ਜਸਟਿਨ ਟਰੂਡੋ

ਲਿਬਰਲ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਜਸਟਿਨ ਟਰੂਡੋ 2015 ਤੋਂ ਮਾਰਚ 2025 ਤੱਕ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਦੋ ਪਲਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੈ: ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਕਾਮਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਾਮਾਗਾਟਾ ਮਾਰੂ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਰਸਮੀ ਮਾਫ਼ੀ, ਅਤੇ 18 ਸਤੰਬਰ 2023 ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਿਆਨ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪੈੜ ਨੱਪ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਏਜੰਟਾਂ ਨੂੰ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਦੇ ਕਤਲ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 18 ਮਈ 2016: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1914 ਦੇ ਕਾਮਾਗਾਟਾ ਮਾਰੂ ਲਈ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਕਾਮਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗੀ। ਜਹਾਜ਼ 23 ਮਈ 1914 ਨੂੰ ਵੈਨਕੂਵਰ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ 376 ਮੁਸਾਫ਼ਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਿੱਖ, ਮੁਸਲਮਾਨ ਜਾਂ ਹਿੰਦੂ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਖ਼ਲੇ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ (ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਦਫ਼ਤਰ)।
• 18 ਸਤੰਬਰ 2023: ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਸਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਾਹਰ ਨਿੱਝਰ ਨੂੰ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਕਤਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਮਗਰੋਂ ਟਰੂਡੋ ਨੇ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਕਾਮਨਜ਼ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਏਜੰਸੀਆਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਏਜੰਟਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਕਤਲ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਦੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੋਏ ਕਤਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਹੱਥ ਹੋਣਾ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਦੀ ਨਾ-ਸਵੀਕਾਰਯੋਗ ਉਲੰਘਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਕੱਢ ਦਿੱਤੇ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਬੇਹੂਦਾ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਮਨੋਰਥ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀਜ਼ਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ (ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ)।
• 14 ਅਕਤੂਬਰ 2024: ਆਰਸੀਐੱਮਪੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਏਜੰਟਾਂ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਕਤਲਾਂ ਤੇ ਜਬਰੀ ਵਸੂਲੀ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਮਿਲੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਡਿਪਲੋਮੈਟਾਂ ਤੇ ਕੌਂਸਲਰ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਜਿਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਧਮਕਾਉਣ ਜਾਂ ਜਬਰੀ ਵਸੂਲੀ ਲਈ ਵਰਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਤਲ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਜਬਰੀ ਵਸੂਲੀ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 22 ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਡਿਪਲੋਮੈਟਾਂ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਛੋਟ (ਇਮਿਊਨਿਟੀ) ਹਟਾਉਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਸੰਜੇ ਕੁਮਾਰ ਵਰਮਾ ਸਮੇਤ ਛੇ ਭਾਰਤੀ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਕੱਢ ਦਿੱਤੇ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਛੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਕੱਢ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬੇਤੁਕੇ ਕਿਹਾ (ਸੀਪੀ24; ਗਲਫ਼ ਨਿਊਜ਼)।
• 16 ਅਕਤੂਬਰ 2024: ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਅੱਗੇ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਟਰੂਡੋ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 2023 ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਕੋਲ ਜੋ ਸਮੱਗਰੀ ਸੀ ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੀ, ਠੋਸ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ "ਲਾਪਰਵਾਹ ਰਵੱਈਏ" ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ (ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ)।
• 29 ਅਕਤੂਬਰ 2024: ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਉਪ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਡੇਵਿਡ ਮੌਰੀਸਨ ਨੇ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦੀ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਵੱਖਵਾਦੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਘਾੜਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਨਾਂ ਦ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਬੂਤ ਜ਼ਾਹਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ (ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ)। ਇਹ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦਾ ਬਿਆਨ ਸੀ, ਟਰੂਡੋ ਦਾ ਨਹੀਂ।
• 6 ਜਨਵਰੀ 2025: ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ 2024 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸਟੀਆ ਫ੍ਰੀਲੈਂਡ ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਉਹ ਲਿਬਰਲ ਆਗੂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦੇਣਗੇ। 14 ਮਾਰਚ 2025 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਹੁਦਾ ਛੱਡਿਆ, ਜਦੋਂ ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ ਨੇ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲੀ (ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ)।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਕਰਕੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1914 ਵਿੱਚ ਮੋੜ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਮਾਫ਼ੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਬਿਆਨ ਜਿਸ ਨੇ ਨਿੱਝਰ ਦੇ ਕਤਲ ਨੂੰ ਦੋ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਝਗੜਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਰਤ ਸਾਰਾ ਸਮਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ; ਟਰੂਡੋ ਨੇ ਆਪ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਾਮਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਸੀ।