ਥਾਂ
ਖੋਜੇਵਾਲ
ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪਿੰਡ, ਪਾਸਟਰ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਦਿਓਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਓਪਨ ਡੋਰ ਚਰਚ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ, ਜਿੱਥੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2023 ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਪੰਜਾਬ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੋਇਆ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਤਰਜ਼ ਉੱਤੇ ਬਣੀ ਇੱਕ ਚਰਚ ਕਮੇਟੀ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਬਾਅਦ।
ਖੋਜੇਵਾਲ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਖੋਜੇਵਾਲਾ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ, ਜੋ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਇਹ ਓਪਨ ਡੋਰ ਚਰਚ ਦੇ ਟਿਕਾਣੇ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ 1 ਫ਼ਰਵਰੀ 2023 ਨੂੰ ਜਲੰਧਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਿਨਿਸਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸੀ। ਅੱਜ ਇਸ ਦਾ ਪਾਸਟਰ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਦਿਓਲ ਹੈ।
ਚਰਚ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨਿਟੀ ਟੂਡੇ ਦੀ 2003 ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਪਾਸਟਰ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਨੇ, ਜੋ ਉਦੋਂ 52 ਸਾਲ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ 1986 ਵਿੱਚ ਸਿੱਖੀ ਛੱਡ ਕੇ ਈਸਾਈ ਬਣਿਆ ਸੀ, 1991 ਵਿੱਚ ਖੋਜੇਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚਰਚ ਬਣਾਇਆ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਪਿੰਡ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇਮਾਰਤ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਜਾਨੋਂ ਮਾਰਨ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ, ਅਤੇ ਚਰਚ ਨੇ 2,800 ਬਪਤਿਸਮਾ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਮੈਂਬਰ ਦੱਸੇ। ਸਵਰਾਜਯ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਦਿਓਲ ਨੂੰ ਜੱਟ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਦੂਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਪਾਸਟਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਵੇਖੇ ਸਰੋਤ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- 1991: ਚਰਚ ਬਣਦਾ ਹੈ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨਿਟੀ ਟੂਡੇ)।
- 19 ਫ਼ਰਵਰੀ 2022: ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦੁਆਬੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਚਰਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜੇਵਾਲ ਦਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੈਰੋਕਾਰ ਧਰਮ ਬਦਲ ਚੁੱਕੇ ਦਲਿਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਬੀਜੇਪੀ ਵੱਲ ਝੁਕਦੇ ਜਾਪਦੇ ਸਨ।
- 31 ਜਨਵਰੀ 2023: ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਦਿਓਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਾਸਟਰ ਬਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਛਾਪੇ ਮਾਰੇ। ਸਵਰਾਜਯ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਤੋਂ 2 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਜ਼ਬਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਚੋਰੀ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫ਼ੰਡਾਂ ਅਤੇ ਚਰਚ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਲਾਸ਼ੀਆਂ ਸਨ, ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ।
- 3 ਅਪ੍ਰੈਲ 2023: ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਤਰਜ਼ ਉੱਤੇ ਪੈਂਟਾਕੋਸਟਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਚੀਅਨ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਓਪਨ ਡੋਰ ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਪੰਜਾਬ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੋਇਆ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਮੌਕਾ ਦੱਸਿਆ ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਰਚਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਤਾਈ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਜਲੰਧਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀ ਜ਼ਿਮਨੀ ਚੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਲਿਤ ਵੋਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਦਿਓਲ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਿਆਸੀ ਭੂਮਿਕਾ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਰਹੇਗਾ, ਜਦਕਿ ਉਸ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਕਬਰਿਸਤਾਨਾਂ ਵਰਗੇ ਈਸਾਈ ਮਸਲੇ ਉਠਾਏ ਜਾ ਸਕਣ (ਦ ਅਰੇਬੀਅਨ ਪੋਸਟ)।
ਪੰਥਕ ਬਹਿਸ। ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਪੈਂਟਾਕੋਸਟਲ ਚਰਚ ਸਿੱਖ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦਲਿਤ, ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਲਚ ਦੇ ਕੇ ਧਰਮ ਬਦਲਵਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਚਰਚ ਇਸ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ (ਦ ਅਰੇਬੀਅਨ ਪੋਸਟ)। ਅਕਤੂਬਰ 2022 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜਥੇਦਾਰ ਗਿਆਨੀ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਧ-ਫੁੱਲ ਰਹੇ ਜਾਅਲੀ ਪਾਸਟਰਾਂ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਬਾਰੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਚੁੱਪ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ ਉਸ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਨਾ ਦਿਓਲ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ, ਨਾ ਖੋਜੇਵਾਲ ਦਾ।
ਅੱਜ ਇਸ ਦੇ ਕੀ ਅਰਥ ਹਨ। ਓਪਨ ਡੋਰ ਚਰਚ ਜਲੰਧਰ ਅਤੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਇਲਾਕੇ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਣੀਆਂ-ਪਛਾਣੀਆਂ ਪੈਂਟਾਕੋਸਟਲ ਮਿਨਿਸਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ 2023 ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਐਲਾਨੀ ਗਈ ਪਾਰਟੀ, ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਪਹਿਲਾ ਮੌਕਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਰਚਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਗੇ। ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਜਿਹੇ ਚਰਚਾਂ ਵੱਲ ਹਨ। ਦਿਓਲ ਇੱਕ ਜੀਂਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਵੇਲੇ ਫ਼ੰਡਾਂ ਬਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਸਨ।
ਸਰੋਤ
- Power in Punjab (Manpreet Singh, July 2003), Christianity Today. christianitytoday.com
- Christian deras inclined towards saffron party (Deepkamal Kaur, 19 Feb 2022), The Tribune. tribuneindia.com
- Rarity a decade ago, churches in villages now common sight (31 Jan to 1 Feb 2023), The Tribune. tribuneindia.com
- IT raids on two pastors in Punjab: probe launched into tax evasion, foreign funding and donations by churches (2 Feb 2023), Swarajya. swarajyamag.com
- Pentecostal churches launch political party (4 Apr 2023), The Tribune. tribuneindia.com
- Punjabi Christians float new party amid conversion outcry (4 Apr 2023), The Arabian Post. thearabianpost.com
- Jathedar questions govt's silence on conversions (26 Oct 2022), The Tribune. tribuneindia.com