52ਵੀਂ ਬੰਗਾਲ ਨੇਟਿਵ ਇਨਫੈਂਟਰੀ

52ਵੀਂ ਬੰਗਾਲ ਨੇਟਿਵ ਇਨਫੈਂਟਰੀ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਬੰਗਾਲ ਆਰਮੀ ਦੀ ਇੱਕ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਸੀ। 1857 ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜਬਲਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਰਿਕਾਰਡ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਸ ਸਾਲ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਬੰਗਾਲ ਆਰਮੀ ਦੀਆਂ 64 ਰੈਜੀਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ, ਜਿੱਥੇ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ।

ਜਬਲਪੁਰ ਵਿੱਚ: ਗੜ੍ਹ-ਮੰਡਲਾ ਦਾ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨਾਮਾਤਰ ਰਾਜਾ ਸ਼ੰਕਰ ਸ਼ਾਹ ਜਬਲਪੁਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪੈਨਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਘੁਨਾਥ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। 52ਵੀਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਗ਼ਾਵਤ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 18 ਸਤੰਬਰ 1857 ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਰਘੁਨਾਥ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਤੋਪ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਉਡਾ ਦਿੱਤਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਾਰਾਜ਼ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੀ:

• 22 ਮਈ 1857: ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾਰਾਜ਼ ਚਾਰ ਨੇਟਿਵ ਰੈਜੀਮੈਂਟਾਂ ਨੂੰ ਤੋਪਖ਼ਾਨੇ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇਨਫੈਂਟਰੀ ਰੈਜੀਮੈਂਟਾਂ ਨੇ ਨਿਹੱਥਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
• ਪੰਜਾਬ ਮੂਵੇਬਲ ਕਾਲਮ ਇਸ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਰਕਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।
• 9 ਜੁਲਾਈ 1857: ਸਿਆਲਕੋਟ ਵਿੱਚ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਨੇ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਨਿਕਲਸਨ ਨੇ ਤ੍ਰਿੰਮੂ ਘਾਟ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 1,100 ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
• ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦ ਉੱਤੇ ਨਵੇਂ ਸਿਪਾਹੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਸਿਪਾਹੀ ਅਤੇ ਮਦਦ ਦਿੱਤੀ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਛੇ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜ ਸਿੱਖ ਇਨਫੈਂਟਰੀ ਯੂਨਿਟਾਂ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ: ਬਗ਼ਾਵਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੰਗਾਲ ਆਰਮੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਮੁਸਲਮਾਨ, ਸਿੱਖ, ਗੋਰਖੇ, ਬਲੋਚ ਅਤੇ ਪਠਾਣ ਭਰਤੀ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਜਿਹੜੇ ਸਰੋਤ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਵੇਖੇ ਗਏ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ ਕਿ 52ਵੀਂ ਦਾ ਕੀ ਬਣਿਆ।