru Nanak Darbar Gurdwara, GravesendGravesend's community-funded gurdwara, opened in November 2010 at a cost of 15 million pounds. Its own site calls it one of the largest outside India, with three prayer halls and two langar halls.
• Guru Nanak Gurdwara SmethwickGurdwara at 130 High Street, Smethwick, in a former Congregational chapel bought for 11,600 pounds, in 1958 or 1961 depending on the source. A 5 million pound annexe opened in October 2012.
• Guru Nanak Khalsa School (GNKS)The Sunday Khalsa school of Sikh Gurdwara San Jose, California, teaching Punjabi, Gurbani, Gurmat and keertan to children in graded levels.
• ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਕ ਜਥਾ (ਬਰਮਿੰਘਮ)ਸਿੱਖ ਚੈਰਿਟੀ, ਜੋ ਕੇਰੀਚੋ ਵਾਲੇ ਸੰਤ ਬਾਬਾ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਦੁਆਲੇ ਉੱਸਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਬਰਮਿੰਘਮ ਦੇ ਹੈਂਡਸਵਰਥ ਵਿੱਚ ਸੋਹੋ ਰੋਡ ਦਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਕੂਲ ਟਰੱਸਟ ਛੇ ਅਕੈਡਮੀਆਂ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
• ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ (ਸਰੀ)ਸਰੀ ਦੀ 120 ਸਟਰੀਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਗੁਰਦੁਆਰਾ, ਜੋ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 1973 ਤੋਂ ਸੰਗਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਨੂੰ 18 ਜੂਨ 2023 ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਪਾਰਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
• Hਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ, ਸਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ; ਸਿੱਖਸ ਫ਼ਾਰ ਜਸਟਿਸ ਦੀ ਰੈਫ਼ਰੈਂਡਮ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬੰਧਕ
• Hindu American Foundation (HAF)A US Hindu advocacy group, founded in 2003, whose positions on California's SB 509 and on India have put it at odds with Sikh American organisations.
• International Sikh Youth Federation (ISYF)A Sikh youth body formed at Walsall, England, on 23 September 1984 after Operation Blue Star; banned in India and Canada, and in the UK from 2001 until 2016.
• ਕੀ ‘ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨੀ’ ਦਾ ਲੇਬਲ ਪਰਵਾਸੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਲਫ਼ਜ਼ ਇੱਕ ਅਸਲੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ। ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੈਰਵੀ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਤੱਕੜੀ ਵਿੱਚ ਤੋਲਦਾ ਹੈ। 2017 ਅਤੇ 2019 ਦੇ ਮਾਮਲੇ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕੋਰਟ, ਅਤੇ ਪੰਥਕ ਜਵਾਬ।
• ਕੀ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਰੈਫ਼ਰੈਂਡਮ ਇੱਕ ਜਾਇਜ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਹੈ?ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹੀ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਦੀ ਦੱਸੀ ਹੋਈ ਹੈ; 2023 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੋਟ ਨਹੀਂ ਪਈ। ਦਿੱਲੀ ਇਸ ਨੂੰ ਤਮਾਸ਼ਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ; ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਤਰੀਕੇ ਬਾਰੇ ਇੱਕ-ਮੱਤ ਨਹੀਂ।
• ਜਗਮੀਤ ਸਿੰਘਨਿਊ ਡੈਮੋਕਰੈਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਆਗੂ (2017 ਤੋਂ 2025); ਓਂਟਾਰੀਓ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਧਾਇਕ ਅਤੇ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਮੈਂਬਰ
• Jਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਿੱਖ ਬਲੌਗਰ (2017 ਤੋਂ 2026); ਜ਼ਮਾਨਤ ਉੱਤੇ ਰਿਹਾਅ, ਹਾਲੇ ਵੀ ਮੁਲਜ਼ਮ
• ਜਕਾਰਾ ਮੂਵਮੈਂਟਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਦੀ ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਜਥੇਬੰਦੀ, ਜੋ ਫ਼ਰਿਜ਼ਨੋ ਵਿੱਚ 2000 ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਤੋਂ ਉੱਭਰੀ। ਇਹ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦੇ ਖ਼ਾਤਮੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਟੀਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਦੀ ਹੈ।
• Jਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਰੋਡੇਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਜਥੇਦਾਰ (1988); ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਭਤੀਜੇ
• Junior Sikh CoalitionThe Sikh Coalition's student-led programme for Sikh teenagers in the New York area: leadership training, anti-bullying work and langar. Listed as suspended for 2022.
• Jਜਸਟਿਨ ਟਰੂਡੋ2015 ਤੋਂ ਮਾਰਚ 2025 ਤੱਕ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ
• ਕਰਨ ਔਜਲਾਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ, ਰੈਪਰ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ
• ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨਇੱਕ ਤਜਵੀਜ਼ ਕੀਤੇ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦਾ ਨਾਂ। ਇਹ ਵਿਚਾਰ 1940 ਦੇ ਇੱਕ ਪੈਂਫ਼ਲਿਟ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, 1980 ਵਿੱਚ ਅਤੇ 29 ਅਪ੍ਰੈਲ 1986 ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਅੱਜ ਕੁਝ ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਇਸ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
• ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਰੈਫ਼ਰੈਂਡਮਗ਼ੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਵੋਟ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਬੰਦਿਸ਼ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਸਿੱਖਸ ਫ਼ਾਰ ਜਸਟਿਸ 2021 ਤੋਂ ਪਰਵਾਸੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਵਾਲ ਉੱਤੇ ਕਰਵਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਪੰਜਾਬ ਇੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਇਸ ਨੂੰ ਹਾਸੋਹੀਣਾ ਡਰਾਮਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਣ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
• Khalistan Tiger ForceA group India calls a “terrorist organisation”, linked to Jagtar Singh Tara. India also accused Hardeep Singh Nijjar of leading it, which he denied before he was killed in 2023.
• ਖ਼ਾਲਸਾ ਏਡਯੂਕੇ ਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਰਾਹਤ ਵਾਲੀ ਚੈਰਿਟੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰਵੀ ਸਿੰਘ ਨੇ 1999 ਵਿੱਚ ਸਰਬੱਤ ਦੇ ਭਲੇ ਦੇ ਸਿੱਖ ਅਸੂਲ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀ। ਇਹ ਹੜ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਰਾਹਤ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ 2025 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਆਪਣੇ ਭਾਰਤ ਦਫ਼ਤਰ ਨਾਲ ਵਿਵਾਦ ਹੋਇਆ।
• Khalsa Diwan Society (Vancouver)The Sikh society behind Canada's first gurdwara on 2nd Avenue and the Ross Street Gurdwara. It stood with the Komagata Maru passengers in 1914.
• Khalsa Diwan Society, Victoria (Topaz Avenue Gurdwara)The Victoria Khalsa Diwan Society built the Topaz Avenue Gurdwara in Victoria, British Columbia, in 1912, the third gurdwara in the province. Rebuilt in 1969; a provincial heritage site since 2020.
• ਖ਼ਾਲਸਾ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ (ਸਾਊਥਾਲ)ਪੱਛਮੀ ਲੰਡਨ ਦੇ ਸਾਊਥਾਲ ਵਿੱਚ 3 ਤੋਂ 11 ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਫ਼ੰਡਾਂ ਨਾਲ ਚੱਲਦਾ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ। ਇਹ ਸਾਊਥਾਲ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 2009 ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ।
• Lਲਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਰੋਡੇਖਾੜਕੂ ਆਗੂ; ਭਾਰਤੀ ਮੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਫ਼ੋਰਸ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਿੱਖ ਯੂਥ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁਖੀ
• ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਗੈਂਗਜੁਰਮ ਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਠਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ 2025 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ “ਅੱਤਵਾਦੀ ਇਕਾਈ” ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ; 2026 ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਇੰਡਿਕਟਮੈਂਟ (ਦੋਸ਼-ਪੱਤਰ) ਵਿੱਚ ਨਿੱਝਰ ਦੇ ਕਤਲ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ।
• Leadership Development Program (SikhLEAD LDP)SALDEF's youth leadership programme for Sikh Americans, begun in 2010. It sits within SikhLEAD, whose internships run in Washington DC, in the states and, newly, in Los Angeles media.
