ਘਟਨਾ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ
ਬਾਦਲ ਦੌਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਕੌਣ: ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ (ਜਨਮ 8 ਦਸੰਬਰ 1927), ਮੁਕਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਲੰਬੀ ਤੋਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਉੱਭਰਦੇ ਆਗੂ।
ਕੀ ਹੋਇਆ: ਮਾਰਚ 1970 ਵਿੱਚ ਬਾਦਲ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਡਿੱਗੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਬਾਦਲ ਆਏ।
ਕਿੱਥੇ: ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ।
ਇਹ ਅਹਿਮ ਕਿਉਂ ਸੀ: ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਬਾਦਲ ਦੌਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਪੰਜ ਵਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ (1970-71, 1977-80, 1997-2002, 2007-12 ਅਤੇ 2012-17)। 47 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਚੜ੍ਹਤ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ 18 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ।
1970-71 ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਰਜਕਾਲ: ਬਾਦਲ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਮਸਾਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੀ ਚੱਲਿਆ, ਫਿਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੱਠਜੋੜ ਸਰਕਾਰ ਡਿੱਗ ਗਈ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਾਦਲ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਅਕਾਲੀ ਆਗੂ ਵਜੋਂ ਤਾਂ ਸਥਾਪਤ ਹੋ ਗਏ, ਪਰ ਇਸ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੀ ਕੋਈ ਠੋਸ ਵਿਰਾਸਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੀ ਰਹੀ।
ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ: ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅਕਾਲੀ ਸਿਆਸਤ ਉੱਤੇ 2024-25 ਤੱਕ ਚੱਲੇ ਬਾਦਲ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਦਬਦਬੇ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ 1970ਵਿਆਂ ਦੀ ਇਸੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨੀਂਹ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਉੱਤੇ (ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਰਾਹੀਂ), ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਪਾਰਟੀ ਢਾਂਚੇ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਉੱਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਪਕੜ ਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁਧਾਰ ਲਹਿਰਾਂ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਇਸੇ ਵਿੱਚੋਂ 2024 ਵਿੱਚ ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਨੂੰ ਤਨਖ਼ਾਹੀਆ ਐਲਾਨਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਸੁਧਾਰ ਲਹਿਰ ਨਿਕਲੀ।
ਟਾਈਮਲਾਈਨ ’ਤੇ ਪੜ੍ਹੋਇਸਦੇ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਵੇਖੋ
ਸਰੋਤ
- Parkash Singh Badal: Grand old man of Punjab politics, The Tribune (PTI), 26 April 2023. tribuneindia.com
- 'Colossal figure of Indian politics': Political leaders pay tribute to Parkash Singh Badal, Scroll.in, April 2023. scroll.in