ਘਟਨਾ
ਕਾਰਨੀ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਦੌਰੇ ਨਾਲ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਮੁੜ ਲੀਹ 'ਤੇ, ਨਿੱਝਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ
ਰਾਜਦੂਤ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਤੋਂ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਕਾਰਨੀ ਅਤੇ ਮੋਦੀ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਕੈਨੇਡਾ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਿੱਝਰ ਦੇ ਕਤਲ ਦੀ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਕੌਣ: ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ, ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਲਡ ਸਿੱਖ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਮੋਨਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਇਸ ਨਵੀਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਆਲੋਚਕ ਹਨ।
ਕੀ ਹੋਇਆ: 18 ਜੂਨ 2023 ਨੂੰ ਸਰੀ ਵਿੱਚ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਦੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਿਸ਼ਤੇ ਟੁੱਟ ਗਏ ਸਨ। 14 ਅਕਤੂਬਰ 2024 ਨੂੰ ਆਰਸੀਐੱਮਪੀ ਦੇ ਇਹ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਕਤਲਾਂ ਅਤੇ ਫਿਰੌਤੀਆਂ ਪਿੱਛੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਏਜੰਟ ਹਨ, ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਸਮੇਤ ਛੇ ਭਾਰਤੀ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਕੱਢ ਦਿੱਤੇ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਛੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਕੱਢ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। 17 ਜੂਨ 2025 ਨੂੰ ਕਨਾਨਾਸਕਿਸ ਵਿੱਚ ਜੀ7 ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਦੌਰਾਨ ਕਾਰਨੀ ਅਤੇ ਮੋਦੀ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਗੱਲਬਾਤ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਏ। 26 ਫ਼ਰਵਰੀ 2026 ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਕੁਝ ਅਣਪਛਾਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਰਗਰਮੀ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਰਨੀ 27 ਫ਼ਰਵਰੀ ਤੋਂ 2 ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਆਏ। 2 ਮਾਰਚ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਲਈ ਰਸਮੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ 2026 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਨੇਪਰੇ ਚਾੜ੍ਹਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ, ਅਤੇ 2030 ਤੱਕ ਦੋਵਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ 70 ਅਰਬ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਵਪਾਰ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖੀ ਗਈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਖਣਿਜਾਂ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਊਰਜਾ ਬਾਰੇ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਅਤੇ 2.6 ਅਰਬ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਸਪਲਾਈ ਸੌਦੇ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਾਲਮੇਲ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਦਮਨ ਜਾਂ ਨਿੱਝਰ ਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਕਿੱਥੇ: ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਜਦਕਿ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰਿਤ ਰਿਹਾ।
ਇਹ ਅਹਿਮ ਕਿਉਂ ਸੀ: ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਨਿੱਝਰ ਦੇ ਕਤਲ ਲਈ ਚਾਰ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ 'ਤੇ ਕਤਲ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਹਨ, ਪਰ ਫ਼ਰਵਰੀ 2026 ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਅਟਾਰਨੀ ਜਨਰਲ ਕੈਨੇਡਾ ਐਵੀਡੈਂਸ ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਫ਼ੈਡਰਲ ਕੋਰਟ ਗਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਕੇਸ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ ਮੋਨਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਮਿਲੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਕਤਲ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਸਿਰ 'ਤੇ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਵੀ ਬਦਲੇ ਬਿਨਾਂ ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਇੰਨੀ ਜਲਦੀ ਆਮ ਵਾਂਗ ਕਰ ਲਏ। ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਧਮਕੀ ਪਿੱਛੇ ਕੌਣ ਸੀ। 25 ਮਈ 2026 ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਣਜ ਮੰਤਰੀ ਪੀਯੂਸ਼ ਗੋਇਲ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਦਾ ਵਫ਼ਦ ਲੈ ਕੇ ਕੈਨੇਡਾ ਪਹੁੰਚੇ, ਵਰਲਡ ਸਿੱਖ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਪਾਰਕ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਨੀਤੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਰਤ ਸਾਰੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਟਾਈਮਲਾਈਨ ’ਤੇ ਪੜ੍ਹੋਇਸਦੇ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਵੇਖੋ
ਸਰੋਤ
- Joint Statement by Prime Minister Carney and Prime Minister Modi, Prime Minister of Canada. pm.gc.ca
- India, Canada agree to restore high commissioners soon, The Tribune. tribuneindia.com
- Canada expels top India diplomats, links them to murder of Sikh leader, NBC News. nbcnews.com
- Diplomatic reset: Canada says India no longer linked to violent crimes ahead of Carney visit, Gulf News. gulfnews.com
- Federal lawyers seek to shield information in Nijjar murder case on security grounds, CKOM (Canadian Press). ckom.com
- Silence not an option, says Canadian Sikh activist Moninder Singh after fresh threats, Dawn. dawn.com
- WSO warns against appeasement of India amid ongoing targeting of Sikh Canadians, World Sikh Organization of Canada. worldsikh.org