ਸੰਤ ਸਿਪਾਹੀ
Sant Sipahi (Saint Soldier)
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਛਪਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ਜੋ ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ 1986 ਵਿੱਚ ਸੰਪਾਦਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਸਨ। ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਦਾ ਐਲਾਨਨਾਮਾ ਇਸ ਦੇ ਜੂਨ 1986 ਦੇ ਅੰਕ ਵਿੱਚੋਂ ਲਿਆ।
ਸੰਤ ਸਿਪਾਹੀ, ਯਾਨੀ ਸੰਤ ਵੀ ਤੇ ਸਿਪਾਹੀ ਵੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਛਪਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਹੈ। ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਆਪਣੀ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਸਿੱਖ ਸਟ੍ਰਗਲਜ਼ (1989) ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜਿਲਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੱਕ ਸੰਪਾਦਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਡਾ. ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਸਨ। ਮਿਲੇ ਸਰੋਤ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸ ਸਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਕੌਣ ਸੀ, ਜਾਂ ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਛਪਦਾ ਰਿਹਾ।
ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਦਾ ਐਲਾਨਨਾਮਾ: ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਦੇ ਐਲਾਨਨਾਮੇ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਾਠ ਅੰਤਿਕਾ 59 (ਸਫ਼ੇ 532 ਤੋਂ 540) ਵਜੋਂ ਛਾਪਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫ਼ੁੱਟਨੋਟ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤਿਕਾ 59 ਇਹ ਪਾਠ ਸੰਤ ਸਿਪਾਹੀ ਦੇ ਜੂਨ 1986 ਦੇ ਅੰਕ, ਸਫ਼ੇ 25 ਤੋਂ 28, ਵਿੱਚੋਂ ਮੁੜ ਛਾਪਦਾ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਉਸ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਐਲਾਨਨਾਮਾ ਛਪਿਆ ਸੀ। ਫ਼ੁੱਟਨੋਟ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤਰਜਮੇ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਨਜ਼ਰ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ, ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੀਜੇ ਤਰਜਮਾਕਾਰ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੋਧਾਂ ਲਈ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਦੋ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਮੈਂਬਰੀ ਪੰਥਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਨਾਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਨਵਰੀ 1986 ਦੇ ਸਰਬੱਤ ਖ਼ਾਲਸਾ ਨੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਅੱਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ: ਮਿਲੇ ਸਰੋਤ ਸੰਤ ਸਿਪਾਹੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਫ਼ੁੱਟਨੋਟ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਬਾਅਦ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਇੱਥੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ।
ਤੰਦਾਂ ’ਤੇ ਵਾਪਸਇਸਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਵੇਖੋ
ਸਰੋਤ
- History of Sikh Struggles, vol. I (Gurmit Singh), p. 532 (footnote to Appendix 59, the Declaration of Khalistan), Atlantic Publishers & Distributors, New Delhi, 1989. archive.org