ਸਰ ਨੈਵਿਲ ਬੋਲਜ਼ ਚੈਂਬਰਲੇਨ

ਸਰ ਨੈਵਿਲ ਬੋਲਜ਼ ਚੈਂਬਰਲੇਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਆਰਮੀ ਦਾ ਅਫ਼ਸਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ 1849 ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ ਜੰਗ ਲੜੀ, ਫਿਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਉੱਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਫ਼ੋਰਸ ਦੀ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲੀ, ਅਤੇ ਫ਼ੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਸੇ ਨਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਾਲ ਰਲਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 10 ਜਨਵਰੀ 1820 ਨੂੰ ਰੀਓ ਦ ਜਨੇਰੋ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 24 ਫ਼ਰਵਰੀ 1837 ਨੂੰ ਉਹ ਬੰਗਾਲ ਨੇਟਿਵ ਇਨਫ਼ੈਂਟਰੀ ਵਿੱਚ ਐਨਸਾਈਨ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆ। ਪਹਿਲੀ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ 1843 ਵਿੱਚ ਗਵਾਲੀਅਰ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਮਹਾਰਾਜਪੁਰ ਵਿੱਚ ਲੜਿਆ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• ਜਨਵਰੀ ਅਤੇ ਫ਼ਰਵਰੀ 1849: ਦੂਜੀ ਐਂਗਲੋ-ਸਿੱਖ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਚਿਲੀਆਂਵਾਲਾ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਲੜਿਆ। ਮਈ 1849 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਰਹਿੰਦ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਐਡਜੂਟੈਂਟ-ਜਨਰਲ ਬਣਿਆ, ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰੇਵੇਟ ਮੇਜਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
• 1850 ਤੋਂ 1852: ਪੰਜਾਬ ਮਿਲਟਰੀ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਕਮਾਂਡੈਂਟ, ਫਿਰ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮਿਲਟਰੀ ਸਕੱਤਰ।
• 1854: ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ-ਕਰਨਲ ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਦੇ ਰੁਤਬੇ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਫ਼ਰਾਂਟੀਅਰ ਫ਼ੋਰਸ ਦੀ ਕਮਾਨ ਮਿਲੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਰਹੱਦੀ ਕਬੀਲਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਈ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1858 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਕਮਾਨ ਉੱਤੇ ਮੁੜ ਲਾਇਆ ਗਿਆ।
• 1857: ਇੰਡੀਅਨ ਆਰਮੀ ਦਾ ਐਡਜੂਟੈਂਟ-ਜਨਰਲ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਦੌਰਾਨ ਸਖ਼ਤ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਇਆ। 11 ਨਵੰਬਰ 1857 ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਪੈਨੀਅਨ ਆਫ਼ ਦ ਬਾਥ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ 27 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਕਰਨਲ ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀ ਮਿਲੀ।
• 1863: ਉਮਬੇਲਾ (ਅੰਬੇਲਾ) ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲੀ ਅਤੇ ਮੁੜ ਸਖ਼ਤ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਇਆ। 1863 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਈਟ ਕਮਾਂਡਰ ਆਫ਼ ਦ ਬਾਥ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ 1864 ਵਿੱਚ ਮੇਜਰ-ਜਨਰਲ।
• 1876 ਤੋਂ 1881: ਮਦਰਾਸ ਆਰਮੀ ਦਾ ਕਮਾਂਡਰ-ਇਨ-ਚੀਫ਼। 1878 ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅਮੀਰ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਦੂਜੀ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਜੰਗ ਛਿੜੀ।
• 25 ਅਪ੍ਰੈਲ 1900: ਫ਼ੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਵਜੋਂ ਤਰੱਕੀ ਮਿਲੀ। 18 ਫ਼ਰਵਰੀ 1902 ਨੂੰ ਹੈਂਪਸ਼ਾਇਰ ਦੇ ਲਾਰਡਜ਼ਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ।

ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਕਰਕੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੈਂਬਰਲੇਨ ਨੂੰ ਸਰਹੱਦੀ ਫ਼ੌਜੀ ਅਤੇ ਫ਼ੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ ਜੋ ਚਿਲੀਆਂਵਾਲਾ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ ਲੜੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਟੀਅਰ ਫ਼ੋਰਸ ਦੀ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ 29 ਮਾਰਚ 1849 ਨੂੰ, ਗੁਜਰਾਤ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਲਿਆ।