ਭਾਈ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਮੰਡ

ਭਾਈ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਮੰਡ ਸਰਬੱਤ ਖ਼ਾਲਸਾ ਵੱਲੋਂ ਥਾਪੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜਥੇਦਾਰ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹੁਦਾ 10 ਨਵੰਬਰ 2015 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਚੱਬਾ ਵਿਖੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਭਾਈ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਹਵਾਰਾ ਦੀ ਥਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਚੱਬਾ ਦੀਆਂ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਸਮਾਨਾਂਤਰ" ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜਥੇਦਾਰ ਆਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) ਦੇ ਆਗੂ ਹਨ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 10 ਨਵੰਬਰ 2015: ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ-ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਚੱਬਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸਰਬੱਤ ਖ਼ਾਲਸਾ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਸੱਦਿਆ ਸੀ, ਪੰਜ ਤਖ਼ਤਾਂ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਡੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਮੁਆਫ਼ੀ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਣ ਦੇ ਰੋਸ ਵਿੱਚ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਇਕੱਠ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਨੇ ਹਵਾਰਾ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦਾ ਜਥੇਦਾਰ ਥਾਪਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗ਼ੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਮੰਡ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਣਗੇ, ਅਤੇ ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ ਅਜਨਾਲਾ ਨੂੰ ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਕੇਸਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾਦੂਵਾਲ ਨੂੰ ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਮੁਖੀ ਐਲਾਨਿਆ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੰਡ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਿਮਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਨੂੰ ਅਗਾਊਂ ਕਾਰਵਾਈ ਵਜੋਂ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ।
• ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਜਵਾਬ: ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਮੱਕੜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਇਕੱਠ ਦੀ ਕੋਈ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਮਤੇ ਰੱਦ ਅਤੇ ਬੇਅਸਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਐਕਟ 1925 ਹੇਠ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ। ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਇਕੱਠ ਨੇ ਕੌਮ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਈ ਹੈ।
• ਦੀਵਾਲੀ 2015: ਮੰਡ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਸੰਦੇਸ਼ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਘੰਟਾ ਬਾਅਦ।
• ਮਈ 2016: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਕੱਤਰੇਤ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
• 1 ਜੂਨ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 9 ਦਸੰਬਰ 2018: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਰਗਾੜੀ ਵਿਖੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਮੋਰਚੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜੋ 192 ਦਿਨ ਦਾ ਧਰਨਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਸਨ: ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਦੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ, ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ ਵਿਖੇ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਬੰਦੀ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਜਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਤਬਾਦਲਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਮੇਟਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਥਕ ਆਗੂ ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨ ਲਈ 20 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਫ਼ਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਮਿਲਣਗੇ, ਅਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟ ਹੈ।
• 8 ਫ਼ਰਵਰੀ 2022: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਦੋ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਤਨਖ਼ਾਹੀਆ ਐਲਾਨਿਆ, ਇਹ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਰਗਾੜੀ ਮੋਰਚੇ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਨ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚੀ ਸੀ। ਉਹ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਉਸ ਪੈਨਲ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਸਨ ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਨਤਾ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ 2017 ਵਿੱਚ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ, ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ 2015 ਦੀਆਂ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪੰਥ-ਵਿਰੋਧੀ ਤਾਕਤਾਂ ਦਾ ਕਾਰਾ ਦੱਸ ਕੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸੇ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਸੰਗਤ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਜੂਝਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਅਜਿਹੇ ਸਿੱਖ ਆਗੂਆਂ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਕਾਲੀ ਸਥਾਪਤੀ ਨਾਲ ਅਣਬਣ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਚੱਬਾ ਦੇ ਇਕੱਠ ਨੇ ਸਰਬੱਤ ਖ਼ਾਲਸਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਪੰਥ ਦਾ ਆਪਣਾ ਇਕੱਠ ਹੈ; ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹੈ ਕਿ 1925 ਦੇ ਐਕਟ ਹੇਠ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ਉਸ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਡ 2015 ਤੋਂ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਬਾਰੇ ਸਰਬੱਤ ਖ਼ਾਲਸਾ ਵਾਲੀ ਧਾਰਾ ਦਾ ਅਤੇ ਬਰਗਾੜੀ ਮੋਰਚੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਚਿਹਰਾ ਹਨ।