ਸ਼ੁਕਰਚੱਕੀਆ ਮਿਸਲ

ਇਹ ਕੀ ਸੀ: ਸ਼ੁਕਰਚੱਕੀਆ (ਸੁੱਕਰਚੱਕੀਆ) ਮਿਸਲ ਸਿੱਖ ਮਿਸਲਾਂ, ਯਾਨੀ ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੇ ਲੜਾਕੂ ਜਥਿਆਂ, ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਘਰਾਣਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਉੱਠੇ। ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਅੱਜ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਸ਼ੁਕਰਚੱਕ (ਸੁੱਕਰਚੱਕ) ਤੋਂ ਪਿਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਜਾਣਿਆ ਮੁਖੀ ਬੁੱਢਾ ਸਿੰਘ 1718 ਵਿੱਚ ਚਾਲੀ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਲੈ ਕੇ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਿਆ।

ਇਹ ਮਿਸਲ ਕਿਵੇਂ ਬਣੀ: ਬੁੱਢਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੌਧ ਸਿੰਘ ਨੇ 1730 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਰਚੱਕ ਦੀ ਕਿਲ੍ਹਾਬੰਦੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਫ਼ੈਜ਼ੁੱਲਾਪੁਰੀਆ (ਸਿੰਘਪੁਰੀਆ) ਮਿਸਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ 1752 ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਕਰਕੇ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਚੜ੍ਹਤ ਸਿੰਘ ਫਿਰ ਉਸ ਮਿਸਲ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪਏ (ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ)। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਕਿ 1748 ਵਿੱਚ ਮਿਸਲਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਜਥੇਬੰਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਨੇ ਸ਼ੁਕਰਚੱਕੀਆ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕੀਤਾ, ਜਾਂ ਇਹ ਚੜ੍ਹਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਈ।

ਇਸ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ

• ਨੌਧ ਸਿੰਘ, 1752 ਤੱਕ।
• ਚੜ੍ਹਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮੁੱਖ ਟਿਕਾਣਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਰਚਨਾ ਤੇ ਚਾਜ ਦੁਆਬ, ਰੋਹਤਾਸ ਅਤੇ ਪੋਠੋਹਾਰ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਲੈ ਲਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ 1770 ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ ਵਿੱਚ ਗੱਦੀ ਦੇ ਝਗੜੇ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀ ਹੀ ਬੰਦੂਕ ਫਟਣ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਨਾਲ ਹੋਈ (ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ; ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ 1774 ਦਿੰਦਾ ਹੈ)।
• ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 6,000 ਤੱਕ ਵਧਾਈ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ ਜਿੱਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ 1790 ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਜਦਕਿ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1792 ਤੋਂ ਗਿਣਦਾ ਹੈ।
• ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਜੋ ਲਗਭਗ ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੁਖੀ ਬਣੇ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• ਅਗਸਤ 1761: ਚੜ੍ਹਤ ਸਿੰਘ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਜਰਨੈਲ ਨੂਰ-ਉਦ-ਦੀਨ ਬਾਮੇਜ਼ਈ ਨੂੰ ਸਿਆਲਕੋਟ ਵਿੱਚ ਘੇਰਾ ਪਾ ਕੇ ਭੱਜਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
• 5 ਫ਼ਰਵਰੀ 1762: ਉਹ ਵੱਡੇ ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਵਿੱਚ ਲੜਦੇ ਹਨ।
• ਨਵੰਬਰ 1763: ਉਹ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਕਮਾਂਡਰ ਜਹਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਸਿਆਲਕੋਟ ਵਿੱਚ ਹਰਾਉਂਦੇ ਹਨ।
• 7 ਜੁਲਾਈ 1799: ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਭੰਗੀ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
• 12 ਅਪ੍ਰੈਲ 1801: ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਐਲਾਨਦੇ ਹਨ।

ਅੱਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ: ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਸਤਲੁਜ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਦੀਆਂ ਮਿਸਲਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਹਾਕਮ ਬਣੇ। ਸ਼ੁਕਰਚੱਕੀਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦਾ ਹਾਕਮ ਘਰਾਣਾ ਬਣ ਗਏ ਅਤੇ ਹੁਣ ਮਿਸਲ ਵਜੋਂ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹਨ।