ਤਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਪਰਮਾਰ

ਤਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਪਰਮਾਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸਨ, ਜੋ 1970 ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਜਾ ਵੱਸੇ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੱਬਰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਆਗੂ ਬਣੇ। ਦ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਜਥੇਬੰਦੀ ਦਾ ਬਾਨੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਏਬੀਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 1978 ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 1981। ਭਾਰਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲੇ ਦੇ ਕਤਲ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ।
• 1985 ਅਤੇ 1986। ਨਵੰਬਰ 1985 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 1986 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਵਿਰੁੱਧ ਕਥਿਤ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਓਂਟਾਰੀਓ ਦੇ ਹੈਮਿਲਟਨ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਮੁਕੱਦਮਾ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਹੋ ਗਿਆ।
• 4 ਜੂਨ 1985। ਸੀਐੱਸਆਈਐੱਸ ਦੇ ਏਜੰਟਾਂ ਨੇ ਵੈਨਕੂਵਰ ਆਈਲੈਂਡ ਉੱਤੇ ਡੰਕਨ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ, ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰਿਆਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬੰਦੇ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੜਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਏਜੰਟਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਧਮਾਕਾ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤਾ।
• 23 ਜੂਨ 1985। ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਕੋਲ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਫ਼ਲਾਈਟ 182 ਬੰਬ ਨਾਲ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ 329 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਆਰਸੀਐੱਮਪੀ ਦੀ ਟਾਸਕ ਫ਼ੋਰਸ ਪਰਮਾਰ ਨੂੰ ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡ ਮੰਨਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ ਕਿ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਹਮਲੇ ਦਾ ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡ ਉਹੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਲਾਏ ਗਏ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਦੋਸ਼ ਵਿਸਫੋਟਕ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਮਾਮੂਲੀ ਦੋਸ਼ ਸਨ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਏ ਗਏ। ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਨਹੀਂ ਚੱਲਿਆ।
• 1988। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅੱਡਾ ਬਣਾ ਲਿਆ, ਏਬੀਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਨੇੜੇ।
• 15 ਅਕਤੂਬਰ 1992। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਿਹਾ। ਇਨਸਾਫ਼ 8 ਜਾਂ 9 ਅਕਤੂਬਰ 1992 ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਏ ਇਸ ਕਤਲ ਨੂੰ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਤਲ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਝੂਠਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ, ਜਦਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਕੇ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਕੇਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰਿਆਤ ਨੂੰ ਗ਼ੈਰ-ਇਰਾਦਤਨ ਕਤਲ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਮਾਰਚ 2005 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਜਸਟਿਸ ਇਆਨ ਜੋਸੇਫ਼ਸਨ ਨੇ ਰਿਪੁਦਮਨ ਸਿੰਘ ਮਲਿਕ ਅਤੇ ਅਜਾਇਬ ਸਿੰਘ ਬਾਗੜੀ ਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਪੱਖ ਦੇ ਸਬੂਤ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੱਬਰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੇ ਬਾਨੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਚਲੇ ਆਗੂ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਬੰਦੇ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੁਲਿਸ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ 182 ਦੇ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਮੰਨਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਦੋਸ਼ ਜਿਸ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਪਰਖ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।