ਜਥੇਬੰਦੀ
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ: 1947 ਤੋਂ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ, 1983 ਤੋਂ 1992 ਤੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ ਦੇ ਲੰਮੇ ਦੌਰ, ਅਤੇ 2022 ਤੋਂ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ 'ਆਪ' ਦੀ ਸਰਕਾਰ।
ਇਹ ਕੀ ਹੈ: ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਹੇਠ ਸੂਬੇ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਕਾਰਜਪਾਲਿਕਾ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਗਵਰਨਰ ਸੂਬੇ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ)। ਚੜ੍ਹਦਾ ਪੰਜਾਬ 1947 ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਅਤੇ 1950 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਪੰਜਾਬ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। 1 ਨਵੰਬਰ 1966 ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ, ਉਸੇ ਦਿਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬਾ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ (ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ; ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ)।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ (ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਸੂਚੀ ਮੁਤਾਬਕ)
- ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਕੈਰੋਂ, 23 ਜਨਵਰੀ 1956 ਤੋਂ 21 ਜੂਨ 1964।
- ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਮੁਸਾਫ਼ਿਰ, 1 ਨਵੰਬਰ 1966 ਤੋਂ, ਪੁਨਰਗਠਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ। ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ 8 ਮਾਰਚ 1967 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਆਏ।
- ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 27 ਮਾਰਚ 1970 ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ। ਗਿਆਨੀ ਜ਼ੈਲ ਸਿੰਘ 17 ਮਾਰਚ 1972 ਤੋਂ 30 ਅਪ੍ਰੈਲ 1977 ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਉੱਤੇ ਰਹੇ, ਬਾਦਲ ਦੁਬਾਰਾ 20 ਜੂਨ 1977 ਤੋਂ 17 ਫ਼ਰਵਰੀ 1980 ਤੱਕ, ਅਤੇ ਦਰਬਾਰਾ ਸਿੰਘ 6 ਜੂਨ 1980 ਤੋਂ 6 ਅਕਤੂਬਰ 1983 ਤੱਕ।
- ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਨਾਲਾ, 29 ਸਤੰਬਰ 1985 ਤੋਂ 11 ਜੂਨ 1987 ਤੱਕ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਬਰਖ਼ਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
- ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ, 25 ਫ਼ਰਵਰੀ 1992 ਤੋਂ 31 ਅਗਸਤ 1995 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਹੋਣ ਤੱਕ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਦਲ, ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੰਨੀ ਆਏ, ਅਤੇ 'ਆਪ' ਦੇ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ 16 ਮਾਰਚ 2022 ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਹਨ।
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਾਜ: ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਦੌਰ ਦਰਜ ਹਨ: 20 ਜੂਨ 1951 ਤੋਂ 17 ਅਪ੍ਰੈਲ 1952; 5 ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ 1 ਨਵੰਬਰ 1966; 23 ਅਗਸਤ 1968 ਤੋਂ 17 ਫ਼ਰਵਰੀ 1969; 14 ਜੂਨ 1971 ਤੋਂ 17 ਮਾਰਚ 1972; 30 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ 20 ਜੂਨ 1977; 17 ਫ਼ਰਵਰੀ ਤੋਂ 6 ਜੂਨ 1980; 6 ਅਕਤੂਬਰ 1983 ਤੋਂ 29 ਸਤੰਬਰ 1985; ਅਤੇ 11 ਜੂਨ 1987 ਤੋਂ 25 ਫ਼ਰਵਰੀ 1992।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026: ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜਾਗਤ ਜੋਤ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਸਤਿਕਾਰ (ਸੋਧ) ਐਕਟ, 2026 ਪਾਸ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ (ਦ ਵਾਇਰ)।
- 15 ਜੂਨ 2026: ਪੰਜ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਮਾਨ ਨੂੰ "ਗੁਰੂ ਦੋਖੀ" ਅਤੇ "ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਵਿਰੋਧੀ" ਐਲਾਨਿਆ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਨਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਇਸ ਲਈ ਐਕਟ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਛਿੜਕਦੇ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 'ਆਪ' ਦੇ ਬਲਤੇਜ ਪੰਨੂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਫ਼ੋਰੈਂਸਿਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵੀਡੀਓ ਵਿਚਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ (ਦ ਵਾਇਰ)।
ਅੱਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ: ਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ 'ਆਪ' ਸਰਕਾਰ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਦ ਵਾਇਰ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਨੂੰ ਅਗਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸਰੋਤ
- List of chief ministers of Punjab, India, Wikipedia. en.wikipedia.org
- Punjabi Suba Movement, The Encyclopaedia of Sikhism (ed. Harbans Singh), Punjabi University, Patiala. eos.learnpunjabi.org
- Ahead of elections, Akal Takht declares Punjab CM Bhagwant Mann 'Guru's adversary' (16 June 2026), The Wire. m.thewire.in