ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ
ਬਾਬਾ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ
ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ; ਜੂਨ 1984 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ 26 ਜਨਵਰੀ 1986 ਦਾ ਸਰਬੱਤ ਖ਼ਾਲਸਾ ਸੱਦਿਆ।
ਬਾਬਾ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਸਨ ਅਤੇ ਜੂਨ 1984 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਇੱਕ ਮੋਹਰੀ ਆਗੂ ਰਹੇ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਿੱਖ ਆਗੂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। 2 ਅਕਤੂਬਰ 1987 ਦੀ ਵਰਲਡ ਸਿੱਖ ਨਿਊਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਰੋਡੇ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 76 ਸਾਲ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਲਗਭਗ 1911 ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵੇਖੇ ਗਏ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਰੋਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਲਾਣੇ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- 1985: ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਬਾਬਾ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਿਮਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਨੇ ਕੀਤੀ (ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ)। ਮਾਨ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚੋਂ 1989 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਮਗਰੋਂ ਹੀ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
- ਜੂਨ 1985: 7 ਜੂਨ 1985 ਦੀ ਵਰਲਡ ਸਿੱਖ ਨਿਊਜ਼ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲੇ ਹੋਏ ਦੱਸਿਆ, ਜੋ “ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਹਫ਼ਤਾ” ਮਨਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਮਾਪਨ 6 ਜੂਨ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਦੀਵਾਨ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਿੱਖ ਅਮਨ-ਪਸੰਦ ਕੌਮ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇਗੀ, ਅਤੇ ਕਿ “ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਬੇਗੁਨਾਹਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਿੰਸਾ ਲਈ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ।” ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਸੰਤ ਹਰਚੰਦ ਸਿੰਘ ਲੌਂਗੋਵਾਲ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੌਂਗੋਵਾਲ ਦਾ ਧੜਾ ਸਿੱਖ ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਾਖ਼ ਗੁਆ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦਾ ਆਪਣਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਹੈ, ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਤੱਥ ਨਹੀਂ।
- 26 ਜਨਵਰੀ 1986: ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ, ਐਬਸਟ੍ਰੈਕਟਸ ਆਫ਼ ਸਿੱਖ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦਿਆਂ, ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੂਨ 1984 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਾਬਾ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲਾ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਸਰਬੱਤ ਖ਼ਾਲਸਾ ਸੱਦਿਆ। ਇਸ ਨੇ ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਰੋਡੇ ਨੂੰ ਜਥੇਦਾਰ ਥਾਪਿਆ, ਅਤੇ ਰੋਡੇ ਦੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੌਰਾਨ ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਕਾਉਂਕੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜਥੇਦਾਰ ਰਹੇ। ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਕਦਮ ਸੀ: ਪੰਜ ਮੈਂਬਰੀ ਪੰਥਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਇਹ ਐਲਾਨ 29 ਅਪ੍ਰੈਲ 1986 ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਕੀਤਾ।
- 1987: ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ ਪਾਰਟੀ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਦੋ ਧੜਿਆਂ ਨਾਲ ਰਲ ਗਈ, ਅਤੇ ਇਹ ਰਲੇਵਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਗਿਆ (ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ)। ਅਕਤੂਬਰ 1987 ਵਿੱਚ ਵਰਲਡ ਸਿੱਖ ਨਿਊਜ਼ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 76 ਸਾਲ ਸੀ, ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਮੁਖੀ ਜੇ.ਐੱਫ਼. ਰਿਬੈਰੋ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ 18 ਮਈ ਤੋਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਹਨ, ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਗੱਡੀਆਂ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਈਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਕਿ ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਾਉਣ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਰਾਈਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਰਿਬੈਰੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਡੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੱਬੀ ਅੱਖ ਦੇ ਮੋਤੀਏ ਦੇ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ।
- 1989: ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ 1989 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਮਗਰੋਂ ਮਾਨ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚੋਂ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪਾਰਟੀ 1994 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1984 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਥਕ ਅਕਾਲੀ ਧੜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਕਾਇਮ ਰਹੇ।
ਸਰੋਤ
- United Akali Dal, Wikipedia. en.wikipedia.org
- Jarnail Singh Bhindranwale (family), Wikipedia. en.wikipedia.org
- Baba Joginder Singh in Full Command of United Akali Dal (World Sikh News, 7 Jun 1985), Sikh Heritage Education. sikhheritageeducation.com
- Ribeiro Meets Baba Joginder Singh (World Sikh News, 2 Oct 1987), Sikh Heritage Education. sikhheritageeducation.com
- Eliminating of Jathedar Kaunke in Fake Encounter, by Jaspal Singh Sidhu, Abstracts of Sikh Studies, Jan-Mar 2024, p. 7, Institute of Sikh Studies. sikhinstitute.org