ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਫ਼ਾਇਰਿੰਗ: 2 ਸ਼ਹੀਦ

ਕੌਣ: ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੀ ਅਕਾਲੀ-ਬੀਜੇਪੀ ਸਰਕਾਰ ਅਧੀਨ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ, ਅਤੇ ਬਰਗਾੜੀ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ 'ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਮੰਗ ਰਹੇ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ। ਮਾਰੇ ਗਏ ਦੋ ਜਣੇ ਸਨ ਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਭਾਈ ਗੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਕੁਝ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਪੈਲਿੰਗ "Gurjeet" ਹੈ) ਅਤੇ ਨਿਆਮੀਵਾਲਾ ਦੇ ਭਾਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ।

ਕੀ ਹੋਇਆ: 1 ਜੂਨ 2015 ਨੂੰ ਬੁਰਜ ਜਵਾਹਰ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਰੂਪ ਚੋਰੀ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਧਰਨੇ ਦਿੱਤੇ। 24 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਤਖ਼ਤਾਂ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਡੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਮੁਆਫ਼ੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। 12 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਬਰਗਾੜੀ ਦੇ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਕੋਲ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ 110 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਵਨ ਅੰਗ ਖਿੱਲਰੇ ਹੋਏ ਮਿਲੇ, ਅਤੇ ਰੋਸ ਕਰ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਚੌਕ ਜਾਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 14 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦੇ ਧਰਨੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਗੋਲੀ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਇਆ। ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਟਕਪੂਰਾ-ਬਠਿੰਡਾ ਸੜਕ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਧਰਨੇ 'ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾਈ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ, ਸਿੱਖ ਸਿਆਸਤ ਨਿਊਜ਼ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਮੋਗਾ ਦੇ ਐੱਸਐੱਸਪੀ ਚਰਨਜੀਤ ਸ਼ਰਮਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਦੋ ਜਣੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਕਈ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ। ਤਖ਼ਤਾਂ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਨੇ 16 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਇਹ ਮੁਆਫ਼ੀ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈ; ਐੱਸਆਈਟੀ ਦੀ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਬਾਰੇ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ 17 ਅਕਤੂਬਰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।

ਕਿੱਥੇ: ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਕੋਟਕਪੂਰਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ।

ਇਹ ਅਹਿਮ ਕਿਉਂ ਸੀ: ਇਸ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਨੇ ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਤੀਰੇ ਨੂੰ ਵੀ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਆਂਦਾ। 2017 ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵੇਲੇ ਬਣੇ ਜਸਟਿਸ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੇ 27 ਅਗਸਤ 2018 ਨੂੰ ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿਚਾਰੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰ ਰਹੇ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ "ਗ਼ੈਰ-ਵਾਜਬ" ਤਾਕਤ ਵਰਤੀ, ਅਤੇ ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀ ਬਿਨਾਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਚਲਾਈ ਗਈ। ਇਸ ਦੀ ਸਪਲੀਮੈਂਟਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਬਾਰੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਨੂੰ "ਜ਼ਾਹਰਾ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜਾਣੂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ"। ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਆਸਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਹਿ ਕੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਜਨਵਰੀ 2019 ਵਿੱਚ ਸਪੈਸ਼ਲ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨ ਟੀਮ ਨੇ ਮੋਗਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਐੱਸਐੱਸਪੀ ਚਰਨਜੀਤ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਅਤੇ 18 ਫ਼ਰਵਰੀ 2019 ਨੂੰ ਆਈਜੀਪੀ ਪਰਮਰਾਜ ਸਿੰਘ ਉਮਰਾਨੰਗਲ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ। ਪੀਟੀਆਈ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ 2 ਦਸੰਬਰ 2024 ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ 'ਤੇ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਉਹ ਦੋਸ਼ ਕਬੂਲ ਕੀਤੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਆਫ਼ੀ ਅਤੇ ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ ਤੇ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦੀ ਫ਼ਾਇਰਿੰਗ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਜੂਨ 2026 ਵਿੱਚ ਸਾਬਕਾ ਜਥੇਦਾਰ ਗਿਆਨੀ ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਐੱਸਆਈਟੀ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਬਾਦਲ ਨੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਉਹ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨਹੀਂ ਆਈ।

ਹਾਈ ਕੋਰਟ (ਜਸਟਿਸ ਸੰਦੀਪ ਮੌਦਗਿਲ) ਨੇ 31 ਮਈ 2024 ਨੂੰ ਚਰਨਜੀਤ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਪਟੀਸ਼ਨ 'ਤੇ ਕਤਲ ਦਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਤੋਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਰ ਸਬੰਧਤ ਐੱਫਆਈਆਰ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਪੱਖ ਦੇ ਗਵਾਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਮਈ 2025 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਵਾਪਸ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।