ਵਿਲੀਅਮ ਹੌਡਸਨ

ਵਿਲੀਅਮ ਸਟੀਫ਼ਨ ਰੇਕਸ ਹੌਡਸਨ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਅਫ਼ਸਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ 19 ਮਾਰਚ 1821 ਨੂੰ ਗਲੌਸਟਰ ਨੇੜੇ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਅੰਗਰੇਜ਼-ਸਿੱਖ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਲੜਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ 1849 ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ 1846 ਤੋਂ ਕੋਰ ਆਫ਼ ਗਾਈਡਜ਼ ਨੂੰ ਜਥੇਬੰਦ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1852 ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲੀ। 1855 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਠਾਣ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਦੇ ਫ਼ੰਡਾਂ ਬਾਰੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਦੋਸ਼ ਲੱਗੇ। ਲਾਰਡ ਡਲਹੌਜ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਵਲ ਡਿਊਟੀਆਂ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਵਾਲੇ ਪਰ ਬੇਤਰਤੀਬੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਪਾਏ ਗਏ (ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ)।

ਹੌਡਸਨ ਹੌਰਸ

1857 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 2,000 ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ-ਨਿਯਮਿਤ ਘੋੜਸਵਾਰ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਭਰਤੀ ਹੋਏ ਜਵਾਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲਾਹੌਰ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਆਏ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਠ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ, ਪੰਜਾਬੀ ਮੁਸਲਮਾਨ, ਪਠਾਣ, ਡੋਗਰੇ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਬੰਦੇ ਸਨ (ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਬਾਰੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ)। ਇਹ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਅੱਜ ਵੀ ਇੰਡੀਅਨ ਆਰਮੀ ਦੀ 4 ਹੌਰਸ ਵਜੋਂ ਕਾਇਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਿੱਖ ਸਕੁਐਡਰਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਡੋਗਰਾ ਸਕੁਐਡਰਨ ਹਨ।

ਦਿੱਲੀ

ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਲੀ ਮੁੜ ਹਥਿਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿਸ ਦੇ 20 ਸਤੰਬਰ 1857 ਨੂੰ ਕਬਜ਼ੇ ਹੇਠ ਆਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਹੌਡਸਨ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੋਲੀ ਨਾਲ ਹੁਮਾਯੂੰ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਜ਼ਫ਼ਰ ਦਾ ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ ਲਿਆ, ਇਸ ਵਾਅਦੇ ਉੱਤੇ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਬਖ਼ਸ਼ੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਸ ਨੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਮਿਰਜ਼ਾ ਮੁਗ਼ਲ ਅਤੇ ਮਿਰਜ਼ਾ ਖ਼ਿਜ਼ਰ ਸੁਲਤਾਨ ਅਤੇ ਪੋਤੇ ਮਿਰਜ਼ਾ ਅਬੂ ਬਕਰ ਨੂੰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨੇੜਿਓਂ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਖ਼ੂਨੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ (ਬਲੱਡੀ ਗੇਟ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਦ ਵਾਇਰ)। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਥਾਣੇ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਪਈਆਂ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਹੌਡਸਨ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਲਏ ਗਹਿਣੇ ਵਾਪਸ ਕਰਨੇ ਪਏ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਾਖ਼ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਲੱਗਾ (ਮਿਰਜ਼ਾ ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਰੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ)। ਫ਼ਰੈਡਰਿਕ ਰੌਬਰਟਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਤਲਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਧੱਬਾ ਕਿਹਾ।

ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਜੌਨ ਨਿਕਲਸਨ ਨਾਲ ਰਲਗੱਡ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਕਲਸਨ 14 ਸਤੰਬਰ 1857 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਜਾਨਲੇਵਾ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 23 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਮਰ ਗਿਆ (ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ)। ਜ਼ਫ਼ਰ ਨੂੰ ਫੜਨ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਹੌਡਸਨ ਸੀ।

ਹੌਡਸਨ ਨੂੰ 11 ਮਾਰਚ 1858 ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਲੱਗੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਬੇਗ਼ਮ ਕੋਠੀ ਉੱਤੇ ਹੱਲਾ ਬੋਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾ ਮਾਰਟੀਨੀਅਰ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਉੱਥੋਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਹਰ ਸਾਲ ਉਸ ਦੀ ਕਬਰ ਉੱਤੇ ਹਾਰ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਦ ਵਾਇਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਕਬਰ ਦੀ ਕਿਸੇ ਤਖ਼ਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੇ ਕਤਲ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 1846: ਕੋਰ ਆਫ਼ ਗਾਈਡਜ਼ ਨੂੰ ਜਥੇਬੰਦ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
• 1857: ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਹੌਡਸਨ ਹੌਰਸ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ੁਰੂ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ।
• ਸਤੰਬਰ 1857: ਹੁਮਾਯੂੰ ਦੇ ਮਕਬਰੇ ਉੱਤੇ ਜ਼ਫ਼ਰ ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਤਿੰਨ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
• 11 ਮਾਰਚ 1858: ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ; 12 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1857 ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਹ ਅਫ਼ਸਰ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਈ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਖ਼ੂਨੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਾਲਾ ਬੰਦਾ ਹੈ।