ਗਿਆਨੀ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ
Giani Harpreet Singh
ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜਥੇਦਾਰ ਅਤੇ ਤਖ਼ਤ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਜਥੇਦਾਰ, ਹੁਣ ਵੱਖ ਹੋਏ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਜੋ ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਗਿਆਨੀ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਹਨ। ਦ ਵਾਇਰ ਨੇ ਅਗਸਤ 2025 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 53 ਸਾਲ ਦੱਸੀ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 1997 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਆਏ ਅਤੇ 1999 ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ, ਮੁਕਤਸਰ ਦੇ ਹੈੱਡ ਗ੍ਰੰਥੀ ਬਣੇ। ਉਹ ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ, ਜੋ ਬਾਦਲਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਇਆ ਧੜਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦ ਵਾਇਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਦਲਿਤ ਆਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਿਊਂਦੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਜੋ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਕਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠ ਹੈ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- ਅਪ੍ਰੈਲ 2017: ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਦੀ ਥਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਜਥੇਦਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।
- 22 ਅਕਤੂਬਰ 2018 ਤੋਂ 16 ਜੂਨ 2023: ਉਹ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜਥੇਦਾਰ ਵੀ ਰਹੇ। 'ਆਪ' ਦੇ ਐੱਮਪੀ ਰਾਘਵ ਚੱਢਾ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਪਰਿਣੀਤੀ ਚੋਪੜਾ ਦੀ ਮੰਗਣੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੋਏ ਵਿਵਾਦ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦਿੱਤਾ। 22 ਜੂਨ 2023 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦਿੱਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦਬਾਅ ਮੰਨਿਆ। ਗਿਆਨੀ ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਸੰਭਾਲੀ।
- 2 ਦਸੰਬਰ 2024: ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬਾਨ ਵਿੱਚ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ, ਗਿਆਨੀ ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਤਨਖ਼ਾਹ ਸੁਣਾਈ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਪੰਜ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਉਸ ਪੈਨਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਨ ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਅਕਾਲੀ ਆਗੂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਬੀਜੇਪੀ ਅਤੇ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਨਾਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿ ਉਸ ਆਗੂ ਨਾਲ ਤਕਰਾਰ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
- 11 ਫ਼ਰਵਰੀ 2025: ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧਾਮੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਅੰਤ੍ਰਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਉੱਤੇ ਜਾਂਚ ਪੈਨਲ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਰਵਿਹਾਰ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਇਆ। ਅੰਤ੍ਰਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੈਂਬਰ ਵਾਕਆਊਟ ਕਰ ਗਏ, ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਿਹਾ ਅਤੇ 2 ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਕਿ ਬਾਦਲਾਂ ਦੇ ਸੁਨੇਹੀਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਲਾਂਭੇ ਕਰਨ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ।
- 11 ਤੋਂ 12 ਅਗਸਤ 2025: ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਵੱਲੋਂ ਥਾਪੀ ਪੰਜ ਮੈਂਬਰੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੁਰਜ ਅਕਾਲੀ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਡੈਲੀਗੇਟ ਇਜਲਾਸ ਵਿੱਚ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਹੋਏ ਧੜੇ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਧੜਾ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕੋਲ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵਜੋਂ ਰਜਿਸਟਰ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਗਾ, ਬੰਦੀ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਕਰਵਾਉਣ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਆਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪੈਨਲ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪ ਚੋਣ ਨਹੀਂ ਲੜਨਗੇ।
- ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਮਈ 2026: 18 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਗਈ ਅੱਠ ਮੈਂਬਰੀ ਪੰਥਕ ਏਕਤਾ ਤਾਲਮੇਲ ਕਮੇਟੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧੜੇ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਐੱਮਪੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਵਾਰਿਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ) ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਸੀ, ਟੁੱਟ ਗਈ। ਵਾਰਿਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੱਲੋਂ ਰਛਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸੋਸਣ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀਆਂ। ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ ਵੱਲੋਂ ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਛੋਟੇਪੁਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਜ਼ਨ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਦੋਵੇਂ ਸਹਿਮਤ ਸਨ। ਮਈ ਵਿੱਚ ਧੜੇ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਇਯਾਲੀ ਨੇ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਗੱਲੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਕੇ ਕਿ ਕੁਝ ਆਗੂ ਬੀਜੇਪੀ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀਆਂ ਵਧਾ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਜਿਹੜੇ 2 ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਮਗਰੋਂ ਨੈਤਿਕ ਹੱਕ ਗੁਆ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਅਜੇ ਵੀ ਅਹੁਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸਨ।
- 30 ਜੂਨ 2026: 'ਆਪ' ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਟੈਂਡਾਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਾ-ਵਿਰੋਧੀ ਕਿਹਾ।
ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਤਕਰੀਰ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਦ ਵਾਇਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਾਦਲਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਿਆਸੀ ਤੇ ਨੈਤਿਕ ਅਹਿਮੀਅਤ ਗੁਆ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਜੇਪੀ-ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦੀ ਬੀ-ਟੀਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਮਾਂਤਰ ਪਾਰਟੀ ਬਣਾ ਕੇ 2 ਦਸੰਬਰ 2024 ਦੇ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚੀ। ਦ ਵਾਇਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ ਕਿ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਬਾਦਲਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤੰਦਾਂ ’ਤੇ ਵਾਪਸਇਸਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਵੇਖੋ
ਸਰੋਤ
- Giani Harpreet sacked as Takht Damdama Sahib Jathedar by SGPC, The Tribune. tribuneindia.com
- Giani Harpreet joins a long list of Jathedars shown the door for taking on Akalis, SGPC, The Tribune. tribuneindia.com
- Was under pressure but quit on my own: Giani Harpreet Singh, The Tribune. tribuneindia.com
- Explained: The tussle between Sukhbir Badal and ex-priest Harpreet Singh over the 'real' Akali Dal, The Wire. m.thewire.in
- Akal Takht panel appoints Giani Harpreet Singh chief of SAD breakaway faction, The Tribune. tribuneindia.com
- Giani Harpreet defied Dec 2 edict: Sukhbir, The Tribune. tribuneindia.com
- Pact talks between SAD breakaway faction, Amritpal's outfit collapse, The Tribune. tribuneindia.com
- Manpreet Ayali quits SAD faction ahead of Punjab's 2027 polls, Asia Samachar. asiasamachar.com
- Giani Harpreet Singh takes swipe at SAD leaders over AAP MLAs' appearance at Takht, The Tribune. tribuneindia.com
- Akal Takht holds Sukhbir Badal, former Akali ministers guilty of religious misconduct, The Tribune. tribuneindia.com