ਸੰਤ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਖ਼ਾਲਸਾ

ਸੰਤ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਖ਼ਾਲਸਾ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਗਿਆਰਵੇਂ ਮੁਖੀ ਸਨ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਸਹੀ ਉਚਾਰਨ ਅਤੇ ਅਰਥਾਂ ਦੀ ਸੰਥਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਚੱਲਦੀ-ਫਿਰਦੀ ਸਿੱਖ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਮੁਖੀ ਬਾਬਾ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਇੱਕ ਜਥੇਦਾਰ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਰਲਗੱਡ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਟਕਸਾਲ ਦਾ ਆਪਣਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਫ਼ਰਵਰੀ 1902 ਦੱਸਦਾ ਹੈ। 1920 ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਅਖਾੜੇ ਵਿਖੇ ਉਹ ਸੰਤ ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਿਲੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾ ਲਈ ਜਿਸ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਲ ਸੀ। 1921 ਵਿੱਚ ਭਿੰਡਰਾਂ ਕਲਾਂ ਵਿਖੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜਥੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ। 15 ਫ਼ਰਵਰੀ 1930 ਨੂੰ ਸੰਤ ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਜਥੇਦਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆ ਗਈ; ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਮੁਖੀਆਂ ਦੀ ਸਾਰਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਰਹਿਣ ਦਾ ਸਮਾਂ 1930 ਤੋਂ 1969 ਦੱਸਦੀ ਹੈ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• ਬੋਪਾਰਾਏ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਥਾ, ਕੀਰਤਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਦੇ ਜਥੇ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ, ਕਸ਼ਮੀਰ, ਪਿਸ਼ਾਵਰ, ਬਨਾਰਸ, ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ, ਜਗਨਨਾਥ ਪੁਰੀ, ਰਾਮੇਸ਼ਵਰਮ, ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ, ਕਲਕੱਤਾ ਅਤੇ ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਦੌਰੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ। ਟਕਸਾਲ ਮੁਤਾਬਕ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕ ਕੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਸਜੇ। ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਦੌਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
• 1948: ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭਿੰਡਰਾਂ ਵਿਖੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਥੇ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋ ਗਏ।
• 1965: ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਬਣੇ, ਭਿੰਡਰਾਂ ਕਲਾਂ ਵਿਖੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਟਕਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦਾ ਕੋਰਸ ਕੀਤਾ (ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ)।
• 28 ਜੂਨ 1969: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਿਤਾ ਵਿਖੇ ਸਵੇਰੇ 2.10 ਵਜੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦਿਆਂ ਚਲਾਣਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਮੁਤਾਬਕ ਪਾਤਾਲਪੁਰੀ, ਸ੍ਰੀ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਸਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ (ਟਕਸਾਲ)।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਤ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਖ਼ਾਲਸਾ ਨੇ ਟਕਸਾਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਪਸ਼ੌਰਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਈਕਲ ਹਾਵਲੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ, ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣੇ: ਗਿਆਨੀ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਭਿੰਡਰਾਂ ਕਲਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਸ਼ਾਖਾ ਸੰਭਾਲੀ ਅਤੇ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮਹਿਤਾ ਸ਼ਾਖਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਮਹਿਤਾ ਵਿਖੇ ਟਕਸਾਲ ਨੇ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਬਣਾਇਆ। ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ 1977 ਵਿੱਚ ਚਲਾਣਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਥਾਪਿਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਸ਼ੁੱਧ ਉਚਾਰਨ ਅਤੇ ਅਰਥ ਸਿਖਾਉਣ ਦੇ ਢੰਗ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਦੌਰਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ, ਅਤੇ ਉਸ ਉਸਤਾਦ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਆਗੂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।