ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ

ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮਸੇਵਕ ਸੰਘ (ਆਰਐੱਸਐੱਸ) ਦੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਹੈ। ਦ ਕੈਰਾਵੈਨ ਮੁਤਾਬਕ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 1985 ਵਿੱਚ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਕਟ ਦੇ ਸਿਖਰ ਵੇਲੇ, ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ; ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਇਸ ਦੇ ਬਣਨ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ 1986 ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਦ ਕੈਰਾਵੈਨ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਅਸਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਫੈਲਾਉਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ।

ਇਸ ਦੇ ਆਗੂ: ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਬਾਨੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਚਿਰੰਜੀਵ ਸਿੰਘ, ਫਿਰ ਰੁਲਦਾ ਸਿੰਘ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 2009 ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ। ਦ ਕੈਰਾਵੈਨ ਰੁਲਦਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸੰਗਤ ਦਾ ਮੁਖੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਇਕਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੂਚੀ ਕੌਮੀ ਅਤੇ ਸੂਬਾ ਪੱਧਰ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਰਲਾ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।

ਇਸ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ

ਦ ਕੈਰਾਵੈਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਚੇ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਸਿੱਖ “ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਸਮਝਦੇ ਸਨ” ਅਤੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ “ਸਾਜ਼ਿਸ਼” ਨੇ ਵੱਖਰੀ ਸਿੱਖ ਪਛਾਣ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। 1997 ਵਿੱਚ ਬੀਜੇਪੀ-ਅਕਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਗਤ ਨੇ ਰਾਮ ਦਾ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਖ਼ਾਲਸੇ ਦੀ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਾਲਾ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਦੌਰਾਨ 300 ਸਾਧੂਆਂ ਦਾ ਮਾਰਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੱਕ ਕਢਵਾਇਆ। ਦਸੰਬਰ 2002 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 23 ਜੁਲਾਈ 2004: ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਇਸ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਨੂੰ “ਸਿੱਖਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਡੂੰਘੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼” ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦ ਕੈਰਾਵੈਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸੰਗਤ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ 400ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੰਥ ਵਿਰੋਧੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਤੇ ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਦੇ ਸਿੱਖ ਵਿੰਗ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਨਾ ਕਰਨ। ਦ ਕੈਰਾਵੈਨ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਗਤ ਨੇ ਕਈ ਸਾਲ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ।
• 28 ਜੁਲਾਈ 2009: ਰੁਲਦਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਉੱਤੇ ਗੋਲੀ ਮਾਰੀ ਗਈ ਅਤੇ 18 ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਦਸੰਬਰ 2010 ਵਿੱਚ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਮੂਲ ਦੇ ਚਾਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬੰਦੇ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚੱਲੇਗਾ, ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਬੱਬਰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਨੇ ਇਹ ਕਤਲ ਇਸ ਲਈ ਘੜਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧੜੇ ਉੱਤੇ ਸਿੱਖ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਖੋਰਾ ਲਾਉਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਛਪੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
• 23 ਅਕਤੂਬਰ 2017: ਜਥੇਦਾਰ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ 2004 ਦੇ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ 350ਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਸਬੰਧੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 25 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸੰਗਤ ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਮੁਖੀ ਮੋਹਨ ਭਾਗਵਤ ਨੇ ਬੋਲਣਾ ਸੀ। ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ ਨੇ ਸੰਗਤ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਆਮ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁਸਪੈਠ ਕਰਨ ਦੀ ਚਾਲ ਕਿਹਾ।
• ਅਕਤੂਬਰ 2019: ਦ ਕੈਰਾਵੈਨ ਮੁਤਾਬਕ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਨੇ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਿਆਂ ਸੰਗਤ ਬਾਰੇ ਮੁੜ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ।

ਅੱਜ ਦੀ ਹਾਲਤ

ਦ ਕੈਰਾਵੈਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ ਕਿ ਸੰਗਤ ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦਬ ਕੇ ਰਹੀ ਅਤੇ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਮੁੜ ਚਲਾ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੋਹਨ ਭਾਗਵਤ ਸਿੱਧੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈਣ ਲੱਗੇ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ 450 ਇਕਾਈਆਂ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਛਪੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ 2004 ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।