ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ
ਕੇ.ਐੱਸ. ਸੁਦਰਸ਼ਨ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮਸੇਵਕ ਸੰਘ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਮੁਖੀ, 2000 ਤੋਂ 2009, ਜਿਸ ਦੇ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨੇ ਪੰਥ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਿੱਖ ਹਿੰਦੂ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ 2004 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਵਿਰੁੱਧ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਜਾਰੀ ਹੋਇਆ।
ਕੁੱਪਹੱਲੀ ਸੀਤਾਰਾਮੱਈਆ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮਸੇਵਕ ਸੰਘ (ਆਰਐੱਸਐੱਸ) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਵੱਲ ਸੇਧਿਤ ਆਪਣਾ ਵਿੰਗ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ, ਚਲਾਉਂਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 18 ਜੂਨ 1931 ਨੂੰ ਰਾਏਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਕੁੱਪਹੱਲੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਕੰਨੜ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਜਬਲਪੁਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ। ਉਹ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦੀ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, 1954 ਵਿੱਚ ਫ਼ੁੱਲ-ਟਾਈਮ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਬਣਿਆ, 1964 ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਅਤੇ 1990 ਵਿੱਚ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦਾ ਜੁਆਇੰਟ ਜਨਰਲ ਸੈਕਟਰੀ ਬਣਿਆ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- ਮਾਰਚ 2000: ਰਾਜੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਿਹਤ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹਟਣ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਸਰਸੰਘਚਾਲਕ, ਯਾਨੀ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਬਣਿਆ। ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲੇ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਐੱਚ.ਵੀ. ਸ਼ੇਸ਼ਾਦਰੀ ਦੀ ਥਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
- 2000 ਤੋਂ 2001: ਦ ਵਾਇਰ ਵੱਲੋਂ ਮੁੜ ਛਾਪੇ ਗਏ ਕਰਨ ਥਾਪਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ “ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਮੁਤਾਬਕ ਹਿੰਦੂ ਹੈ”, ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਈਸਾਈ ਬਾਹਰਲੇ ਨਹੀਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁਰਖੇ ਹਿੰਦੂ ਸਨ, ਅਤੇ ਕਿ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਮੀਖਿਆ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
- ਲਗਭਗ 2001: ਦ ਕਵਿੰਟ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵੇਦਾਂਤੀ ਨੇ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਿੱਖ ਹਿੰਦੂ ਹਨ, ਜਿਸ ਬਿਆਨ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ। ਦ ਕਵਿੰਟ ਨਾ ਉਸ ਦੇ ਅਸਲ ਸ਼ਬਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਨਾ ਤਾਰੀਖ਼।
- 2000 ਤੋਂ 2005: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਟਕਰਾਅ ਰਿਹਾ। ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਵਾਜਪਾਈ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਸਮਝਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਅਰਥਚਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਉਦੋਂ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ 2005 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਵਾਜਪਾਈ ਅਤੇ ਐੱਲ.ਕੇ. ਅਡਵਾਨੀ ਨੌਜਵਾਨ ਆਗੂਆਂ ਲਈ ਪਾਸੇ ਹੋ ਜਾਣ।
- 23 ਜੁਲਾਈ 2004: ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਵਿਰੁੱਧ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਡੂੰਘੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ 400ਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਬਾਰੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਦ ਕੈਰਾਵੈਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ ਕਿ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਪੰਥ ਵਿਰੋਧੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।
- 21 ਮਾਰਚ 2009: ਉਹ ਸਿਹਤ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੋਹਨ ਭਾਗਵਤ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਆਏ। 15 ਸਤੰਬਰ 2012 ਨੂੰ ਰਾਏਪੁਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਨਾਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਕਿਸ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ਼ ਲਈ, ਅਤੇ ਪੰਥ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਿਆਨ ਲਈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਹਿੰਦੂ ਹਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਵਿਰੁੱਧ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ।
ਸਰੋਤ
- K. S. Sudarshan, Wikipedia (dates, career and the 2005 remarks about Vajpayee and Advani). en.wikipedia.org
- Atal Bihari Vajpayee thought K.S. Sudarshan was too conservative to be good as RSS head, ThePrint. theprint.in
- Full Text | Constitution, Majority, BJP: What an RSS Chief Told Karan Thapar Decades Ago, The Wire, 17 December 2024. m.thewire.in
- Former Akal Takht jathedar Joginder Singh Vedanti passes away, The Quint. thequint.com
- Akal Takht boycotts RSS affiliate's event, The Tribune. tribuneindia.com
- The Akal Takht's call to ban RSS reiterates Sikhism's long resistance to a Hindu Rashtra, The Caravan. caravanmagazine.in