ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ
ਹਾਮਿਦ ਮਸੀਹ
ਜਲੰਧਰ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਮੂਵਮੈਂਟ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ। ਉਹ ਮਣੀਪੁਰ ਅਤੇ ਯੂਨੀਫ਼ਾਰਮ ਸਿਵਲ ਕੋਡ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੋਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਧਰਮ ਬਦਲੀ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ਅਤੇ ਦਲਿਤ ਈਸਾਈਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਹਾਮਿਦ ਮਸੀਹ ਜਲੰਧਰ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਮੂਵਮੈਂਟ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਮੁਖੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਾਲੇ ਜਿਉਂਦੇ ਜਨਤਕ ਕਾਰਕੁਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਉਹੀ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਰਿਪੋਰਟ ਹੋਇਆ। ਹੋਰ ਈਸਾਈ ਆਗੂ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਸਹਿਮਤ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗੇ ਦਰਜ ਹੈ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- ਜੂਨ 2023: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਮੂਵਮੈਂਟ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਬਾਹਰ ਮਣੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾਂ ਦੀ ਭੰਨਤੋੜ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਯੂਨੀਫ਼ਾਰਮ ਸਿਵਲ ਕੋਡ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਨਾਂ ਮੈਮੋਰੈਂਡਮ ਸੌਂਪਿਆ।
- ਅਪ੍ਰੈਲ 2025: ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਪਾਸਟਰ ਕਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਜਿਸ ਨੂੰ 2018 ਦੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਕੈਦ ਹੋਈ, ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮਸੀਹ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਸਰਪੰਚ ਸੂਰਜ ਮਸੀਹ ਨੇ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਏ ਜਾਣ ਨੂੰ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਿਹਾ। ਇਸੇ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਆਗੂ ਤਰਸੇਮ ਪੀਟਰ ਦਾ ਬਿਆਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਤੱਕ ਇਲਾਜ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਨਾਕਾਮੀ ਨੇ ਬਜਿੰਦਰ ਵਰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੱਕ ਸੀ ਕਿ ਈਸਾਈ ਡੇਰਾ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵੀ ਬਾਕੀ ਡੇਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਾਹ ਹੀ ਪਵੇਗਾ।
- ਮਾਰਚ 2026: ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਵੱਲੋਂ ਮੋਗਾ ਦੀ ਇੱਕ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿ ਬੀਜੇਪੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਬਦਲੀ ਵਿਰੁੱਧ ਬਿੱਲ ਲਿਆਵੇਗੀ, ਮਸੀਹ ਨੇ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਬੋਲ ਫੁੱਟ ਅਤੇ ਕੁੜੱਤਣ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਈਸਾਈ ਦੂਜੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਅਮਨ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਿਹੜੇ ਕੇਸ ਜਾਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਆਈਆਂ ਹਨ।
- 2026: ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਚਿੰਥਾਡਾ ਆਨੰਦ ਬਨਾਮ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸੂਬਾ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਫ਼ੈਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਹਿੰਦੂ, ਸਿੱਖ ਜਾਂ ਬੋਧੀ ਧਰਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਧਰਮ ਅਪਣਾਉਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਗੁਆਉਣਾ ਹੈ; ਇਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਦਿੰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦ ਵਾਇਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਅਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਭਰਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਕੋਰਟ ਨੇ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਿਆ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਧਰਮ ਬਦਲੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਇਹ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜਬਰੀ ਧਰਮ ਬਦਲੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਵੱਡੀ ਬਹਿਸ। ਦ ਵਾਇਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੋਟ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲਗਭਗ 1.5 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੋਕ ਈਸਾਈ ਹਨ, ਕਿ ਸੂਬੇ ਦੇ ਦਲਿਤ ਈਸਾਈ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵਾਲਮੀਕਿ, ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਆਦਿ ਧਰਮੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਬੀਜੇਪੀ ਹਾਸ਼ੀਏ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਪਾਰਟੀ ਹੈ। ਮਸੀਹ ਦੇ ਬਿਆਨ ਧਰਮ ਬਦਲੀ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਆਗੂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਜਵਾਬ ਹਨ; ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਹਮਾਇਤੀ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਇਸ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ।
ਸਰੋਤ
- Christians condemn attack on Manipur church, hold protest, The Tribune, 29 Jun 2023. tribuneindia.com
- At Bajinder's 'church', minus the pastor, The Tribune, 6 Apr 2025. tribuneindia.com
- Christian community objects to Home Minister's remarks on religious conversions in Punjab, The Tribune, 17 Mar 2026. tribuneindia.com
- In Punjab, The Top Court's Ruling That Christians Cannot be Dalit Sparks Disquiet, The Wire. m.thewire.in