ਬਾਬਾ ਆਲਾ ਸਿੰਘ

ਬਾਬਾ ਆਲਾ ਸਿੰਘ ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਬਾਨੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1691 ਵਿੱਚ ਫੂਲ ਵਿਖੇ, ਅਜੋਕੇ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ, ਭਾਈ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਤੀਜੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਦਾ ਬਾਬਾ ਫੂਲ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਚਾਚੇ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਜਾਣ ਕੇ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ। ਆਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ 1732 ਵਿੱਚ ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਪਾਹੁਲ ਲਈ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 1722. 1716 ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸਾਥੀਆਂ ਦਾ ਜਥਾ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 30 ਪਿੰਡਾਂ ਸਮੇਤ ਬਰਨਾਲੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮੁੱਖ ਟਿਕਾਣਾ ਬਣਾਇਆ।
• 1731. ਰਾਇਕੋਟ ਦੇ ਰਾਇ ਕੱਲ੍ਹਾ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।
• 1745 ਤੋਂ 1748. ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਮੁਗ਼ਲ ਗਵਰਨਰ ਅਲੀ ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਨ ਰੁਹੇਲਾ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਫ਼ਰਵਰੀ 1748 ਵਿੱਚ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਦੁਰਾਨੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਉੱਤੇ ਗਵਰਨਰ ਨੱਠ ਨਾ ਗਿਆ। 11 ਮਾਰਚ 1748 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਨੂਪੁਰ ਵਿਖੇ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ, ਦੁਰਾਨੀ ਦੀ ਰਸਦ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਊਠ ਤੇ ਘੋੜੇ ਖੋਹ ਲਏ।
• 1760 ਤੋਂ 1761. 1760 ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ 726 ਪਿੰਡ ਸਨ। 1761 ਵਿੱਚ ਪਾਣੀਪਤ ਵਿਖੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਮਰਾਠਾ ਕੈਂਪ ਨੂੰ ਅਨਾਜ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। 29 ਮਾਰਚ 1761 ਨੂੰ ਦੁਰਾਨੀ ਨੇ ਲਿਖਤੀ ਫ਼ਰਮਾਨ ਜਾਰੀ ਕਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ।
• ਫ਼ਰਵਰੀ 1762. ਉਹ ਵੱਡੇ ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਵਿੱਚ ਨਿਰਪੱਖ ਰਹੇ। ਸਜ਼ਾ ਵਜੋਂ ਦੁਰਾਨੀ ਨੇ ਬਰਨਾਲੇ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਆਲਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿਖੇ ਰਿਹਾਈ ਲਈ 1.25 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਫਿਰ 5 ਲੱਖ ਹੋਰ ਭਰਨੇ ਪਏ।
• 1763. ਸਨੌਰ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਥਾਂ ਕਿਲ੍ਹਾ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੱਕਾ ਟਿਕਾਣਾ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਗਰੋਂ ਵਧ ਕੇ ਪਟਿਆਲਾ ਬਣਿਆ।
• 1764 ਤੋਂ 1765. 1764 ਵਿੱਚ ਸਰਹਿੰਦ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ। 1765 ਵਿੱਚ ਦੁਰਾਨੀ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਦੁਰਾਨੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਹਿੰਦ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਪੱਕਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦੁਰਾਨੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਵੀ ਦਿੱਤਾ, ਖ਼ਿਲਅਤ, ਨਗਾਰੇ ਅਤੇ ਝੰਡੇ ਸਮੇਤ।
• 7 ਅਗਸਤ 1765. ਪਟਿਆਲੇ ਵਿੱਚ ਚਲਾਣਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਸਕਾਰ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨੇ ਪੁੱਤਰ, ਭੀਮਾ ਸਿੰਘ, ਸਰਦੂਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਲਾਲ ਸਿੰਘ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਆਸਤ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਫੂਲਕੀਆਂ ਸਰਦਾਰ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਘਰਾਣਾ ਪਟਿਆਲਾ ਦਾ ਰਿਆਸਤੀ ਘਰਾਣਾ ਬਣਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਅਤੇ ਸਰਹਿੰਦ ਵਿਖੇ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਫ਼ਗਾਨ ਹਮਲਾਵਰ ਦੇ ਲਿਖਤੀ ਫ਼ਰਮਾਨ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਵੀ ਸਾਂਭੀ ਅਤੇ 1762 ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹੇ।