ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧਾਮੀ

ਐਡਵੋਕੇਟ ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧਾਮੀ ਨਵੰਬਰ 2021 ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ (ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਅਗਸਤ 1956 ਨੂੰ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹਨ, ਅਤੇ 1996 ਤੋਂ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਆਨਰੇਰੀ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਸਨ, ਅਤੇ 2019 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

ਚੋਣ ਅਤੇ ਮੁੜ ਚੋਣਾਂ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਜਨਰਲ ਹਾਊਸ ਹਰ ਸਾਲ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣਦਾ ਹੈ। 29 ਨਵੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਧਾਮੀ ਬੀਬੀ ਜਗੀਰ ਕੌਰ ਦੀ ਥਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ, ਜਦੋਂ ਪਈਆਂ 142 ਵੋਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 122 ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀਆਂ ਅਤੇ ਮਿੱਠੂ ਸਿੰਘ ਕਾਹਨੇਕੇ ਨੂੰ 19। 3 ਨਵੰਬਰ 2025 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਪੰਜਵੀਂ ਵਾਰ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, 136 ਵਿੱਚੋਂ 117 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ, ਜਦਕਿ ਕਾਹਨੇਕੇ ਨੂੰ 18 ਮਿਲੀਆਂ। ਜਨਰਲ ਹਾਊਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਚੋਣ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ 2011 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖ ਕੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਉਹ ਚੋਣਾਂ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਐਕਟ, 1925 ਮੁਤਾਬਕ ਹਰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹੋਣੀਆਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ।

ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦਾ ਹੁਕਮ ਅਤੇ ਜਥੇਦਾਰ। 2 ਦਸੰਬਰ 2024 ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ 2007 ਤੋਂ 2017 ਤੱਕ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ, ਅਤੇ ਧਾਮੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਸੱਤ ਮੈਂਬਰੀ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਣੀ ਅਤੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਅੰਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਕਰਾਉਣੀਆਂ ਸਨ। ਧਾਮੀ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਜਥੇਦਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।

10 ਫ਼ਰਵਰੀ 2025 ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਗਿਆਨੀ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ। ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਗਿਆਨੀ ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਕਦਮ ਨੂੰ "ਬਹੁਤ ਨਿੰਦਣਯੋਗ" ਅਤੇ "ਮੰਦਭਾਗਾ" ਕਿਹਾ। 17 ਫ਼ਰਵਰੀ ਨੂੰ ਧਾਮੀ ਨੇ "ਨੈਤਿਕ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ" ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹੇਗੀ। 7 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਅੰਤ੍ਰਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਗਿਆਨੀ ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਹੈੱਡ ਗ੍ਰੰਥੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਗੜਗੱਜ ਨੂੰ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜਥੇਦਾਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ; ਖ਼ਬਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। 17 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਅੰਤ੍ਰਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਧਾਮੀ ਦਾ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ 19 ਮਾਰਚ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ, ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੂੰਦੜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਕਾਲੀ ਆਗੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਾਲੇ ਘਰ ਗਏ, ਅਤੇ ਬੰਦ ਕਮਰਾ ਮੀਟਿੰਗ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਮੁੜ ਸੰਭਾਲਣਗੇ। ਬਾਦਲ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਥ ਨੂੰ ਬਾਹਰੀ ਦਖ਼ਲ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਹੈ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 29 ਨਵੰਬਰ 2021: ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣੇ ਗਏ।
• 2 ਦਸੰਬਰ 2024: ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।
• 17 ਫ਼ਰਵਰੀ 2025: ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦਿੱਤਾ; ਅੰਤ੍ਰਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਨੇ 17 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਇਹ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
• 3 ਨਵੰਬਰ 2025: ਪੰਜਵੀਂ ਵਾਰ ਮੁੜ ਚੁਣੇ ਗਏ।
• 26 ਤੋਂ 28 ਮਈ 2026: 328 ਸਰੂਪਾਂ ਦੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਐੱਸਆਈਟੀ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ।

328 ਸਰੂਪ। 7 ਦਸੰਬਰ 2025 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਭਾਈ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਵਡਾਲਾ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਉੱਤੇ ਐੱਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 16 ਜਣੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹਨ। ਇਹ ਐੱਫਆਈਆਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ 328 ਸਰੂਪਾਂ ਬਾਰੇ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚੋਂ ਲਾਪਤਾ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; 23 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਪੈਸ਼ਲ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨ ਟੀਮ (ਐੱਸਆਈਟੀ) ਬਣਾਈ ਗਈ। ਮਈ 2026 ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਧਾਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਐੱਸਆਈਟੀ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਬੈਂਕ ਰਿਕਾਰਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਮੰਗ ਕੇ "ਆਪਣੇ ਅਖ਼ਤਿਆਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ", ਕਿ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਚਾਰ ਵਾਰ ਰਿਕਾਰਡ ਸੌਂਪ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿ ਉਹ ਸਹਿਯੋਗ ਵਾਪਸ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਐੱਸਆਈਟੀ ਨੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਸਹਿਯੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ ਅਤੇ 14 ਚਿੱਠੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੰਗੇ ਗਏ ਰਿਕਾਰਡ ਉਸ ਨੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਬਰਾਬਰ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸਮੇਤ।

ਉਹ ਕਿਸ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅੰਦਰਲੇ ਹਮਾਇਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਆਲੋਚਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਵਰੀ 2025 ਵਿੱਚ ਗਿਆਨੀ ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਵੀ ਹਨ, ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਨਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਸੱਟ ਵੱਜੀ। ਦੋਵੇਂ ਨਜ਼ਰੀਏ ਇੱਕੋ ਘਟਨਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕੇ ਹਨ।