ਡੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਦਾ ਸਵਾਂਗ ਵਿਵਾਦ

ਕੌਣ: ਸਿਰਸਾ ਸਥਿਤ ਡੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਦਾ ਮੁਖੀ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਸਿੰਘ; ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਗਿਆਨੀ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵੇਦਾਂਤੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬਾਨ; ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ; ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ-ਬੀਜੇਪੀ ਸਰਕਾਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਆਇਆਂ ਲਗਭਗ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਕੀ ਹੋਇਆ: ਮਈ 2007 ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ 'ਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵਾਲਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਾਇਆ। ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਨੇ 16 ਮਈ ਨੂੰ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਕਦੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਨਕਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।"

• 13 ਮਈ: ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸਿੱਖ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪੇ ਇੱਕ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਡੇਰੇ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
• 14-16 ਮਈ: ਪੁਤਲੇ ਫੂਕੇ ਗਏ। ਬਠਿੰਡਾ ਵਿੱਚ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਕੋਲ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਵਰਕਰਾਂ ਅਤੇ ਡੇਰਾ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਝੜਪ ਹੋਈ ਅਤੇ 12 ਲੋਕ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ। ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਬੰਦ ਕਰਵਾਇਆ, ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਹੋਈ।
• 17 ਮਈ: ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਵਿਖੇ ਪੰਥਕ ਇਕੱਠ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਤਾ, ਸਮਾਜੀ, ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ, ਤੋੜ ਲਵੇ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦ 1978 ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਕਾਰੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜਾਰੀ ਹੋਏ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਸਖ਼ਤ ਸਨ। ਇਕੱਠ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੇਦਾਂਤੀ ਅਤੇ ਬਾਦਲ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਨਾਅਰੇ ਲਾਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਰਾਤ ਸੁਨਾਮ ਵਿਖੇ ਡੇਰੇ ਦੇ ਨਾਮ ਚਰਚਾ ਘਰ ਕੋਲ ਹੋਈ ਫ਼ਾਇਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੱਖ, 28 ਸਾਲਾ ਕੰਵਲਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ।
• 18 ਮਈ: ਬਾਦਲ ਨੇ ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ ਨੂੰ "ਧਾਰਮਿਕ ਪਾਖੰਡੀ" ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਕਦੇ ਡੇਰੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਗੇ, ਅਤੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਉਹ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਥੇ ਗਏ ਸਨ। ਵੇਦਾਂਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ 'ਤੇ ਤਲਬ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦਸ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

ਕਿੱਥੇ: ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ, ਜਿੱਥੇ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਮੁੱਖ ਟਿਕਾਣੇ ਬਠਿੰਡਾ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਡੇਰੇ ਦੀ ਸਲਾਬਤਪੁਰਾ ਵਾਲੀ ਬ੍ਰਾਂਚ ਨੂੰ ਅਰਧ ਸੈਨਿਕ ਬਲਾਂ ਦੇ ਪਹਿਰੇ ਦੀ ਲੋੜ ਪਈ, ਅਤੇ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ, ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪਟਿਆਲਾ, ਸੁਨਾਮ ਤੇ ਸਿਰਸਾ।

ਇਹ ਅਹਿਮ ਕਿਉਂ ਸੀ: ਪੰਥ ਨੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਡੇਰੇ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਲਈ। ਆਊਟਲੁੱਕ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਲਗਭਗ 40 ਲੱਖ ਦੱਸੀਆਂ ਅਤੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਫ਼ਰਵਰੀ 2007 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਾਲਵੇ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ। ਆਊਟਲੁੱਕ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਕਾਲੀ ਵਰਕਰਾਂ ਨੇ ਡੇਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਇਕੱਠਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਡੇਰੇ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਡੇਢ ਸਾਲ ਲਗਭਗ ਠੱਪ ਰਹੀਆਂ।

ਆਊਟਲੁੱਕ ਮੁਤਾਬਕ ਮਾਰਚ 2009 ਤੱਕ ਅਕਾਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਵੋਟਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਡੇਰੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਬ੍ਰਾਂਚਾਂ ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਪੰਚ ਪ੍ਰਧਾਨੀ) ਵਰਗੇ ਸਿੱਖ ਗਰੁੱਪਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਦੋਗਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਮੁਤਾਬਕ 2015 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਨੇ 24 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਮੁਆਫ਼ੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ 16 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਉਹ ਮੁਆਫ਼ੀ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈ।