ਪੰਥਕ ਕਮੇਟੀ

ਪੰਥਕ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਸੇਵਾਦਾਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਹੋਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਸੱਦੇ ਉੱਤੇ 26 ਜਨਵਰੀ 1986 ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਹੋਏ ਸਰਬੱਤ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੇ ਗੁਰਮਤੇ ਨੇ ਥਾਪਿਆ। ਗੁਰਮਤੇ ਨੇ ਇਹ ਕਮੇਟੀ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਈ।

ਪਹਿਲੀ ਕਮੇਟੀ: ਭਾਈ ਧੰਨਾ ਸਿੰਘ, ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਮਾਨੋਚਾਹਲ, ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ, ਅਰੂੜ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਵੱਸਣ ਸਿੰਘ ਜ਼ਫ਼ਰਵਾਲ ਸਨ। 1984 ਟ੍ਰਿਬਿਊਟ ਅਤੇ ਪੈਂਥਿਕ ਡਾਟ ਓਰਗ ਤੀਜੇ ਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਉਸਮਾਨਵਾਲਾ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਪੈਂਥਿਕ ਡਾਟ ਓਰਗ ਮੁਤਾਬਕ ਪੰਜੇ ਮੈਂਬਰ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 26 ਜਨਵਰੀ 1986: ਸਰਬੱਤ ਖ਼ਾਲਸਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਭੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸਾਖੀ ਤੇ ਦੀਵਾਲੀ ਉੱਤੇ ਨਵੇਂ ਇਕੱਠ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
• 29 ਅਪ੍ਰੈਲ 1986: ਕਮੇਟੀ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਕਰਕੇ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਐਲਾਨਨਾਮੇ ਦਾ ਪਾਠ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 26 ਜਨਵਰੀ 1986 ਨੂੰ ਸਰਬੱਤ ਖ਼ਾਲਸਾ ਵੱਲੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਪੰਜ ਮੈਂਬਰੀ ਕਮੇਟੀ ਰਾਹੀਂ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਨੇ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1986 ਦੇ ਸਰਬੱਤ ਖ਼ਾਲਸਾ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ “ਬੜੇ ਚਾਅ ਅਤੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ” ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਜਨਰਲ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠਲੀ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਕਮਾਂਡੋ ਫ਼ੋਰਸ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਫ਼ੋਰਸ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
• 30 ਅਪ੍ਰੈਲ 1986: ਪੈਂਥਿਕ ਡਾਟ ਓਰਗ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਈ ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਨੋਚਾਹਲ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜਥੇਦਾਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਕਮੇਟੀਆਂ: ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਬਰਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਖਾੜਕੂ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸਿਖਰਲੀਆਂ ਪੰਥਕ ਕਮੇਟੀਆਂ ਹੇਠ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।

• ਇੱਕ, ਜੋ ਵੱਸਣ ਸਿੰਘ ਜ਼ਫ਼ਰਵਾਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠਲੀ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਕਮਾਂਡੋ ਫ਼ੋਰਸ ਦੁਆਲੇ ਬਣੀ।
• ਇੱਕ, ਜਿਸ ਦੇ ਮੁਖੀ ਡਾ. ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਸਨ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸਨ। ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ 1980ਵਿਆਂ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਸਨ ਕੇਸੀਐੱਫ (ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪੰਜਵੜ), ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲਾ ਟਾਈਗਰ ਫ਼ੋਰਸ ਆਫ਼ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ (ਸੰਘਾ), ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਫ਼ੋਰਸ (ਗੁਰਜੰਟ ਸਿੰਘ ਬੁੱਧਸਿੰਘਵਾਲਾ), ਬੱਬਰ ਖ਼ਾਲਸਾ (ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਬੱਬਰ) ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ (ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਿੱਟੂ)। ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪੰਜ ਮੈਂਬਰੀ ਪੰਥਕ ਕਮੇਟੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ।
• ਇੱਕ, ਜਿਸ ਦੇ ਮੁਖੀ ਮਾਨੋਚਾਹਲ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟਾਈਗਰ ਫ਼ੋਰਸ, ਗੁਰਜੰਟ ਸਿੰਘ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠਲੀ ਕੇਸੀਐੱਫ ਅਤੇ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠਲੀ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸਿੱਖ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ ਸਨ।
• ਇੱਕ, ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਉਸਮਾਨਵਾਲਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਬਹੁਤੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ।

ਅੱਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ: ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ ਐਲਾਨਨਾਮੇ ਨੂੰ ਸਰਬੱਤ ਖ਼ਾਲਸਾ ਵੱਲੋਂ ਚੁਣੀ ਪੰਜ ਮੈਂਬਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਕੰਮ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। 2026 ਵਿੱਚ ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ), ਪੰਚ ਪ੍ਰਧਾਨੀ ਜਥੇ ਅਤੇ ਹਵਾਰਾ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਇਸ ਦੀ 40ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮਨਾਈ ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ 29 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਪੰਥਕ ਦਿਹਾੜੇ ਵਜੋਂ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ।