ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼

ਮੀਆਂ ਮੁਹੰਮਦ ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਦਸੰਬਰ 1949 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਇਤਫ਼ਾਕ ਅਤੇ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਬਾਨੀ ਸਨ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਐੱਨ) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ 1947 ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਗਏ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲਹਿੰਦੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਲਾਹੌਰ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸੀਟ ਤੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਉਹ 1985 ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ: 6 ਨਵੰਬਰ 1990 ਤੋਂ 18 ਜੁਲਾਈ 1993, 17 ਫ਼ਰਵਰੀ 1997 ਤੋਂ 12 ਅਕਤੂਬਰ 1999, ਅਤੇ 5 ਜੂਨ 2013 ਤੋਂ 28 ਜੁਲਾਈ 2017।

ਇਸ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਕਰਕੇ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਸਿੱਖ ਨੀਤੀ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪ ਬਣਾਈ ਹੋਵੇ। 21 ਫ਼ਰਵਰੀ 1999 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਐਲਾਨਨਾਮੇ ਉੱਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ। ਵਾਜਪਾਈ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬੱਸ ਵਿੱਚ ਵਾਹਗਾ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਨੇ ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ ਦੀ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਟਾਈਮਲਾਈਨ ਅਤੇ ਅਰਬ ਨਿਊਜ਼ ਦੋਵੇਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘੇ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਸੇ ਬੱਸ ਦੌਰੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਨੂੰ ਇਹ ਤਜਵੀਜ਼ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ, ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਸਰੋਤ ਵੇਖੇ ਗਏ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂ ਕੀਤਾ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਕੈਬਨਿਟ ਨੇ ਲਾਂਘੇ ਨੂੰ 23 ਨਵੰਬਰ 2018 ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ ਇਸ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਿਆ। ਇਹ ਨਵੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ।

ਮਈ 1999 ਦੇ ਕਾਰਗਿਲ ਟਕਰਾਅ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ 1999 ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਜ਼ ਮੁਸ਼ੱਰਫ਼ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਫ਼ੌਜੀ ਤਖ਼ਤਾਪਲਟ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਸਿੱਖ ਯਾਤਰਾ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਲੰਘਦੇ-ਲੰਘਦੇ ਹੀ ਜੋੜਿਆ ਹੈ। ਨਵੰਬਰ 2015 ਵਿੱਚ ਈਵੈਕੂਈ ਟਰੱਸਟ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਬੋਰਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ 547ਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਮੌਕੇ ਵਾਹਗਾ ਵਿਖੇ ਲਗਭਗ 2,500 ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ ਯਾਤਰੂਆਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਸਬੰਧ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ (ਡਾਅਨ)। ਇਹ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦਾ ਬਿਆਨ ਹੈ, ਨੀਤੀ ਦਾ ਕੋਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨਹੀਂ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 1985: ਪੰਜਾਬ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ।
• 1990 ਤੋਂ 1993, 1997 ਤੋਂ 1999, 2013 ਤੋਂ 2017: ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ।
• 21 ਫ਼ਰਵਰੀ 1999: ਵਾਜਪਾਈ ਨਾਲ ਲਾਹੌਰ ਐਲਾਨਨਾਮੇ ਉੱਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ।
• ਅਕਤੂਬਰ 1999: ਫ਼ੌਜੀ ਤਖ਼ਤਾਪਲਟ ਵਿੱਚ ਹਟਾਏ ਗਏ।
• 2017: ਪਨਾਮਾ ਪੇਪਰਜ਼ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਅਯੋਗ ਠਹਿਰਾਇਆ।
• 24 ਦਸੰਬਰ 2018: ਅਲ-ਅਜ਼ੀਜ਼ੀਆ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਸਾਲ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ 2023 ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਏ। ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ 12 ਦਸੰਬਰ 2023 ਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
• 29 ਫ਼ਰਵਰੀ 2024: ਮੁੜ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ; 28 ਮਈ 2024 ਤੋਂ ਪੀਐੱਮਐੱਲ (ਐੱਨ) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ।

ਉਹ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਉਹ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1999 ਵਿੱਚ ਵਾਜਪਾਈ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ ਦੀ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਟਾਈਮਲਾਈਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਉਹੀ ਦੌਰਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਲਾਂਘੇ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਬਾਅਦ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ। ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਅਦਾਲਤੀ ਕੇਸ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਸਰੋਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਪੰਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ।