ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ
ਅੰਕੁਰ ਨਰੂਲਾ
ਜਲੰਧਰ ਨੇੜੇ ਖੰਬਰਾ ਵਿੱਚ ਚਰਚ ਆਫ਼ ਸਾਈਨਜ਼ ਐਂਡ ਵੰਡਰਜ਼ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਾਸਟਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੈਂਟੀਕੋਸਟਲ ਚਰਚ ਕਿਹਾ; ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਧਰਮ ਬਦਲੀ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅੰਕੁਰ ਨਰੂਲਾ, ਜੋ ਅੰਕੁਰ ਯੂਸਫ਼ ਨਰੂਲਾ ਨਾਂ ਵੀ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਜਲੰਧਰ ਨੇੜੇ ਨਕੋਦਰ ਰੋਡ ਉੱਤੇ ਪਿੰਡ ਖੰਬਰਾ ਵਿੱਚ ਚਰਚ ਆਫ਼ ਸਾਈਨਜ਼ ਐਂਡ ਵੰਡਰਜ਼ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2023 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੈਂਟੀਕੋਸਟਲ ਚਰਚ ਕਿਹਾ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ 2008 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਨਵਰੀ 2023 ਤੱਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਸਬਿਆਂ ਅਤੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ 12 ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਗਿਣੀਆਂ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਲੰਡਨ, ਟੋਰਾਂਟੋ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਮੇਤ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸਭਾਵਾਂ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਰੂਲਾ ਦੇ ਯੂਟਿਊਬ ਉੱਤੇ 1.34 ਮਿਲੀਅਨ ਸਬਸਕ੍ਰਾਈਬਰ ਸਨ।
ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਖੱਤਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ, ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਲੱਗਣ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਕੁਰ ਯੂਸਫ਼ ਨਰੂਲਾ ਨਾਂ ਅਪਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ ਸਰੇਆਮ ਕਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਆਦੀ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਿਸੂ ਨੇ ਬਚਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੋਨੀਆ ਯੂਸਫ਼ ਨਰੂਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਥਾਨਕ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਵਾਲਾ ਨੌਜਵਾਨ ਪਾਸਟਰ ਕਿਹਾ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਨਲਾਈਨ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਦੂਰ ਬੈਠੇ ਹੀ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- 20 ਦਸੰਬਰ 2022: ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਜਲੂਸ ਨਿਕਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਰੂਲਾ ਨੇ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜਲੂਸ ਕਿਹਾ।
- 25 ਅਪ੍ਰੈਲ 2023: ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ 12 ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਛਾਪੇ ਮਾਰੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਰਚ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਘਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫੰਡਿੰਗ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਵਰਤੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਕੀ ਨਿਕਲਿਆ।
- 19 ਦਸੰਬਰ 2025: ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਜਲੂਸ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਕਈ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਆਗੂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਰਸੂਲ ਕਹੇ ਗਏ ਨਰੂਲਾ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਕਿ ਧਰਮ ਬਦਲੀ ਲਈ ਪੈਸੇ ਦਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਉੱਥੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਬਦਲਣ ਲਈ ਸਨ, ਧਰਮ ਬਦਲਣ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਕਤਲ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਲਈ ਰਹਿਮ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀ ਟਿੱਪਣੀ ਰੂਹਾਨੀ ਮਾਫ਼ੀ ਬਾਰੇ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਉਸ ਆਦਮੀ ਨੂੰ "ਫਾਂਸੀ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ"।
ਵੱਡਾ ਵਿਵਾਦ: ਅਕਤੂਬਰ 2021 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਗਿਆਨੀ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਈਸਾਈ ਮਿਸ਼ਨਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਸਰਹੱਦੀ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਦੇ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਬਦਲਵਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਚਰਚ ਆਫ਼ ਨਾਰਥ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਬਿਸ਼ਪ ਨੇ ਇਸ ਇਲਜ਼ਾਮ ਨੂੰ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਕਿਹਾ। ਇਹ ਬਿਆਨ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮਿਸ਼ਨਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਰੂਲਾ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। 2023 ਵਿੱਚ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਚ ਦੇ ਇੱਕ ਪੈਰੋਕਾਰ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਥੈਲੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਵਜੋਂ ਨਕਦੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਗੁਰਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਦਾ ਵੀ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਉਸ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਨਾ ਰੋਕਣ ਲਈ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਵਹਿਮ-ਭਰਮ ਅਤੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਇਲਾਜ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕਿਸ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੁਤੰਤਰ ਪੈਂਟੀਕੋਸਟਲ ਚਰਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਚਰਚ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਆਬੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਧ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਆਨਲਾਈਨ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਕੀ ਇਹ ਚਰਚ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪੰਥ ਤੋਂ ਦੂਰ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਕਿਹੜੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਅਤੇ ਚਰਚ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਬਹਿਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦਾਅਵੇ ਅਤੇ ਇਨਕਾਰ ਹਨ, ਸਾਬਤ ਹੋਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਹੀਂ।
ਸਰੋਤ
- Jalandhar: Rarity a decade ago, churches in villages now common sight (1 February 2023), The Tribune. tribuneindia.com
- Income tax raids at 12 premises of Jalandhar pastor (26 April 2023), The Tribune. tribuneindia.com
- Dedicated teams out to attract people to independent churches in Punjab (8 February 2023), The Tribune. tribuneindia.com
- Massive X-Mas shobha yatra taken out (20 December 2025), The Tribune. tribuneindia.com
- Akal Takht accuses missionaries of forced conversions of Sikhs into Christianity (13 October 2021), The Tribune. tribuneindia.com