ਮਈ 2025 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਟੱਕਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਉੱਤੇ ਇਸ ਦੀ ਮਾਰ

ਕੌਣ: ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜਾਂ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ: ਭਾਰਤੀ ਪਾਸੇ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ, ਪਠਾਨਕੋਟ, ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ, ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਅਤੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ। ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ, ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਕੀ ਹੋਇਆ: 22 ਅਪ੍ਰੈਲ 2025 ਨੂੰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪਹਿਲਗਾਮ ਵਿੱਚ ਬੰਦੂਕਧਾਰੀਆਂ ਨੇ 26 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੈਲਾਨੀ ਸਨ। 23 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਿੰਧੂ ਜਲ ਸੰਧੀ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਟਾਰੀ ਦੀ ਇੰਟੈਗਰੇਟਿਡ ਚੈੱਕ ਪੋਸਟ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰਕ ਵੀਜ਼ੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। 7 ਮਈ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੇਠਲੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਨੌਂ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਉੱਤੇ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਨ: ਮੁਰੀਦਕੇ, ਬਹਾਵਲਪੁਰ, ਸ਼ਕਰਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਸਿਆਲਕੋਟ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤੋਇਬਾ ਅਤੇ ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ ਦੇ ਕੈਂਪ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਸਜਿਦਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣੇ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 31 ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੱਸੀ। ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਿਰ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਾਰ ਦਿਨ ਡਰੋਨ ਅਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ।

9 ਮਈ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਸਿਸਟਮ ਵੱਲੋਂ ਡੇਗੇ ਗਏ ਇੱਕ ਡਰੋਨ ਦਾ ਮਲਬਾ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਛਾਉਣੀ ਨੇੜੇ ਖਾਈ ਫੇਮੇ ਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘਰ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ, ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਜੀਅ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ। ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਦੀ 12 ਮਈ ਨੂੰ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਲਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਸਤ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। 10 ਮਈ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਲਗਭਗ 5 ਵਜੇ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਖਾਸਾ ਛਾਉਣੀ ਉੱਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਡਰੋਨ ਡੇਗ ਦਿੱਤੇ, ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਤੀਜੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸੀ। ਉਸੇ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਸਾਰੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ। 12 ਮਈ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਛੇ ਸਰਹੱਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਬੰਦ ਰਹੇ ਅਤੇ 23 ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਰੱਦ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ।

ਕਿੱਥੇ: ਪਠਾਨਕੋਟ ਤੋਂ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਰਹੱਦ, ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਅਟਾਰੀ ਕ੍ਰਾਸਿੰਗ, ਅਤੇ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਉਹ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨ ਜੋ ਲਾਂਘੇ ਰਾਹੀਂ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਅਹਿਮ ਕਿਉਂ ਸੀ: ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘਾ 7 ਮਈ 2025 ਤੋਂ ਮੁਅੱਤਲ ਹੈ। 31 ਜੁਲਾਈ 2026 ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹਾਲਾਤ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਹੀ ਰੱਖਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸਿੱਖ ਜਥੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਹਾੜੇ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਬਰਸੀ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਹੀਂ ਗਏ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੀਜ਼ੇ ਰੱਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਛੋਟ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਲਗਭਗ 20 ਮਈ ਨੂੰ ਛਪੀ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਸੁਮੇਰ ਇਵਾਨ ਡੀਕੁੰਹਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਤੋਪਾਂ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਹੈੱਡ ਗ੍ਰੰਥੀ ਗਿਆਨੀ ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ "ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਝੂਠ" ਕਿਹਾ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧਾਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਲਾਈਟਾਂ ਬੰਦ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ। 6 ਜੂਨ 2025 ਨੂੰ ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੇ ਮਾਰਚ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਦਿਆਂ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਕੰਵਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਜੰਗ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ।