ਵਿਕਾਸ ਯਾਦਵ
Vikash Yadav
ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਅਫ਼ਸਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਕਤੂਬਰ 2024 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰੌਸੀਕਿਊਟਰਾਂ ਨੇ ਗੁਰਪਤਵੰਤ ਸਿੰਘ ਪੰਨੂ ਦੇ ਕਤਲ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਹੈਂਡਲਰ ਦੱਸਿਆ; ਉਸ ਉੱਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਨਹੀਂ ਚੱਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਿਕਾਸ ਯਾਦਵ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰੌਸੀਕਿਊਟਰ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਗੁਰਪਤਵੰਤ ਸਿੰਘ ਪੰਨੂ ਦੇ ਕਤਲ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਨਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚੱਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਬਾਰੇ ਹੇਠਾਂ ਹਰ ਗੱਲ ਪ੍ਰੌਸੀਕਿਊਟਰਾਂ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਦਾਲਤੀ ਕਾਗ਼ਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਲਈ ਗਈ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ।
17 ਅਕਤੂਬਰ 2024 ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਜਸਟਿਸ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਨੇ ਦੂਜਾ ਸੁਪਰਸੀਡਿੰਗ ਦੋਸ਼ ਪੱਤਰ ਜਨਤਕ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋਸ਼ ਹਨ ਭਾੜੇ ਦੇ ਕਾਤਲ ਰਾਹੀਂ ਕਤਲ ਕਰਵਾਉਣ, ਇਸ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚਣ ਅਤੇ ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ ਦੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੈਬਨਿਟ ਸਕੱਤਰੇਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਐਨਾਲਿਸਿਸ ਵਿੰਗ (ਰਾਅ) ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਐੱਫਬੀਆਈ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 39 ਸਾਲ ਦਾ ਰਾਅ ਫ਼ੀਲਡ ਏਜੰਟ ਦੱਸਿਆ। ਨਵੰਬਰ 2023 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋਸ਼ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਸਿਰਫ਼ “ਸੀਸੀ-1” ਵਜੋਂ ਸੀ।
ਦੋਸ਼ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹਨ
- ਮਈ 2023 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ: ਉਸ ਨੇ ਨਿਖਿਲ ਗੁਪਤਾ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਲਈ ਭਰਤੀ ਕੀਤਾ।
- ਲਗਭਗ 1 ਜੂਨ 2023: ਉਸ ਨੇ ਗੁਪਤਾ ਨੂੰ ਪੰਨੂ ਦੇ ਪਤੇ, ਫ਼ੋਨ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਰੁਟੀਨ ਦਿੱਤੀ।
- ਲਗਭਗ 9 ਜੂਨ 2023: ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਨੇ 100,000 ਡਾਲਰ ਦੀ ਫ਼ੀਸ ਵਿੱਚੋਂ 15,000 ਡਾਲਰ ਨਕਦ ਪੇਸ਼ਗੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ।
- 18 ਜੂਨ 2023: ਸਰੀ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਨੂੰ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਗੁਪਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਭੇਜੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਨਿੱਝਰ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਭਾਰਤ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ ਹੈ: ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਨਵੰਬਰ 2024 ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ 18 ਨਵੰਬਰ 2023 ਨੂੰ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਜਾਂਚ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ। ਲਗਭਗ 15 ਜਨਵਰੀ 2025 ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ “ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ” ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਜੁਰਮ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਲਿਆ। ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਾਇਦ ਯਾਦਵ ਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ, ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ।
ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਕੇਸ: ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਰੋਹਿਣੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਸਨੀਕ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਉੱਤੇ ਦਰਜ ਫਿਰੌਤੀ ਅਤੇ ਅਗਵਾ ਦੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ 18 ਦਸੰਬਰ 2023 ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2024 ਵਿੱਚ ਉਹ ਜ਼ਮਾਨਤ ਉੱਤੇ ਰਿਹਾਅ ਹੋ ਗਿਆ (ਸਕਰੋਲ, ਦ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ)। ਆਪਣੇ ਵਕੀਲ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕੇਸ ਝੂਠਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ।
ਹੁਣ ਕੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ: ਫ਼ਰਵਰੀ 2026 ਵਿੱਚ ਨਿਖਿਲ ਗੁਪਤਾ ਵੱਲੋਂ ਦੋਸ਼ ਕਬੂਲਣ ਮਗਰੋਂ ਦ ਵਾਇਰ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਯਾਦਵ ਉੱਤੇ ਉਹੀ ਤਿੰਨ ਦੋਸ਼ ਹਨ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੈਡਰਲ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਵਾਰੰਟ ਹੈ, ਉਹ ਐੱਫਬੀਆਈ ਦੀ ਮੋਸਟ ਵਾਂਟੇਡ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇੰਟਰਪੋਲ ਦਾ ਰੈੱਡ ਨੋਟਿਸ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ। ਦ ਵਾਇਰ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਕਬੂਲਣਾ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰੌਸੀਕਿਊਟਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ ਜੇ ਯਾਦਵ ਨੂੰ ਕਦੇ ਹਵਾਲਗੀ ਰਾਹੀਂ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਲਤਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਗ਼ੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਮੁਕੱਦਮਾ ਨਹੀਂ ਚਲਾਉਂਦੀਆਂ, ਇਸ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇੱਥੇ ਵਰਤੇ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਯਾਦਵ ਦਾ ਅਮਰੀਕੀ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਤੰਦਾਂ ’ਤੇ ਵਾਪਸਇਸਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਵੇਖੋ
ਸਰੋਤ
- US charges 'CC-1' Vikash Yadav for orchestrating Pannun murder plot. A timeline (18 October 2024), ThePrint. theprint.in
- US Formally Charges Former RAW Operative 'CC1' in Pannun Murder Plot, Identifies Him as Vikash Yadav (18 October 2024), The Wire. m.thewire.in
- Pannun murder plot: Govt panel recommends legal action against 'individual with criminal links' (15 January 2025), ThePrint. theprint.in
- Indian man named by US in Pannun murder plot was held in Delhi in separate case weeks later: Report (19 October 2024), Scroll.in. scroll.in
- Ex-RAW officer charged with murder-for-hire in US claims threat to life in Delhi court, Scroll.in. scroll.in
- With Nikhil Gupta's guilty plea in New York, what happens now to former RAW official Vikash Yadav, The Wire. m.thewire.in