ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤਾਂ ਦਾ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ

ਕੌਣ: ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਰਹੱਦੀ ਪੱਟੀ ਦੇ ਦਲਿਤ ਪਰਿਵਾਰ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਵਾਲਮੀਕ ਹਿੰਦੂ, ਜੋ ਪੈਂਟੇਕੋਸਟਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚਰਚਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਹਨ; ਚਰਚ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਫ਼ਰੰਟ; ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ, ਜੋ ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਪੰਥ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

ਕੀ ਹੋਇਆ: ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ ਨੇ 2 ਦਸੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਫ਼ਤਿਹਗੜ੍ਹ ਚੂੜੀਆਂ, ਦੁਜੋਵਾਲ ਤੇ ਅਵਾਣ ਵਰਗੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫ਼ਰੰਟ ਦੇ ਸੂਬਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕਮਲ ਬਖ਼ਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 12,000 ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 8,000 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਮੇਟੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਵਿੱਚ 600 ਤੋਂ 700 ਚਰਚ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 60 ਤੋਂ 70 ਫ਼ੀਸਦੀ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 95 ਫ਼ੀਸਦੀ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਬਦਲ ਕੇ ਬਣੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਦਲਿਤ ਪਿਛੋਕੜ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 23 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਈਸਾਈ ਹੈ। 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਨੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਵਿੱਚ 7.68 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ 2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੱਧ ਦੱਸਿਆ। ਧਰਮ ਬਦਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਬਰਾਬਰੀ, ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਆਏ, ਅਤੇ ਪੈਸੇ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ।

ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ 7 ਸਤੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਘਰ ਘਰ ਅੰਦਰ ਧਰਮਸਾਲ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੱਤ-ਸੱਤ ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਦੀਆਂ 100 ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਮਾਝੇ, ਮਾਲਵੇ ਅਤੇ ਦੁਆਬੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ, ਹਰ ਟੀਮ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਰੁਕਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜਥੇਦਾਰ ਗਿਆਨੀ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਕਿ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਲਾਲਚ ਦੇ ਕੇ ਜਬਰੀ ਧਰਮ ਬਦਲਵਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਤੰਬਰ 2022 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਨੂੰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਫਿਰ ਚਰਚਾਂ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ "ਫ਼ਰਜ਼ੀ ਪਾਸਟਰਾਂ" ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਾਂਝ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਦੱਸਣ ਵਾਲਾ ਸਰਕੂਲਰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ। ਦਲਿਤ ਐਂਡ ਮਾਈਨੌਰਿਟੀ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਡਾ. ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨਕਾਰਿਆ ਕਿ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਜਬਰੀ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਪੂਰੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਤੀ ਬਾਈਕਾਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਕਿੱਥੇ: ਅਜਨਾਲਾ, ਮਜੀਠਾ, ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ, ਫ਼ਤਿਹਗੜ੍ਹ ਚੂੜੀਆਂ, ਬਟਾਲਾ ਅਤੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕੇ, ਅਤੇ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਮੁਤਾਬਕ ਜਲੰਧਰ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵੀ।

ਇਹ ਅਹਿਮ ਕਿਉਂ ਸੀ: 2011 ਵਿੱਚ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 31.9 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸਨ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੂਬੇ ਨਾਲੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਦਲਿਤਾਂ ਦੀ ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਪੰਥ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਜਾਤ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਲਈ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵਿਵਾਦ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਜੀਪੀਐੱਸ ਮਾਨ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 2026 ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖੋਜ ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ ਦੇ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪੂਰੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਪੁਖ਼ਤਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਤੱਕ ਉਡੀਕਣਾ ਪਵੇਗਾ। 2011 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ 57.69 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਤੇ ਈਸਾਈ 1.26 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸਨ। ਅਗਲੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਭਵ ਸੂਰਤ ਲਗਭਗ 2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਈਸਾਈ ਅਤੇ 55 ਤੋਂ 56 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸਿੱਖ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਵਾਲੀ ਸੂਰਤ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਈਸਾਈ 5 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਣ, ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਟਰੈੱਸ ਟੈਸਟ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਨਹੀਂ।