ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ
ਗਿਆਨੀ ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ
2023 ਤੋਂ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਰਹੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਨੂੰ ਤਨਖ਼ਾਹੀਆ ਕਰਾਰ ਦੇਣ ਅਤੇ ਤਨਖ਼ਾਹ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ 2024 ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ; ਮਾਰਚ 2025 ਵਿੱਚ ਹਟਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਣ ਮਗਰੋਂ ਫ਼ਰਵਰੀ 2026 ਵਿੱਚ ਹੈੱਡ ਗ੍ਰੰਥੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਫ਼ਾਰਗ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
ਗਿਆਨੀ ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਜੂਨ 2023 ਤੋਂ ਮਾਰਚ 2025 ਤੱਕ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਅਤੇ ਫ਼ਰਵਰੀ 2026 ਤੱਕ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਹੈੱਡ ਗ੍ਰੰਥੀ ਰਹੇ। ਜਥੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2024 ਵਿੱਚ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੂੰ ਤਨਖ਼ਾਹੀਆ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਹ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤਿੱਖੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਏ ਹਨ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- 16 ਜੂਨ 2023: ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਅੰਤ੍ਰਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਥਾਂ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪੱਕਾ ਜਥੇਦਾਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜਥੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਇਹ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 22 ਜੂਨ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਸੰਭਾਲੀ, ਚਾਰ ਸਾਲ ਅੱਠ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੇ ਪੱਕੇ ਜਥੇਦਾਰ ਵਜੋਂ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਹੈੱਡ ਗ੍ਰੰਥੀ ਦਾ ਵਾਧੂ ਚਾਰਜ ਵੀ (ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ)।
- 30 ਅਗਸਤ 2024: ਪੰਜ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬਾਨ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੂੰ 2007 ਤੋਂ 2017 ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਲਈ ਤਨਖ਼ਾਹੀਆ ਕਰਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਲਈ 15 ਦਿਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ (ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ)।
- 2 ਦਸੰਬਰ 2024: ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਤਨਖ਼ਾਹ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਅਤੇ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਢੀਂਡਸਾ ਨੇ ਸੇਵਾਦਾਰ ਵਾਲੇ ਬਾਣੇ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੂੰ 2011 ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਫ਼ਖ਼ਰ-ਏ-ਕੌਮ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾ ਕੇ ਪਾਰਟੀ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ (ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ)।
- 7 ਮਾਰਚ 2025: ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਅੰਤ੍ਰਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਥੇਦਾਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਗੜਗੱਜ ਨੂੰ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜਥੇਦਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਹੈੱਡ ਗ੍ਰੰਥੀ ਬਣੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੜਗੱਜ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਮਰਯਾਦਾ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਗੁਪਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ; ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪੇਗੰਡਾ ਕਿਹਾ (ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ)।
- 18 ਫ਼ਰਵਰੀ 2026: ਇੱਕ ਮੀਡੀਆ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਬਾਦਲ ਪਰਿਵਾਰ ਉੱਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਵਿਕਰੀ, ਖ਼ਾਸ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਰਿਸ਼ਵਤਾਂ, ਅਤੇ 328 ਲਾਪਤਾ ਸਰੂਪ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸ਼ ਹਨ; ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਕਿਸੇ ਜਾਂਚ ਜਾਂ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
- 26 ਫ਼ਰਵਰੀ 2026: 19 ਫ਼ਰਵਰੀ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ 72 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਨੋਟਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੈੱਡ ਗ੍ਰੰਥੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਫ਼ਾਰਗ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧਾਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਲਿਖਤੀ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ। ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਉਮੀਦ ਮੁਤਾਬਕ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਿਕਵੇ ਦੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕਥਿਤ ਲੰਗਰ ਘੁਟਾਲੇ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹਨ ਜੋ ਉਹ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਵਿਖਾਉਣਗੇ (ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ, ਈਟੀਵੀ ਭਾਰਤ)।
- ਜੂਨ 2026: ਉਹ ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਦੇ ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ ਗੋਲੀਕਾਂਡ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਐੱਸਆਈਟੀ ਅੱਗੇ ਬਿਆਨ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਕਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਤਹਿਤ ਨਿਹੱਥੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਬੋਲਿਆ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਉਹ 'ਆਪ' ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ (ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ, 11 ਜੂਨ 2026)।
ਕਿਸ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: 2024 ਵਿੱਚ ਤਖ਼ਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਨੂੰ ਤਨਖ਼ਾਹੀਆ ਕਰਾਰ ਦੇਣ ਅਤੇ ਤਨਖ਼ਾਹ ਲਾਉਣ ਲਈ, ਅਤੇ ਹਟਾਏ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਉੱਤੇ ਲਾਏ ਆਪਣੇ ਜਨਤਕ ਦੋਸ਼ਾਂ ਲਈ। ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 'ਆਪ' ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਗ਼ਲਤ ਕੰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਆਖਿਆ ਹੈ (ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ)।
ਸਰੋਤ
- Giani Raghbir Singh appointed as new Akal Takht Jathedar, replaces Giani Harpreet Singh (16 Jun 2023), The Tribune. tribuneindia.com
- Giani Raghbir Singh takes charge as new Akal Takht Jathedar (Jun 2023), The Tribune. tribuneindia.com
- Akal Takht pronounces Sukhbir Singh Badal tankhaiya over 'anti-Panth' acts (30 Aug 2024), The Tribune. tribuneindia.com
- Akal Takht issues tankhah for Sukhbir Badal, strips Parkash Singh Badal of 'Fakhre-e-Qaum' title (2 Dec 2024), ThePrint. theprint.in
- Giani Raghbir Singh removed as Akal Takht Jathedar (7 Mar 2025), The Tribune. tribuneindia.com
- Installation of Jathedar tenets violated, says Giani Raghbir; SGPC junks charge (12 Mar 2025), The Tribune. tribuneindia.com
- Akal Takht ex-jathedar accuses SGPC, Badal family of irregularities (19 Feb 2026), The Tribune. tribuneindia.com
- SGPC retires Golden Temple head granthi days after he flagged 'graft' (27 Feb 2026), The Tribune. tribuneindia.com
- Former Golden Temple Jathedar Giani Raghbir Singh welcomes SGPC decision to relieve him (26 Feb 2026), ETV Bharat. etvbharat.com
- Behbal Kalan firing: Sukhbir Badal faces new legal woes over former Akal Takht Jathedar's statement (11 Jun 2026), The Tribune. tribuneindia.com