ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ

ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਅਗਸਤ 2008 ਤੋਂ ਅਕਤੂਬਰ 2018 ਤੱਕ, ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਦਹਾਕਾ, ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਰਹੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਦਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਕਦਮ ਕਰਕੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਸਤੰਬਰ 2015 ਵਿੱਚ ਡੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮੁਆਫ਼ੀ। ਉਹ ਜਿਊਂਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਹ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਦਾਅਵੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਕੀਤੇ।

ਪਿਛੋਕੜ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 6 ਅਪ੍ਰੈਲ 1948 ਨੂੰ ਮੁਕਤਸਰ ਨੇੜੇ ਚੱਕ ਬਾਜਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 1972 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੰਥੀ ਵਜੋਂ ਭਰਤੀ ਹੋਏ ਅਤੇ 1996 ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ, ਮੁਕਤਸਰ ਦੇ ਹੈੱਡ ਗ੍ਰੰਥੀ ਬਣੇ। ਰੀਡਿਫ਼ ਨੇ ਅਗਸਤ 2008 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਆਮ ਸੇਵਾਦਾਰ ਤੋਂ ਪੰਥ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਤਖ਼ਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 6 ਅਗਸਤ 2008: ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦਾ ਜਥੇਦਾਰ ਥਾਪਿਆ, ਇਸ ਦੀ ਅੰਤ੍ਰਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵੇਦਾਂਤੀ ਦਾ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਮਗਰੋਂ। ਵੇਦਾਂਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ।
• 24 ਸਤੰਬਰ 2015: ਪੰਜ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਮੁਆਫ਼ੀ ਦੀ ਚਿੱਠੀ ਮਿਲਣ ਮਗਰੋਂ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਨੂੰ 2007 ਦੀ ਉਸ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਮੁਆਫ਼ੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਉੱਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਸਵਾਂਗ ਰਚਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲੱਗਾ ਸੀ। ਸਕਰੋਲ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਦਸੰਬਰ 2024 ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੇ ਅਕਾਲੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਉੱਤੇ ਇਹ ਮੁਆਫ਼ੀ ਦਿਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ, ਅਤੇ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਮੁਆਫ਼ੀ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਸੱਦਿਆ ਸੀ।
• 16 ਅਕਤੂਬਰ 2015: ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੇ ਰੋਸ ਮਗਰੋਂ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਮੁਆਫ਼ੀ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈ। ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੇ 23 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤਲਬ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਰਖ਼ਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
• 10 ਨਵੰਬਰ 2015: ਚੱਬਾ ਵਿਖੇ ਸਰਬੱਤ ਖ਼ਾਲਸਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਭਾਈ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਹਵਾਰਾ ਨੂੰ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜਥੇਦਾਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗ਼ੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਮੰਡ ਨੂੰ ਥਾਪਿਆ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਮੱਕੜ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਅਤੇ ਬੇਅਸਰ ਆਖਿਆ।
• ਅਕਤੂਬਰ 2018: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਹਤ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੀ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਥ ਤੋਂ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗੀ, ਇਹ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਕਿ ਡੇਰੇ ਬਾਰੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਉੱਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪੰਥ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਅੰਤ੍ਰਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਨੇ 22 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜਥੇਦਾਰ ਥਾਪਿਆ।
• 30 ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ 4 ਦਸੰਬਰ 2024: ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਨੇ 2015 ਦੇ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਫ਼ੈਸਲਾ ਪਲਟਣ ਬਾਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਮੰਗਿਆ, ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਤਸੱਲੀਬਖ਼ਸ਼ ਨਾ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ; ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਪੰਜ ਸੇਵਾਦਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈਆਂ।
• 8 ਦਸੰਬਰ 2025: ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਜਥੇਦਾਰ ਗਿਆਨੀ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਗੜਗੱਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਨੇ 2015 ਦੀ ਮੁਆਫ਼ੀ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਨਖ਼ਾਹ ਲਾਈ, ਅਤੇ ਪੰਜ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਨਾਂ ਲਏ ਗਏ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲੰਗਰ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਭਾਂਡੇ ਮਾਂਜਣ ਅਤੇ ਜੋੜਾ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜੁੱਤੀਆਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਰਗੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ।

ਕਿਸ ਕਰਕੇ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: 2015 ਦੀ ਮੁਆਫ਼ੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਨੇ ਆਪ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕੀਤੀ।