ਥਾਂ
ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ
ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪਿੰਡ, ਜਿੱਥੇ 14 ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਨੂੰ ਬਰਗਾੜੀ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਵਿਰੁੱਧ ਰੋਸ ਕਰ ਰਹੇ ਸਿੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾਈ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਤੇ ਗੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਕੇਸ ਦਾ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। 14 ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਅਕਾਲੀ-ਬੀਜੇਪੀ ਗੱਠਜੋੜ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇੱਥੇ ਬਰਗਾੜੀ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਸਿੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਸੇ ਦਿਨ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗੋਲੀ ਚਲਾਈ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- 12 ਅਕਤੂਬਰ 2015: ਬਰਗਾੜੀ ਦੇ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨੇੜੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ 110 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਵਨ ਅੰਗ ਖਿੱਲਰੇ ਹੋਏ ਮਿਲੇ। ਰੋਸ ਕਰ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਸ ਬੀੜ ਦੇ ਸਨ ਜੋ 1 ਜੂਨ ਨੂੰ ਬੁਰਜ ਜਵਾਹਰ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਚੋਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
- 14 ਅਕਤੂਬਰ 2015: ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਿੱਖ, ਨਿਆਮੀਵਾਲਾ ਦੇ ਭਾਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਭਾਈ ਗੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਗੋਲੀ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ।
- 2018: ਸਾਬਕਾ ਡੀਜੀਪੀ ਸੁਮੇਧ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਜਸਟਿਸ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਮਿਸ਼ਨ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਨੇ 30 ਜੂਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੌਂਪਿਆ।
- ਜਨਵਰੀ ਅਤੇ ਫ਼ਰਵਰੀ 2019: ਐੱਸਆਈਟੀ ਨੇ ਮੋਗਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਐੱਸਐੱਸਪੀ ਚਰਨਜੀਤ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ, ਅਤੇ 18 ਫ਼ਰਵਰੀ ਨੂੰ ਆਈਜੀਪੀ ਪਰਮਰਾਜ ਸਿੰਘ ਉਮਰਾਨੰਗਲ ਨੂੰ, ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ।
- 15 ਜਨਵਰੀ 2021: ਐੱਸਆਈਟੀ ਨੇ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਵਿੱਚ ਸੈਣੀ ਅਤੇ ਉਮਰਾਨੰਗਲ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਪਲੀਮੈਂਟਰੀ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਦਾਖ਼ਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਸਤੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ 22 ਫ਼ੋਨ ਕਾਲਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਡਿਊਟੀ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਜਾਂ ਐੱਸਡੀਐੱਮ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਗੋਲੀ ਚਲਾਈ। ਦੋਵੇਂ ਅਫ਼ਸਰ ਮੁਲਜ਼ਮ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਦੋਸ਼ ਹਨ।
- 31 ਮਈ 2024: ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਤੋਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮਈ 2025 ਤੱਕ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਰੱਦ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੀੜਤ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਂਚ ਅਧੂਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਅੰਤਿਮ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਦਾਖ਼ਲ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
- 2 ਦਸੰਬਰ 2024: ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੂੰ ਤਨਖ਼ਾਹ (ਧਾਰਮਿਕ ਸਜ਼ਾ) ਲਾਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਕਾਲੀ ਰਾਜ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ ਅਤੇ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
- ਜੂਨ 2026: ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਜਥੇਦਾਰ ਗਿਆਨੀ ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਐੱਸਆਈਟੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ “ਅਕਾਲੀ ਹਕੂਮਤ ਦੌਰਾਨ ਨਿਹੱਥੇ ਅਤੇ ਬੇਕਸੂਰ ਰੋਸ ਕਰ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਤਹਿਤ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ”, ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ 11 ਜੂਨ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ। ਬਾਦਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੁੱਖ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਅੱਜ ਇਸ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ। ਦਸ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੰਘ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਇਸ ਕੇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਮੁਕੱਦਮਾ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਜੇ ਵੀ ਜਾਂਚ ਨੂੰ ਅਧੂਰੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸਰੋਤ
- Tension in Faridkot town after pages of holy book found torn (12 Oct 2015), The Tribune. tribuneindia.com
- Behbal Kalan police firing: Sumedh Saini appears before Justice Ranjit Singh Commission (19 Jul 2018), Sikh Siyasat News. sikhsiyasatnews.net
- SIT arrests IGP Umranangal in Behbal Kalan firing case (19 Feb 2019), The Tribune. tribuneindia.com
- Chargesheet filed against Saini, Umranangal in police firing case (Jan 2021), The Tribune. tribuneindia.com
- High Court transfers Behbal Kalan firing case to Chandigarh (31 May 2024), The Tribune. tribuneindia.com
- Akal Takht issues religious punishment for Sukhbir Singh Badal for 'mistakes' by Shiromani Akali Dal govt (3 Dec 2024), Outlook India. outlookindia.com
- Behbal Kalan firing case: Victim's kin slam state govt after SC rejects plea to shift trial back to Faridkot (17 May 2025), The Tribune. tribuneindia.com
- Behbal Kalan firing: Sukhbir Badal faces new legal woes over former Akal Takht jathedar's statement (11 Jun 2026), The Tribune. tribuneindia.com