ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ

ਕੌਣ: ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬਾਨ, ਜਥੇਦਾਰ ਗਿਆਨੀ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵੇਦਾਂਤੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ। ਇਹ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਵੱਲ ਸੇਧਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਜਥੇਬੰਦੀ ਨੂੰ, ਦ ਕਾਰਵਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਨੇ 1985 ਵਿੱਚ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਕਟ ਦੇ ਸਿਖਰ ਵੇਲੇ, ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਕੀ ਹੋਇਆ: ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਇਸਨੂੰ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ 23 ਜੁਲਾਈ 2004 ਦੱਸਦਾ ਹੈ; ਦ ਕਾਰਵਾਂ, ਧੀਰੇਂਦਰ ਝਾਅ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ, ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਹਦਾਇਤ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਦਿਨ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਡੂੰਘੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੌਮ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਦ ਕਾਰਵਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਪੰਥ ਵਿਰੋਧੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਗੁਮਰਾਹ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਇਸਦੇ ਸਿੱਖ ਵਿੰਗ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਨਾ ਕਰਨ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਇਸਨੂੰ 2004 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ 400 ਸਾਲਾ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦੇ ਦਖ਼ਲ ਬਾਰੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ; ਦ ਕਾਰਵਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਉਦੋਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਉਸ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਵੇਦਾਂਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨਾਲ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਮੁਖੀ ਕੇ ਐੱਸ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਨੇ ਕਿ ਸਿੱਖ ਹਿੰਦੂ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਤੰਬਰ 2004 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸ-ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਲੀਗ ਨੇ ਇਸਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦ ਕਾਰਵਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ। ਦ ਕੁਇੰਟ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ ਕਿ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਨੇ ਬੀਜੇਪੀ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਪਾਇਆ ਕਿ ਜੇ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਵਾਪਸ ਨਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਗੱਠਜੋੜ ਤੋੜ ਦੇਵੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੀ ਕਿ ਬੀਜੇਪੀ ਨੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਅਮਲ ਕੀਤਾ। ਕਿਸੇ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਦ ਕੁਇੰਟ ਨੇ 2021 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਅੱਜ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੈ।

ਕਿੱਥੇ: ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ, ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ।

ਇਹ ਅਹਿਮ ਕਿਉਂ ਸੀ: ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਇਸਨੂੰ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪੰਥ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦ ਕਾਰਵਾਂ ਇੱਕ ਹਦਾਇਤ; ਦੋਵਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਇਸ ਸੋਚ ਦਾ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲੋਂ ਜਵਾਬ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਿੱਖ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਹਿੰਦੂ ਘੇਰੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਅਕਤੂਬਰ 2017 ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਮੁੜ ਪਰਖ ਹੋਈ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ 350ਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਦੇ ਮੌਕੇ 25 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਥੇਦਾਰ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 2004 ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਕਾਇਮ ਹੈ, ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਉੱਤੇ ਚੱਲਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਉਸ ਸਮਾਗਮ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ ਕੀਤਾ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਡੂੰਗਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਵੀ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕਾਇਮ ਹੈ। ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਵਿੱਚ, ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਮੁਖੀ ਮੋਹਨ ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਇਹ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿ ਭਾਰਤ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਹੈ, ਜਥੇਦਾਰ ਗਿਆਨੀ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੇ 2004 ਦੇ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।