ਗਿਆਨੀ ਹਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਹੁਡਿਆਰਾ

ਗਿਆਨੀ ਹਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਹੁਡਿਆਰਾ ਅਕਾਲੀ ਆਗੂ ਸਨ ਜੋ ਸੰਤ ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ, 1955 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਅਤੇ 1961 ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ, ਅਤੇ ਮਈ 1967 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸ਼ਖ਼ਸ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਵਜ਼ਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਵੱਖਰੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 1955: ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬਾ ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਮੁਤਾਬਕ ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ, ਗਿਆਨੀ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸੀਨੀਅਰ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਹਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਹੁਡਿਆਰਾ ਜੂਨੀਅਰ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 11 ਮਈ 1955 ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਮੋਰਚੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ। ਕਿਤਾਬ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਤੀਫ਼ਾ, ਜੋ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਅਚਾਨਕ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਕਰਕੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
• 23 ਮਈ 1960: ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਸਿੱਖ ਸਟਰੱਗਲਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਰਾਤ ਲਗਭਗ 500 ਅਕਾਲੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਪਰ ਸੰਤ ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ, ਹੁਡਿਆਰਾ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਉਮਰਾਨੰਗਲ ਸਮੇਤ ਸਿਖਰਲੇ ਆਗੂ ਬਚ ਨਿਕਲੇ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
• ਅਗਸਤ 1961: ਇਹੀ ਕਿਤਾਬ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ, ਜੋ 15 ਅਗਸਤ 1961 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਹੁਡਿਆਰਾ ਨੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸੰਤ ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵੀਂ ਅਗਵਾਈ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
• 8 ਜੁਲਾਈ 1962: ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ ਜਦੋਂ ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅਕਾਲੀ ਵਰਕਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਤੋਂ ਲਛਮਣ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਉਮਰਾਨੰਗਲ ਨੂੰ ਕਢਵਾ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਸੰਤ ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ ਹੁਡਿਆਰਾ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਵਾਕਆਊਟ ਕਰ ਗਏ ਅਤੇ 22 ਜੁਲਾਈ 1962 ਨੂੰ ਮੁੱਲਾਂਪੁਰ ਵਿਖੇ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਸੱਦ ਲਈ।
• 26 ਮਈ 1967: ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਮੁਤਾਬਕ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਵਜ਼ਾਰਤ ਵਿਰੁੱਧ ਬੇਭਰੋਸਗੀ ਮਤੇ ਦੀ ਵੋਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹੁਡਿਆਰਾ ਅਤੇ ਲਛਮਣ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ। ਵਜ਼ਾਰਤ ਮਤੇ ਤੋਂ ਬਚ ਗਈ, ਪਰ ਹੁਡਿਆਰਾ ਨੇ ਉਸੇ ਦਿਨ ਵੱਖਰਾ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਇਸ ਸਫ਼ੇ ਲਈ ਵੇਖੇ ਗਏ ਸਰੋਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਜਾਂ ਚਲਾਣੇ ਦੀ ਕੋਈ ਤਰੀਕ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਰੀਅਰ ਕਿਵੇਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ।