ਇਸ਼ਤਿਆਕ ਅਹਿਮਦ

ਇਸ਼ਤਿਆਕ ਅਹਿਮਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ-ਸਵੀਡਿਸ਼ ਸਿਆਸੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹਨ ਅਤੇ ਦ ਪੰਜਾਬ ਬਲੱਡਿਡ, ਪਾਰਟੀਸ਼ਨਡ ਐਂਡ ਕਲੀਂਜ਼ਡ ਦੇ ਲੇਖਕ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 1947 ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਫ਼ਰਵਰੀ 1947 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1986 ਵਿੱਚ ਸਟਾਕਹੋਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਿਆਸੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੀਐੱਚਡੀ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1987 ਤੋਂ 2007 ਤੱਕ ਸਟਾਕਹੋਮ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਐਮਰੀਟਸ ਹਨ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਦੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰਹੇ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਿਟਿੰਗ ਅਹੁਦਿਆਂ ਉੱਤੇ (ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ)।

ਕਿਤਾਬ। ਇਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਿਰਲੇਖ ਦ ਪੰਜਾਬ ਬਲੱਡਿਡ, ਪਾਰਟੀਸ਼ਨਡ ਐਂਡ ਕਲੀਂਜ਼ਡ: ਅਨਰੈਵਲਿੰਗ ਦ 1947 ਟ੍ਰੈਜਿਡੀ ਥਰੂ ਸੀਕ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਿਪੋਰਟਸ ਐਂਡ ਫ਼ਰਸਟ-ਪਰਸਨ ਅਕਾਊਂਟਸ ਹੈ। ਰੂਪਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 2011 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਆਕਸਫ਼ੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਛਾਪਿਆ। ਸਮੀਖਿਅਕ ਲਗਭਗ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਖੋਜ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਦੋਵਾਂ ਪੰਜਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਬਚੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ 1990ਵਿਆਂ ਅਤੇ 2000 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ (ਦ ਸਟੇਟਸਮੈਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਨੇਵਿਲ), ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਗਵਰਨਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪੰਦਰਵਾੜਾ ਰਿਪੋਰਟਾਂ, ਦੇ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ (ਕਾਫ਼ਿਲਾ ਵਿੱਚ ਅਜੈ ਭਾਰਦਵਾਜ)। ਬਿਰਤਾਂਤ 1945 ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਦਸੰਬਰ 1947 ਤੱਕ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੀ ਦਲੀਲ। ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਹਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਦਿਆਂ ਹਿਮਾਦਰੀ ਬੈਨਰਜੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਹਿਮਦ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵੰਡ ਨੂੰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਨਸਲੀ ਸਫ਼ਾਇਆ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਰਿੰਦਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਵਰਤ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੇਗਾਨਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਿ ਉਹ ਤਿੰਨਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ ਦੇਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਦਵਾਜ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਪੀੜਤ ਬਨਾਮ ਹਮਲਾਵਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਨੇਵਿਲ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਤਾਬ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਦੇ ਹਿੰਸਾ ਬਾਰੇ ਬਿਆਨ, ਅਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਜਥੇਬੰਦ ਹਿੰਸਾ ਦਰਜ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੈਮਾਨਾ 90 ਲੱਖ ਤੋਂ 1 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਉਜੜਨਾ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 10 ਲੱਖ ਮੌਤਾਂ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ। ਡਾਅਨ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਅਲੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ "ਬਹੁਤ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਖੋਜਿਆ ਹੋਇਆ" ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੇਸ਼ਕੀਮਤੀ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਇਤਿਹਾਸ ਕਿਹਾ, ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਜਮਾਤੀ ਰੰਜਿਸ਼ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਫਰੋਲਦੀ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਲਿਟਰੇਰੀ ਫ਼ੈਸਟੀਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਾਨ-ਫ਼ਿਕਸ਼ਨ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ (ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ)। ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਜਿਨਾਹ ਬਾਰੇ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ; ਆਪਣੀ 2020 ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਨਾਹ ਲਗਾਤਾਰ ਇਹੀ ਮੰਨਦੇ ਰਹੇ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਇੱਕ ਕੌਮ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦੇ, ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਵਿਦਵਾਨ ਵੰਡ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤੋਂ ਜਿਨਾਹ ਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚੋਣਵੇਂ ਹਨ (ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ)।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 1986: ਸਟਾਕਹੋਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੀਐੱਚਡੀ।
• 1990ਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ: ਬਚੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ (ਬੈਨਰਜੀ ਮੁਤਾਬਕ 1992 ਤੋਂ)।
• 2011 ਅਤੇ 2012: ਕਿਤਾਬ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਛਪਦੀ ਹੈ।
• 2013: ਕਰਾਚੀ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਲਿਟਰੇਰੀ ਫ਼ੈਸਟੀਵਲਾਂ ਦੇ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਦੇ ਹਨ।