ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਟਾਈਮਲਾਈਨ

ਕੌਣ: ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇ ਸਿੱਖ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਪਰਵਾਸ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੱਕ, ਅਤੇ ਉਹ ਮੁਹਿੰਮਕਾਰ, ਕੌਂਸਲਾਂ, ਅਦਾਲਤਾਂ ਅਤੇ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

ਕੀ ਹੋਇਆ: ਮੁੱਖ ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਵੱਖਰੇ ਹਨ ਉੱਥੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਅੰਕੜਿਆਂ ਸਮੇਤ।

• 1854: ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ 19 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਤੁਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਈ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ; ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੱਖ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਮਹਾਰਾਣੀ ਜਿੰਦ ਕੌਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 1 ਅਗਸਤ 1863 ਨੂੰ ਕੇਨਸਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ (ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ)।
• 1908 ਤੋਂ 1911: ਖ਼ਾਲਸਾ ਜਥਾ 1908 ਵਿੱਚ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ 1911 ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ 1,000 ਪੌਂਡ ਦੇਣ ਮਗਰੋਂ ਪੁਟਨੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮਸਾਲਾ ਖੁੱਲ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਇਸ ਨੂੰ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ੈਫ਼ਰਡਜ਼ ਬੁਸ਼ ਦੀ ਸਿੰਕਲੇਅਰ ਰੋਡ ਉੱਤੇ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
• 1948 ਅਤੇ 1953: ਗਿਆਨੀ ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਾਗਰ 1948 ਵਿੱਚ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 1953 ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ (ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ)।
• 1959 ਤੋਂ 1966: ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਸ ਕੰਡਕਟਰ ਨੂੰ ਪੀਕ ਵਾਲੀ ਟੋਪੀ ਪਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ 1966 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਸੱਤ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਦੀ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕੌਂਸਲ 71 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 23 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਪੱਗਾਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਹੈ, ਜੋ ਡੇਵਿਡ ਬੀਥਮ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਐਂਡ ਟਰਬਨਜ਼ (1970) ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
• 1972: ਈਦੀ ਅਮੀਨ ਵੱਲੋਂ ਏਸ਼ੀਆਈਆਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇਣ ਮਗਰੋਂ ਯੂਗਾਂਡਾ ਦੇ ਲਗਭਗ 27,200 ਏਸ਼ੀਆਈ ਯੂਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ (ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ)।
• 4 ਜੂਨ 1976: 18 ਸਾਲ ਦੇ ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਚੱਗਰ ਨੂੰ ਸਾਊਥਾਲ ਵਿੱਚ ਛੁਰਾ ਮਾਰ ਕੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੋਜਕਾਰ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਬਲੈਂਡ ਮੁਤਾਬਕ ਦੋ ਗੋਰੇ ਟੀਨੇਜਰਾਂ ਨੂੰ 1977 ਵਿੱਚ ਗ਼ੈਰ-ਇਰਾਦਤਨ ਕਤਲ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾ ਕੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੱਜ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਸਲੀ ਮਨੋਰਥ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਬਲੈਂਡ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਊਥਾਲ ਯੂਥ ਮੂਵਮੈਂਟ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਣ ਗਈ।
• ਨਵੰਬਰ 1976: ਐੱਮਪੀ ਸਿਡਨੀ ਬਿਡਵੈੱਲ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆਂਦਾ ਬਿੱਲ 16 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ 40 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 11 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਤੀਜੀ ਰੀਡਿੰਗ ਪਾਸ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਮੋਟਰ-ਸਾਈਕਲ ਕਰੈਸ਼-ਹੈਲਮਟਸ (ਧਾਰਮਿਕ ਛੋਟ) ਐਕਟ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ (ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਸੋਸਾਇਟੀ)।
• 23 ਅਪ੍ਰੈਲ 1979: ਸਾਊਥਾਲ ਯੂਥ ਮੂਵਮੈਂਟ ਸਾਊਥਾਲ ਟਾਊਨ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਰੰਟ ਦੀ ਚੋਣ ਮੀਟਿੰਗ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੀ ਹੈ (ਬਲੈਂਡ)।
• 24 ਮਾਰਚ 1983: ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਲਾਰਡਜ਼ ਮੈਂਡਲਾ ਬਨਾਮ ਡੌਵਲ ਲੀ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਫ਼ੈਸਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੇਸ ਰਿਲੇਸ਼ਨਜ਼ ਐਕਟ 1976 ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਿੱਖ ਇੱਕ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਹਨ; ਲਾਰਡ ਡੈਨਿੰਗ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਕੋਰਟ ਆਫ਼ ਅਪੀਲ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਉਲਟ ਫ਼ੈਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਬਰਮਿੰਘਮ ਦੇ ਪਾਰਕ ਗਰੋਵ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਦਸਤਾਰ ਛੱਡਣ ਅਤੇ ਕੇਸ ਕਟਵਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਸੀ (ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ)।
• 1992 ਅਤੇ 1999: ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਖਾਬੜਾ ਈਲਿੰਗ ਸਾਊਥਾਲ ਤੋਂ ਚੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਸਿੱਖ ਐੱਮਪੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਤਰਸੇਮ ਕਿੰਗ ਬੈਰਨ ਕਿੰਗ ਆਫ਼ ਵੈਸਟ ਬ੍ਰੌਮਿਚ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਸਿੱਖ ਪੀਅਰ ਹਨ (ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ)।
• 2021: ਆਫ਼ਿਸ ਫ਼ਾਰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੈਟਿਸਟਿਕਸ ਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਵੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ 525,865 ਸਿੱਖ ਗਿਣੇ, ਜੋ ਆਬਾਦੀ ਦਾ 0.9 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਨ; ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਇੰਗਲੈਂਡ ਲਈ 520,092, ਵੇਲਜ਼ ਲਈ 4,048 ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਯੂਕੇ ਲਈ 535,517 ਦੱਸਦਾ ਹੈ।

ਕਿੱਥੇ: ਇੰਗਲੈਂਡ: ਲੰਡਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੁਟਨੀ, ਸ਼ੈਫ਼ਰਡਜ਼ ਬੁਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਊਥਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਫਿਰ ਮੈਨਚੈਸਟਰ ਅਤੇ ਬਰਮਿੰਘਮ, ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ।

ਇਹ ਅਹਿਮ ਕਿਉਂ ਸੀ: ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪੱਗ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦਾ ਹੱਕ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕੌਂਸਲ ਤੋਂ, ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਤੋਂ ਅਤੇ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਲਾਰਡਜ਼ ਤੋਂ ਜਿੱਤਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਮੈਂਡਲਾ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਰੇਸ ਰਿਲੇਸ਼ਨਜ਼ ਐਕਟ ਦੀ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ।