ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ
ਭਾਈ ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪੰਜਵੜ
ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਕਮਾਂਡੋ ਫ਼ੋਰਸ (ਪੰਜਵੜ ਗਰੁੱਪ) ਦਾ ਮੁਖੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ 6 ਮਈ 2023 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕਿਸੇ ਕਾਤਲ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ; ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਕਿਹਾ।
ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪੰਜਵੜ ਨੇ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਕਮਾਂਡੋ ਫ਼ੋਰਸ (ਕੇਸੀਐੱਫ) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜੋ 1980 ਅਤੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖਾੜਕੂ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਅਤੇ 6 ਮਈ 2023 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਦਾ ਮੁਖੀ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਰਿਕਾਰਡ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ। ਦ ਵੀਕ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਪੰਜਵੜ ਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਿਕਾਰੀ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ 1986 ਵਿੱਚ ਕੇਸੀਐੱਫ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ (ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ); ਦ ਵੀਕ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਲਾਭ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜਥੇਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ, ਜੋ ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਮੁਖੀ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਮੁਖੀ ਬਣਿਆ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਵੱਲੋਂ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤੇ “ਅਧਿਕਾਰਤ ਸੂਤਰਾਂ” ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ 1995 ਜਾਂ 1996 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮਈ 2023 ਵਿੱਚ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਵੜ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਕਦੇ ਸੰਪਰਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਕੇਸੀਐੱਫ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਉੱਤੇ ਤਸ਼ੱਦਦ ਕੀਤਾ।
ਭਾਰਤ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੁਲਾਈ 2020 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਯੂਏਪੀਏ ਹੇਠ “ਅੱਤਵਾਦੀ” ਵਜੋਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ। ਮੰਤਰਾਲਾ ਅਤੇ ਅਣਪਛਾਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੂਤਰ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਸਮੱਗਲਿੰਗ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਈਐੱਸਆਈ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਦ ਵੀਕ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦ ਵੀਕ ਇਹ ਵੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਵੇਲੇ ਦੇ ਫ਼ੌਜ ਮੁਖੀ ਜਨਰਲ ਅਰੁਣ ਵੈਦਿਆ ਦੇ ਕਤਲ ਲਈ ਕੇਸੀਐੱਫ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਦਾਅਵੇ ਅਣਪਛਾਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤੀ ਸਿੱਟੇ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- 1986: ਕੇਸੀਐੱਫ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ।
- 1995 ਜਾਂ 1996: ਭਾਰਤੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲਾ ਗਿਆ।
- ਜੁਲਾਈ 2020: ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਯੂਏਪੀਏ ਹੇਠ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
- 6 ਮਈ 2023: ਸਵੇਰੇ ਲਗਭਗ 6 ਵਜੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਜੌਹਰ ਟਾਊਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਨੇੜਲੇ ਇੱਕ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀ ਮਾਰੀ ਗਈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਦੋ ਹਮਲਾਵਰ ਭੱਜ ਗਏ; ਉਸ ਦੇ ਗਾਰਡ ਨੂੰ ਵੀ ਗੋਲੀ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਊਂਟਰ-ਟੈਰਰਿਜ਼ਮ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਵੇਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕਾਤਲ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
- 7 ਮਈ 2023: ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਤਿਮ ਸਸਕਾਰ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਵਤਨ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾਵੇ।
- ਜੁਲਾਈ 2024: ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਗਿਆਨੀ ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ, ਪੰਜਵੜ ਅਤੇ ਗਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿੱਖ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲਾਈਆਂ ਜਾਣ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ “ਸ਼ਹੀਦ” ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਕਰਕੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਹਕੂਮਤ ਲਈ ਉਹ ਲੋੜੀਂਦਾ ਕੇਸੀਐੱਫ ਮੁਖੀ ਸੀ। ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਲਈ ਉਹ ਸ਼ਹੀਦ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਕਿਉਂ, ਇਹ ਇੱਥੇ ਵੇਖੇ ਗਏ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਰੋਤ ਵਿੱਚ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸਰੋਤ
- Designated 'terrorist' by India, KCF chief shot dead in Lahore, The Tribune. tribuneindia.com
- End of an era in Punjab terrorism as Paramjit Singh Panjwar shot dead in Pakistan, The Week. theweek.in
- Family urges govt to bring Paramjit Singh Panjwar's mortal remains to India, The Tribune. tribuneindia.com
- Akal Takht demands installation of Sikh separatists' portraits in Golden Temple museum, Siasat. siasat.com