ਜਥੇਬੰਦੀ
ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਗੈਂਗ
ਜੁਰਮ ਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਠਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ 2025 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ “ਅੱਤਵਾਦੀ ਇਕਾਈ” ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ; 2026 ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਇੰਡਿਕਟਮੈਂਟ (ਦੋਸ਼-ਪੱਤਰ) ਵਿੱਚ ਨਿੱਝਰ ਦੇ ਕਤਲ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ।
ਇਹ ਕੀ ਹੈ: ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਗੈਂਗ ਜੁਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ, ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਦਾ ਜਨਮ 1993 ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਆਰਸੀਐੱਮਪੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗੈਂਗ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਧਮਕਾਉਣ-ਡਰਾਉਣ ਤੋਂ ਉੱਭਰਿਆ। ਉਹ 2015 ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਆਰਸੀਐੱਮਪੀ ਮੁਤਾਬਕ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਗੈਂਗ ਚਲਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲੱਗੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ (ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ)। ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਗੋਲਡੀ ਬਰਾੜ (ਸਤਿੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ) ਬਾਰੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਗੈਂਗ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਸੰਭਾਲ ਲਈਆਂ ਹਨ। ਆਰਸੀਐੱਮਪੀ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਮੁਤਾਬਕ ਗੈਂਗ ਦੇ ਲਗਭਗ 700 ਮੈਂਬਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਿਆਸਤ ਜਾਂ ਧਰਮ ਦੀ ਥਾਂ ਪੈਸੇ ਲਈ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਫਿਰੌਤੀ, ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ, ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ ਅਤੇ ਸੁਪਾਰੀ ਲੈ ਕੇ ਕੀਤੇ ਕਤਲਾਂ ਰਾਹੀਂ। ਹੇਠਾਂ ਉਹੀ ਹੈ ਜੋ ਪੁਲਿਸ, ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਕੋਰਟ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਰਿਪੋਰਟ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਇਸ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ
- 29 ਮਈ 2022: ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ ਨੂੰ ਮਾਨਸਾ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 8 ਜੂਨ 2022 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਤਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੋਲਡੀ ਬਰਾੜ ਵੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਮੂਸੇਵਾਲਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਨੂੰ ਅਗਸਤ 2021 ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਯੂਥ ਆਗੂ ਵਿੱਕੀ ਮਿੱਡੂਖੇੜਾ ਦੇ ਕਤਲ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ (ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ)।
- 14 ਅਕਤੂਬਰ 2024: ਆਰਸੀਐੱਮਪੀ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਮਾਈਕ ਡੂਹੇਮ ਅਤੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਬ੍ਰਿਜਿਟ ਗੋਵਿਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗੈਂਗ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਏਜੰਟਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਪੱਖੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ (ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ)।
- 29 ਸਤੰਬਰ 2025: ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਗੈਂਗ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕ੍ਰਿਮੀਨਲ ਕੋਡ ਹੇਠ “ਅੱਤਵਾਦੀ ਇਕਾਈ” ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ। ਪਬਲਿਕ ਸੇਫ਼ਟੀ ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਈ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਜੁਰਮ ਦੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦੱਸਿਆ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਤਲ, ਗੋਲੀਬਾਰੀ, ਅੱਗਜ਼ਨੀ ਅਤੇ ਫਿਰੌਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਗੈਂਗ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
- 12 ਜਨਵਰੀ 2026: ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਗਲੋਬਲ ਨਿਊਜ਼ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਆਰਸੀਐੱਮਪੀ ਦੇ ਇੱਕ ਬਿਨਾਂ ਤਾਰੀਖ਼ ਵਾਲੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨੇ ਗੈਂਗ ਨੂੰ “ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਤਰਫ਼ੋਂ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ” ਦੱਸਿਆ। ਭਾਰਤੀ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਗਲੋਬਲ ਨਿਊਜ਼ ਨੂੰ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
- 7 ਜੁਲਾਈ 2026: ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੈਡਰਲ ਇੰਡਿਕਟਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਉੱਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ 18 ਜੂਨ 2023 ਨੂੰ ਸਰੀ ਦੇ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਬਾਹਰ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਦੇ ਕਤਲ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਬਰਾੜ ਉੱਤੇ ਰੈਕੇਟੀਅਰਿੰਗ, ਫਿਰੌਤੀ ਅਤੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਏ ਗਏ। ਐੱਫ਼ਬੀਆਈ ਨੇ ਬਰਾੜ ਲਈ 50,000 ਡਾਲਰ ਦਾ ਇਨਾਮ ਰੱਖਿਆ, ਜੋ ਫ਼ਰਾਰ ਹੈ। ਵੱਡਾ ਕੇਸ, ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਹਾਰਡਬਾਲ, 37 ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 24 ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇੰਡਿਕਟਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕਿਸੇ ਭੂਮਿਕਾ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਆਰਸੀਐੱਮਪੀ ਦੀ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਲੀਸਾ ਮੋਰਲੈਂਡ ਨੇ ਸੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨਿੱਝਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ।
ਅੱਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਅਤੇ ਬਰਾੜ ਵਿਰੁੱਧ ਕੇਸ ਲੰਬਿਤ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਏਜੰਟਾਂ ਬਾਰੇ ਆਰਸੀਐੱਮਪੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸਰੋਤ
- Government of Canada lists the Bishnoi Gang as a terrorist entity (29 September 2025), Public Safety Canada. canada.ca
- RCMP report: Bishnoi gang ‘acting on behalf of’ Indian government (13 January 2026), Global News. globalnews.ca
- Sidhu Moosewala murder: close aide of main shooter arrested, Lawrence Bishnoi mastermind, say Delhi Police (9 June 2022), The Tribune (PTI). tribuneindia.com
- Canada says no proof India was behind Nijjar killing, contradicting Trudeau (8 July 2026), The Week. theweek.in
- US charges Lawrence Bishnoi, Goldy Brar for Nijjar’s killing in Canada in 2023 (8 July 2026), DT Next. dtnext.in
- Lawrence Bishnoi, Wikipedia (used for his background, his denial and the RCMP statement of October 2024, which cites reports I could not open). en.wikipedia.org