ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਆਕਰਣ, ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪਾਠ ਦਾ ਵਿਆਕਰਣ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਸ ਜਿਲਦਾਂ ਵਿੱਚ ਟੀਕਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਰਪਣ ਅੱਜ ਵੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਹਾਇਕ ਗ੍ਰੰਥ ਹਨ। ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 16 ਫ਼ਰਵਰੀ 1892 ਨੂੰ ਅਣਵੰਡੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿਆਲਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਫੱਤੇਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਨੱਥੂ ਰਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹੀਰਾਨੰਦ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਦੁਕਾਨ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਪਸਰੂਰ ਦੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1906 ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਿਆ ਅਤੇ ਨਾਂ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਰੱਖ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗੌਰਮਿੰਟ ਕਾਲਜ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 1917: ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ।
• 1921: ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਜੁਆਇੰਟ ਸਕੱਤਰ।
• 1922 ਅਤੇ 1924: ਗੁਰੂ ਕਾ ਬਾਗ਼ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਅਤੇ ਜੈਤੋ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਦੌਰਾਨ ਜੇਲ੍ਹ ਗਏ।
• 1929 ਤੋਂ 1952: ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਸੇਵਾ-ਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸ਼ਹੀਦ ਸਿੱਖ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਗੁਰਮਤਿ ਕਾਲਜ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
• 1932: ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਆਕਰਣ ਛਪਿਆ।
• 1962 ਤੋਂ 1964: ਦਰਪਣ ਦੀਆਂ ਦਸ ਜਿਲਦਾਂ ਛਪੀਆਂ। ਆਲ ਅਬਾਊਟ ਸਿੱਖਸ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ 1957 ਤੋਂ 1961 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਿਖੀਆਂ।
• 1971: ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਡਾਕਟਰ ਆਫ਼ ਲਿਟਰੇਚਰ ਦੀ ਆਨਰੇਰੀ ਡਿਗਰੀ।
• 29 ਅਕਤੂਬਰ 1977: ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਪਾਰਕਿਨਸਨ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਨਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ: ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ 1927 ਤੋਂ 1977 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਛਪੀਆਂ ਲਗਭਗ 50 ਰਚਨਾਵਾਂ ਗਿਣਦਾ ਹੈ; ਆਲ ਅਬਾਊਟ ਸਿੱਖਸ 30 ਕਿਤਾਬਾਂ ਗਿਣਦਾ ਹੈ, ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ। ਆਲ ਅਬਾਊਟ ਸਿੱਖਸ ਮੁਤਾਬਕ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਆਕਰਣ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਬੋਲੀ ਸਮਝਣ ਲਈ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਆਖਿਆ ਇਸ ਦੇ ਅਸੂਲਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਕਿ ਨਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਦੀਆਂ ਲਗਾਂ-ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਕਿਵੇਂ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਜਾਣ। ਦਰਪਣ ਬਾਰੇ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਔਖੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਆਕਰਣ ਲਈ ਕੀਤਾ, ਪਟਿਆਲਾ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਰਿਆਸਤੀ ਯੂਨੀਅਨ (ਪੈਪਸੂ) ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1952 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ 1970 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਈਫ਼ ਫ਼ੈਲੋਸ਼ਿਪ ਦਿੱਤੀ।

ਕਿਸ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਸਿੱਖ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਵਿਆਕਰਣ ਅਤੇ ਸਰਲ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਤੁਕ-ਦਰ-ਤੁਕ ਟੀਕਾ ਦੇਣ ਲਈ। ਆਲ ਅਬਾਊਟ ਸਿੱਖਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਰਲੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਆਖਦਾ ਹੈ।