ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਨਿਊ ਡੈਮੋਕਰੈਟਿਕ ਪਾਰਟੀ (ਐੱਨਡੀਪੀ)

ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਨਿਊ ਡੈਮੋਕਰੈਟਿਕ ਪਾਰਟੀ (ਐੱਨਡੀਪੀ) ਇੱਕ ਸੋਸ਼ਲ ਡੈਮੋਕਰੈਟਿਕ ਫ਼ੈਡਰਲ ਪਾਰਟੀ ਹੈ, ਜੋ 3 ਅਗਸਤ 1961 ਨੂੰ ਕੋ-ਆਪਰੇਟਿਵ ਕਾਮਨਵੈੱਲਥ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਲੇਬਰ ਕਾਂਗਰਸ ਤੋਂ ਬਣੀ। ਟੌਮੀ ਡਗਲਸ ਇਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਆਗੂ ਸਨ। ਇਸ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੈ ਕਿ 2017 ਤੋਂ 2025 ਤੱਕ ਇਸ ਦੇ ਆਗੂ ਜਗਮੀਤ ਸਿੰਘ ਸਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ 1984 ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਕਤਲਾਂ ਨੂੰ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿਵਾਉਣ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

ਆਗੂ, ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ: ਟੌਮੀ ਡਗਲਸ (1961 ਤੋਂ 1971), ਡੇਵਿਡ ਲੂਈਸ (1971 ਤੋਂ 1975), ਐਡ ਬ੍ਰੌਡਬੈਂਟ (1975 ਤੋਂ 1989), ਔਡਰੀ ਮੈਕਲਾਫ਼ਲਿਨ (1989 ਤੋਂ 1995), ਅਲੈਕਸਾ ਮੈਕਡੋਨਾ (1995 ਤੋਂ 2003), ਜੈਕ ਲੇਟਨ (2003 ਤੋਂ 2011), ਨਿਕੋਲ ਟਰਮਲ (ਅੰਤਰਿਮ, 2011 ਤੋਂ 2012), ਟੌਮ ਮਲਕੇਅਰ (2012 ਤੋਂ 2017), ਜਗਮੀਤ ਸਿੰਘ (2017 ਤੋਂ 2025), ਡੌਨ ਡੇਵਿਸ (ਅੰਤਰਿਮ, 2025 ਤੋਂ 2026) ਅਤੇ ਐਵੀ ਲੂਈਸ (2026)।

1984 ਬਾਰੇ ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ:

• 2013: ਓਂਟਾਰੀਓ ਦੇ ਐੱਮਪੀਪੀ ਹੁੰਦਿਆਂ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵੀਜ਼ਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਨਿਊਜ਼ਲਾਂਡਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਂਹ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ 1984 ਬਾਰੇ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
• ਜੂਨ 2016: ਓਂਟਾਰੀਓ ਐੱਨਡੀਪੀ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਲੀਡਰ ਵਜੋਂ ਸਿੰਘ ਨੇ 1984 ਨੂੰ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਮੰਨਣ ਲਈ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਮੈਂਬਰ ਮਤਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਓਂਟਾਰੀਓ ਐੱਨਡੀਪੀ ਮੁਤਾਬਕ ਲਿਬਰਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ।
• 6 ਅਪ੍ਰੈਲ 2017: ਓਂਟਾਰੀਓ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੇ ਲਿਬਰਲ ਐੱਮਪੀਪੀ ਹਰਿੰਦਰ ਮੱਲ੍ਹੀ ਦਾ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਓਂਟਾਰੀਓ ਐੱਨਡੀਪੀ ਨੇ ਹਮਾਇਤ ਕੀਤੀ।
• 1 ਅਕਤੂਬਰ 2017: ਸਿੰਘ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਫ਼ੈਡਰਲ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤ ਲਈ, ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ਲਾਂਡਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਕੌਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਜ਼ੀਬਲ ਮਾਇਨਾਰਿਟੀ ਆਗੂ ਬਣੇ।
• ਜੂਨ 2024: ਏਸ਼ੀਆ ਸਮਾਚਾਰ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਐੱਨਡੀਪੀ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ 40ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਹੈ, ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ 1984 ਦੀ ਸਿੱਖ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰੇਗੀ, ਅਤੇ ਨਾਨਾਵਤੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕੋਰਟਾਂ ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੀ ਇੱਕ ਪਟੀਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੰਨੇ ਲਈ ਵੇਖੇ ਗਏ ਸਰੋਤ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ ਕਿ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਿਵੇਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋਈ।

ਅੱਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ: 2025 ਦੀਆਂ ਫ਼ੈਡਰਲ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਐੱਨਡੀਪੀ ਨੇ 343 ਵਿੱਚੋਂ 7 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ, ਵੋਟਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ 6.29 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ। ਸਿੰਘ ਬਰਨਬੀ ਸੈਂਟਰਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਹਾਰ ਗਏ ਅਤੇ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਡੌਨ ਡੇਵਿਸ ਅੰਤਰਿਮ ਆਗੂ ਬਣੇ, ਅਤੇ ਐਵੀ ਲੂਈਸ 29 ਮਾਰਚ 2026 ਨੂੰ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਚੋਣ ਪਹਿਲੇ ਗੇੜ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਗਏ।