ਸੁਮੇਧ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ

ਸੁਮੇਧ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ 1982 ਬੈਚ ਦਾ ਇੰਡੀਅਨ ਪੁਲਿਸ ਸਰਵਿਸ (ਆਈਪੀਐੱਸ) ਅਫ਼ਸਰ ਹੈ। ਉਹ 25 ਅਕਤੂਬਰ 2015 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਆਫ਼ ਪੁਲਿਸ (ਡੀਜੀਪੀ) ਰਿਹਾ, ਜਦੋਂ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਹਾਊਸਿੰਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਵੱਲੋਂ ਬੇਅਦਬੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ। 1991 ਵਿੱਚ ਸੈਣੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਆਫ਼ ਪੁਲਿਸ (ਐੱਸਐੱਸਪੀ) ਸੀ।

2015 ਦੇ ਗੋਲੀਕਾਂਡ

• 14 ਅਕਤੂਬਰ 2015: ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜਣੇ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਮੁਤਾਬਕ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ।
• 28 ਸਤੰਬਰ 2020: ਇਸ ਗੋਲੀਕਾਂਡ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂਚ ਟੀਮ (ਐੱਸਆਈਟੀ) ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਡੀਜੀਪੀ ਸੈਣੀ ਅਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਆਈਜੀਪੀ ਪਰਮਰਾਜ ਸਿੰਘ ਉਮਰਾਨੰਗਲ ਨੂੰ ਕਤਲ ਅਤੇ ਕਤਲ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਮੁਲਜ਼ਮ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਪਹਿਲੀ ਨਜ਼ਰੇ ਦੋਸ਼ੀ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਗਵਾਹ ਨੇ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਐੱਸਐੱਸਪੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਧਰਨਾ ਹਰ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਕਰਵਾਓ। ਇਹ ਐੱਸਆਈਟੀ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਗਵਾਹ ਦਾ ਬਿਆਨ ਹਨ।
• 24 ਫ਼ਰਵਰੀ 2023: ਐੱਸਆਈਟੀ ਨੇ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਗੋਲੀਕਾਂਡ ਦੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 7,000 ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਦਾਖ਼ਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਅਤੇ ਸੈਣੀ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਘਾੜੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਮਰਾਨੰਗਲ ਤੇ ਹੋਰ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਵੀ ਪਾਏ ਗਏ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੂੰ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਸੌਖਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ।

ਮੁਲਤਾਨੀ ਕੇਸ: ਮਈ 2020 ਵਿੱਚ ਸੈਣੀ ਅਤੇ ਛੇ ਹੋਰਾਂ ਉੱਤੇ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਮੁਲਤਾਨੀ ਨੂੰ ਲਾਪਤਾ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਹੇਠ ਮੁਹਾਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਥਾਣੇ ਵਿੱਚ ਕੇਸ ਦਰਜ ਹੋਇਆ। ਮੁਲਤਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਜੂਨੀਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸੀ। ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਸੈਣੀ ਉੱਤੇ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਸੰਬਰ 1991 ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਗਈ ਸੀ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਦੋ ਸਾਬਕਾ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਗਵਾਹ ਬਣਨ ਮਗਰੋਂ 21 ਅਗਸਤ 2020 ਨੂੰ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਦੀ ਧਾਰਾ ਜੋੜੀ ਗਈ। 3 ਦਸੰਬਰ 2020 ਨੂੰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸੈਣੀ ਨੂੰ ਅਗਾਊਂ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕਥਿਤ ਜੁਰਮ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 30 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹਿਰਾਸਤ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿਉਂ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਵਕੀਲ ਮੁਕੁਲ ਰੋਹਤਗੀ ਨੇ ਇਸ ਕੇਸ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਬਦਲਾਖ਼ੋਰੀ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੈਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਲੜਿਆ। ਦਸੰਬਰ 2024 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਨੇ ਕੇਸ ਮੁਹਾਲੀ ਦੀ ਸੈਸ਼ਨ ਕੋਰਟ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਚਾਰਜਸ਼ੀਟ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਐੱਫਆਈਆਰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।

ਉਹ ਕਿਸ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਪੰਥਕ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਸੈਣੀ ਦਾ ਨਾਂ ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ ਅਤੇ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਯਾਨੀ 2015 ਦੀਆਂ ਬੇਅਦਬੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਮਗਰੋਂ ਹੋਏ ਗੋਲੀਕਾਂਡਾਂ ਨਾਲ। ਇੱਥੇ ਵਰਤੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਮੁਲਤਾਨੀ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਵਕੀਲ ਦੀ ਦਲੀਲ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੇਸ ਸਿਆਸੀ ਮਨੋਰਥ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।