• Mਮੱਲਿਕਾ ਕੌਰਵਕੀਲ, ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਯੂਸੀ ਬਰਕਲੀ ਲਾਅ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ; ਸਿੱਖ ਫ਼ੈਮਿਲੀ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਸਹਿ-ਬਾਨੀ
• ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀਮਾਰਚ 2025 ਤੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ
• Melbourne, AustraliaCapital of Victoria, the Australian state with the most Sikhs. Home of the Victorian Sikh Association and the Vaisakhi Nagar Kirtan, and a stage for 1984 remembrance marches and a 2023 vote.
• ਮਿਡਲੈਂਡ ਲੰਗਰ ਸੇਵਾ ਸੁਸਾਇਟੀ (ਐੱਮਐੱਲਐੱਸਐੱਸ)ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੀ ਸਿੱਖ ਚੈਰਿਟੀ, ਜੋ ਅਕਤੂਬਰ 2013 ਵਿੱਚ ਵਾਲਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਬਰਮਿੰਘਮ, ਲੈਸਟਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਘਰ ਅਤੇ ਘੱਟ ਆਮਦਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਲੰਗਰ ਛਕਾਉਂਦੀ ਹੈ।
• Nਨੈਨਸੀ ਗਰੇਵਾਲਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਿੱਖ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਇਨਫ਼ਲੂਐਂਸਰ ਅਤੇ ਪਰਸਨਲ ਸਪੋਰਟ ਵਰਕਰ
• Nਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ26 ਮਈ 2014 ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ; 2001 ਤੋਂ 2014 ਤੱਕ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ; ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ
• ਨਵਤੇਜ ਭਾਰਤੀਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਨਿਬੰਧਕਾਰ; ਲੀਲਾ ਦੇ ਸਹਿ-ਲੇਖਕ
• New Democratic Party of Canada (NDP)Canada's social-democratic federal party, led by Jagmeet Singh from 2017 to 2025. Singh moved a 1984 genocide motion in Ontario in 2016 and the NDP pledged in 2024 to seek recognition in Parliament.
• Nਨਿਖਿਲ ਗੁਪਤਾਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੈਡਰਲ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪੰਨੂ ਨੂੰ ਸੁਪਾਰੀ ਦੇ ਕੇ ਕਤਲ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੁਲਜ਼ਮ
• Norwich, ConnecticutA small Connecticut city: a Sikh resident helped win a state day for the Tesra Ghallughara in 2018, a 1984 memorial at its library went up and came down in 2019, and a Sikh mayor won in 2025.
• ਓਂਟਾਰੀਓ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦਰਬਾਰ (ਓਕੇਡੀ)ਮਿਸੀਸਾਗਾ ਵਿੱਚ 7080 ਡਿਕਸੀ ਰੋਡ ਉੱਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ, ਜੋ ਡਿਕਸੀ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 1978 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫ਼ਾਰਮ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਕਾਇਮ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 25 ਜੂਨ 1989 ਨੂੰ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਲਗਭਗ 38 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
• ਪਾਕਿਸਤਾਨਉਹ ਦੇਸ਼ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਥ ਦੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਸਥਾਨ ਹਨ: ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ, ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਅਤੇ ਡੇਰਾ ਸਾਹਿਬ। ਉੱਥੇ ਲਗਭਗ 16,000 ਸਿੱਖ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਗੁਰਧਾਮਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਬੋਰਡ, ਈਟੀਪੀਬੀ, ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
• PPrincess Sophia Duleep SinghDaughter of Maharaja Duleep Singh; suffragette and tax resister; nurse to Indian soldiers
• ਰਾਅ (ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਐਨਾਲਿਸਿਸ ਵਿੰਗ)ਭਾਰਤ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਏਜੰਸੀ, ਜੋ 1968 ਵਿੱਚ ਬਣੀ। 1984 ਬਾਰੇ “ਤੀਜੀ ਏਜੰਸੀ” ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਗੁਰਪਤਵੰਤ ਸਿੰਘ ਪੰਨੂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ 2023 ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਆਇਆ।
• ਰਾਇਲ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਮਾਊਂਟਡ ਪੁਲਿਸ (ਆਰਸੀਐੱਮਪੀ)ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਫ਼ੈਡਰਲ ਪੁਲਿਸ। ਇਸ ਨੇ 1990 ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੂੰ ਪੱਗ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ, ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਨਿਕਲੀਆਂ, ਅਤੇ 2024 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਏਜੰਟਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ।
• ਐੱਸਏਐੱਫ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲਸਰੀ, ਬੀ.ਸੀ. ਦੀ ਸਿੱਖ ਚੈਰਿਟੀ, ਜੋ ਸਿੱਖੀ ਅਵੇਅਰਨੈੱਸ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨਾਂ ਹੇਠ ਰਜਿਸਟਰਡ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਜਰਾਤ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਨੇੜੇ ਸਿਕਲੀਗਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਮਕਾਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ।
• ਸਾਲਡੈਫ਼ (ਸਿੱਖ ਅਮੈਰੀਕਨ ਲੀਗਲ ਡਿਫ਼ੈਂਸ ਐਂਡ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਫ਼ੰਡ)ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਣੇ ਵਾਲੀ ਸਿੱਖ ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਵਲ ਰਾਈਟਸ ਜਥੇਬੰਦੀ, ਜੋ 1996 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦੀ ਮੀਡੀਆ-ਨਿਗਰਾਨੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਦਦ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਸਿੱਖਲੀਡ ਨੌਜਵਾਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਫ਼ਰਤੀ ਜੁਰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਆਵਾਜ਼ ਚੁੱਕਦੀ ਹੈ।
• TSant Teja SinghSikh educationist and preacher; disciple of Sant Atar Singh of Mastuana; founding principal of Akal Degree College, Mastuana
• ਸਿੱਖ ਕੋਲੀਸ਼ਨਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਿੱਖ ਸਿਵਲ ਰਾਈਟਸ ਜਥੇਬੰਦੀ, ਜੋ 11 ਸਤੰਬਰ 2001 ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਇਹ ਨਫ਼ਰਤੀ ਜੁਰਮਾਂ, ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਲਿੰਗ ਅਤੇ ਦਸਤਾਰ ਤੇ ਦਾੜ੍ਹੀ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਲੜਦੀ ਹੈ।
• Sikh Educational and Religious FoundationOhio-based Sikh publisher and tax-exempt foundation behind Ranbir Singh Sandhu's 1997 essay on Bhindranwale and his 1999 translation of Bhindranwale's speeches, Struggle for Justice.
• Sikh Family CenterA US nonprofit, launched in 2009, that supports Punjabi Sikh survivors of gender-based violence through a Punjabi-English helpline, prevention education and training.
• ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੈਨ ਹੋਜ਼ੇਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਦੇ ਸਾਊਥ ਬੇ ਦੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵੱਲੋਂ 1984 ਵਿੱਚ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ। 2011 ਵਿੱਚ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਏ ਇਸ ਦੇ 40 ਏਕੜ ਦੇ ਐਵਰਗ੍ਰੀਨ ਕੈਂਪਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
• Sikh Relief (formerly SOPW)UK charity that began as the Sikh Organisation for Prisoner Welfare and helps Sikh prisoners and their families in India. Indian media have alleged links to violence, which it denies.
• Sikh Temple of WisconsinThe gurdwara in Oak Creek where a white supremacist killed six worshippers on 5 August 2012 and a seventh victim died in 2020. The sangat has kept it open since.
• ਸਿੱਖ ਯੂਥ ਅਲਾਇੰਸ ਆਫ਼ ਨੌਰਥ ਅਮਰੀਕਾ (ਐੱਸਵਾਈਏਐੱਨਏ)ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦੀ ਚਲਾਈ ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਜਥੇਬੰਦੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1968 ਤੋਂ ਮੰਨਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰਮਤ ਕੈਂਪ, ਇੱਕ ਰਿਟਰੀਟ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਿੱਖ ਯੂਥ ਸਿੰਪੋਜ਼ੀਅਮ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ 6 ਤੋਂ 22 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਲਈ ਭਾਸ਼ਣ ਅਤੇ ਬਹਿਸ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੈ।
• ਸਿੱਖਸ ਫ਼ਾਰ ਜਸਟਿਸ (ਐੱਸਐੱਫ਼ਜੇ)2007 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੀ ਜਥੇਬੰਦੀ, ਜੋ 1984 ਦੇ ਕੇਸ ਅਮਰੀਕੀ ਕੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਗਈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਰੈਫ਼ਰੈਂਡਮ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਇਸ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਈ; ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਜਨਰਲ ਕੌਂਸਲ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਕੇਸ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
• ਸਰੀ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆਵੈਨਕੂਵਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ, ਜਿੱਥੇ ਲਗਭਗ 1,54,000 ਸਿੱਖ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਨੂੰ 18 ਜੂਨ 2023 ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਪਾਰਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
• Tਤਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਪਰਮਾਰਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੱਬਰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੇ ਬਾਨੀ; ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਫ਼ਲਾਈਟ 182 ਦੇ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਦਾ ਸ਼ੱਕੀ ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ
• TarakiUK not-for-profit company founded in October 2017 by Shuranjeet Singh to change how Punjabi communities deal with mental health, through research, media, training and men's peer support.
• ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ: ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਛੱਡਿਆ?ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਪੁਰੇਵਾਲ ਦਾ ਪੱਕੀਆਂ ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ ਵਾਲਾ ਕੈਲੰਡਰ 2003 ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ 2010 ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਹੋਈ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਕੈਲੰਡਰ ਅੱਜ ਵੀ ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਹੈ; ਪੀਐੱਸਜੀਪੀਸੀ ਅਤੇ ਪਰਵਾਸੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਮੂਲ ਕੈਲੰਡਰ ਨੂੰ ਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
• Tom Lantos Human Rights CommissionBipartisan human rights body of the US House, set up in 2008. It held a briefing on the November 1984 Delhi massacres on 30 September 2014 and a hearing on transnational repression on 24 June 2025.
• ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਿੱਖਸਮਨੁੱਖੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਿੱਖ ਗ਼ੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ, ਜੋ 1999 ਵਿੱਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬਣੀ। ਇਹ ਅਫ਼ਗਾਨ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਮਦਦ, 2020 ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਬਾਰੇ ਮੁਹਿੰਮ ਅਤੇ ਸਿੱਖ-ਵਿਰੋਧੀ ਨਫ਼ਰਤੀ ਜੁਰਮਾਂ ਬਾਰੇ 2025 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
• Vਵਿਕਾਸ ਯਾਦਵਭਾਰਤ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਅਫ਼ਸਰ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪੰਨੂ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਹਨ (ਸਿਰਫ਼ ਇਲਜ਼ਾਮ; ਮੁਕੱਦਮਾ ਨਹੀਂ ਚੱਲਿਆ)
• ਵਾਰਨ ਐਂਟਸ਼ਲਾਈਕਹਾਰਟ ਤੋਂ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਐੱਮਪੀ (ਕੁਈਨਜ਼ਲੈਂਡ ਦੀ ਲਿਬਰਲ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਟੀ), 1996 ਤੋਂ 2007 ਅਤੇ 2010 ਤੋਂ 2025 ਤੱਕ
• ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਫ਼ਲਾਈਟ 182 ਨੂੰ ਬੰਬ ਨਾਲ ਕਿਸ ਨੇ ਉਡਾਇਆ, ਅਤੇ ਕੀ ਇਹ ਕੇਸ ਕਦੇ ਹੱਲ ਹੋਇਆ?ਕੋਰਟਾਂ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀਆਂ ਜਾਂਚਾਂ ਤਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਪਰਮਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਬੱਬਰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰਿਆਤ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਹੋਈ; ਮਲਿਕ ਅਤੇ ਬਾਗੜੀ 2005 ਵਿੱਚ ਬਰੀ ਹੋ ਗਏ।
• ਵਰਲਡ ਸਿੱਖ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਕੈਨੇਡਾ (ਡਬਲਯੂਐੱਸਓ)ਓਟਵਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸਿੱਖ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜਥੇਬੰਦੀ, ਜੋ 1984 ਵਿੱਚ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਣੀ ਵਰਲਡ ਸਿੱਖ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੀ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸ਼ਾਖ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਨਫ਼ਰਤ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਦਰਜ ਕਰਦੀ ਹੈ।
• ਯੂਬਾ ਸਿਟੀ, ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਦਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਪੰਜਾਬ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: 1900ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਬਾਗ਼ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖ ਕਿਸਾਨ, 1969 ਦਾ ਟਿਏਰਾ ਬਿਊਨਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਅਤੇ 1980 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ।