ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ ਚੌੜਾ

ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ ਚੌੜਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਚੌੜਾ ਦਾ ਵਾਸੀ, ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਪੱਖੀ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਅਕਾਲ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ, ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਫ਼ੋਰਸ ਅਤੇ ਬੱਬਰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਸ ਕਰਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਉੱਤੇ 4 ਦਸੰਬਰ 2024 ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਉੱਤੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ। ਉਹ ਜਿਊਂਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ; ਸਾਨੂੰ ਮਿਲੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ (ਮਾਰਚ 2025) ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਜ਼ਮਾਨਤ ਉੱਤੇ ਬਾਹਰ ਸੀ ਅਤੇ ਕੇਸ ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਸੀ। ਹੇਠਾਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ: ਪੁਲਿਸ ਕੀ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਕੋਰਟ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੰਥਕ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ ਹੈ।

2024 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈੱਸ ਦੱਸਦੀ ਹੈ

• ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 1984 ਵਿੱਚ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੌਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੈੱਸ “ਖਾੜਕੂਵਾਦ” ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਵਿਸਫੋਟਕ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਮੱਗਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਗੁਰੀਲਾ ਜੰਗ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ।
• ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ 2004 ਵਿੱਚ ਬੁੜੈਲ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਸੁਰੰਗ ਰਾਹੀਂ ਭਾਈ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਹਵਾਰਾ ਸਮੇਤ ਚਾਰ ਕੈਦੀਆਂ ਦੇ ਫ਼ਰਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਘਾੜਾ ਉਹੀ ਸੀ।
• ਉਸ ਨੂੰ 28 ਫ਼ਰਵਰੀ 2013 ਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਦੇ ਪਿੰਡ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਤੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਉੱਤੇ ਲਗਭਗ 30 ਕੇਸ ਦਰਜ ਸਨ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ (ਰੋਕਥਾਮ) ਐਕਟ (ਯੂਏਪੀਏ) ਹੇਠ ਲੋੜੀਂਦਾ ਸੀ; ਉਸ ਨੂੰ 2018 ਵਿੱਚ ਜ਼ਮਾਨਤ ਮਿਲੀ।

4 ਦਸੰਬਰ 2024

ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਮੁਤਾਬਕ ਸਵੇਰੇ ਲਗਭਗ 9:30 ਵਜੇ ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ, ਜੋ ਤਨਖ਼ਾਹ (ਧਾਰਮਿਕ ਸਜ਼ਾ) ਭੁਗਤਦਿਆਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਉੱਤੇ ਸੇਵਾਦਾਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਸਨ ਕਿ ਕੁਝ ਮੀਟਰ ਦੂਰੋਂ ਚੌੜਾ ਨੇ ਪਿਸਤੌਲ ਕੱਢ ਲਈ। ਸਿਵਲ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲਿਆ। ਬਾਦਲ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸੱਟ ਨਹੀਂ ਲੱਗੀ; ਇਸੇ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗੋਲੀ ਕੰਧ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿ ਗੋਲੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਚਲਾਈ ਗਈ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕਤਲ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਅਤੇ ਆਰਮਜ਼ ਐਕਟ ਹੇਠ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਏ। 31 ਜਨਵਰੀ 2025 ਦੀ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਨੇ 9 ਐੱਮਐੱਮ ਦੀ ਪਿਸਤੌਲ ਵਰਤੀ, ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੀ ਅਕਾਲੀ-ਬੀਜੇਪੀ ਸਰਕਾਰ ਹੇਠ ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾ ਹੋਣਾ ਜਾਪਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਭੜਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਨਾਂ ਦਾ ਦੂਜਾ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕਥਿਤ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਾਥੀ ਦੱਸਿਆ, ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵੇਲੇ ਤੱਕ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਾਰਚ 2025 ਵਿੱਚ (26 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਹੋਇਆ) ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਐਡੀਸ਼ਨਲ ਸੈਸ਼ਨ ਜੱਜ ਨੇ ਚੌੜਾ ਨੂੰ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ, ਇਹ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਕਿ ਉਹ 4 ਦਸੰਬਰ 2024 ਤੋਂ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ।

ਪੰਥ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ

• ਮੋਗਾ ਵਿਖੇ ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੇ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ 6 ਦਸੰਬਰ 2024 ਨੂੰ ਛਪੀ, ਕੰਵਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ “ਸੱਚਾ ਪੰਥਕ” ਆਖਿਆ ਅਤੇ ਜਥੇਦਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਨਿਆਇਕ ਜਾਂਚ ਮੰਗਣ ਦੀ ਥਾਂ ਆਪ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮੰਡ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਸ ਯੂਥ ਅਕਾਲੀ ਆਗੂ ਨੇ ਚੌੜਾ ਦੀ ਪੱਗ ਲਾਹੀ, ਉਹ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰੇ।
• 9 ਦਸੰਬਰ 2024 ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧਾਮੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਅੰਤ੍ਰਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਗਿਆਨੀ ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮੰਗ-ਪੱਤਰ ਸੌਂਪ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਥ ਵਿੱਚੋਂ ਛੇਕਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।

ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਕਰਕੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਇੱਕ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਉਸ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸ ਕਰਕੇ, ਯਾਨੀ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਪੰਥਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚਾਲੇ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਵਿਵਾਦ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਥ ਦਾ ਗੁਨਾਹਗਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਪੰਥ ਦਾ ਆਪਣਾ। ਦੋਸ਼ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੋਰਟ ਕਰੇਗੀ।